home

PROJECTEN

1 MEI CONFERENTIE 2003
Een initiatief van het Platform Economische Gerechtigheid

Waarden en sociale samenhang
Een studie in sociale ethiek in vervolg op de 1 Mei Conferentie 2003

Verschenen 28 april 2004

Inleiding
Publiek debat over waarden

Bestelgegevens

Inleiding

"De stelling die ik hier zou willen verdedigen is dat waarden als solidariteit en gerechtigdheid, bij alle nuances die hiervoor zijn aangebracht, inderdaad een zwaarder accent zouden moeten krijgen bij het bevorderen van sociale samenhang - zwaarder dan in de progressieve partijen en ook in de vakbeweging de afgelopen tijd het geval is geweest (pag. 15)." Met deze stelling van Paul Kalma, directeur van de Wiardi Beckman Stichting, het wetenschappelijk bureau van de Partij van de Arbeid opent het boek 'Waarden en sociale samenhang', dat op de 1 Mei Conferentie 2004 is gepresenteerd.

De aanloop naar de verkiezingen en de verkiezingen zelf voor de gemeenteraden en later voor de Tweede Kamer in mei 2002 hebben een grote verschuiving teweeg gebracht in het politieke krachtenveld van Nederland. Ze hebben duidelijk gemaakt, dat Nederlanders anders zijn gaan denken en doen met betrekking tot hun onderlinge verhoudingen en samenleven met elkaar. Sinds die verkiezingen zijn heel veel artikelen verschenen, waarin het publieke debat rond sociale samenhang en de onderliggende waarden aan de orde gesteld wordt.
De deelnemers aan het Platform voor Economische Gerechtigheid (Arbeidspastoraat LIAN/DISK, Commissie Justitia et Pax, vakcentrale FNV in samenwerking met de Raad van Kerken in Nederland en het Humanistisch Verbond) hebben zich niet afzijdig gehouden van dit publieke debat, getuige de eerdere 1 Mei Conferenties in 2001 en 2002. Vandaar de keuze van de initiatiefnemers om tijdens de Conferentie van 1 mei 2003 de rol van waarden bij het werken aan sociale samenhang centraal te stellen. De inleiders van de plenaire onderdelen en van de workshops hebben hun conferentieteksten omgewerkt tot artikelen, waardoor een stevig boek rond actuele sociale ethiek is ontstaan.

omhoog

Publiek debat over waarden

De vijfentwintig auteurs gaan in het boek de achtergronden na van de waarden waardigheid, barmhartigheid, burgerschap en verantwoordelijkheid, solidariteit en gerechtigheid. Voor een deel blijken deze waarden belangrijke wortels te hebben in de joodse, christelijke en islamitische levensbeschouwing, alsook in de humanistische traditie. Uit de artikelen blijken opvallende overeenkomsten. En voor een deel hebben deze waarden hun wortels in de politieke stromingen, die geïnspireerd zijn op deze levensbeschouwelijke tradities. In deze stromingen komt meer het liberalisme en het socialisme in beeld.
Het boek is studieus van opzet, en daarmee uitdagend voor onze tijd. De onderzoeken rond de vijf waarden geven aan, dat er een persoonlijke, relationele en sociale dimensie is te onderscheiden in deze waarden. Die drie dimensies zeggen alle iets over de reikwijdte van een waarde, maar tegelijk blijkt dat er ook onderscheid is. In die samenhang en dat onderscheid ligt het spannende veld van het handelen, zowel in de persoonlijke, de relationele als de sociale dimensie. Elke waarde voegt normativiteit toe aan ons handelen, waardoor er zo iets ontstaat als sociale samenhang. En waar die normativiteit vermindert, neemt de verbrokkeling toe.
Als voorbeeld hiervan een citaat van bisschop van Luyn o.s.b. "De overheid heeft tot taak voorwaarden te scheppen en garanties te bieden die recht doen aan het welzijn van burgers en samenleving; ik noem ze de 'structuren van gerechtigheid'. Maar niet alles kan zo geregeld worden. Er zijn mazen in de vangnetten van onze samenleving en de meest kwetsbaren vallen er doorheen. De samenleving heeft naast al die voorzieningen van overheidswege behoefte aan mensen die zich heel concreet het lot aantrekken van anderen, aan mensen die de 'werken van barmhartigheid' beoefenen. Onderzoeken wijzen uit dat kerken een belangrijke rol spelen bij het motiveren van mensen tot sociaal engagement." (pag. 122).

omhoog

Bestelgegevens

Maarten Baltussen, Hub Crijns, Jan Schrauwen, e.a., 'Waarden en sociale samenhang. Een studie in sociale ethiek in vervolg op de 1 Mei Conferentie 2003', DISK Studiereeks 38, landelijk bureau DISK, Amsterdam, 2004, 148 pag., ISBN 90.72951.19.0, prijs € 10,-.

U kunt het boek bestellen met het online-bestelformulier: bestelformulier

omhoog

Terug naaar openingspagina 1 mei conferentie

home