home

PROJECTEN

AB HARREWIJN PRIJS

Wat vind jij leuk om te doen?
Interview met Ine Spuls van Villa Bedreivigheid

Ine Spuls, Villa Bedreivigheid Door Hub Crijns

Inleiding

Bij het koffie drinken zijn een aantal mensen aanwezig. Ton heeft de koffie gezet. Ieder heeft een eigen plek, een eigen aanpak, dus een eigen kop bij de koffie. Frits is een deel van de gang aan het maken. Pepijn en Rob zijn stagiaires van het ROC. Willemien is een straatklant, die elke dag een bakkie komt doen. Het duurt even voordat Ine Spuls het woord kan nemen en er tijd is om het verhaal van de Villa te doen. Een duik in het leven van De Villa.

omhoog

Visie op hoe met mensen om te gaan
Begin 2009 werkte Ine bij Iris Zorg. Dat is de reguliere plek voor de opvang van daklozen in Doetinchem. Op deze dag & nachtvoorziening is niets op te merken. “Het ziet er allemaal keurig uit en het gaat allemaal volgens het boekje. Je moest er vooral wachten op mensen en dan voor hen zorgen binnen de regels. Er waren daar amper plannen voor de mensen van de straat. Geen kwaad woord over die club hoor, maar het was zo passief.” Ine Spuls raakte haar baan kwijt binnen Iris Zorg omdat ze met de leiding van mening verschilde over het opvangen van de dak- en thuislozen. Haar visie is dat je met de mensen zelf plannen moet maken om hun dromen te verwezenlijken. “Je moet ze niet nalopen met wat ze niet kunnen, maar hen stimuleren te doen wat ze kunnen. Je moet ze vragen: Wat vind je leuk? Wat houdt je tegen om dat te gaan doen? Wat gaan we er aan doen?”

omhoog

Een bankje als hangplek
Ine Spuls, Villa BedreivigheidJuist voor de Villa, toen een niet gebruikt en vervallen huis midden in het winkelcentrum van Doetinchem, hingen op een bankje de dakloze mensen rond. Zij genoten er van hun biertjes of drugs, droomden hun dromen en veroorzaakten overlast bij de winkeliers en bewoners. Dus kwam de politie regelmatig langs om bonnen uit te delen. Voor het drinken in het openbaar en voor het maken van overlast. De Vila was vroeger eigendom van een schildersbedrijf en glas-in-lood-zetterij. Er hebben in de jaren negentig nog allerlei bedrijven en winkels in gezeten en sinds 2000 kent het huis veel leegstand. Het verhaal van De Villa is op de wagen gekomen in de winter van 2009, toen er eigenlijk bij Iris Zorg in de nachtopvang meer bedden bij moesten. Dat kon niet. Ine is toen met de eigenaar van de Villa gaan praten of er een kraakregeling mogelijk kon zijn. Het huis kan dan gebruikt worden en gaat niet langer achteruit door de leegstand. Dat kon en sindsdien heeft ze menig uurtje in de Villa doorgebracht.

omhoog

Van uitgesloten naar delen met de maatschappij
Met de mensen van de straat die ideeën hadden om mee te doen is ze aan het opknappen van het huis begonnen. Ze kan nu haar methode in praktijk brengen. “Het gaat om het ontwikkelen van je eigen vaardigheid, je ambacht. Vervolgens om die kunde om te zetten in een plan, een bedrijf. Vanuit De Villa kan dat bedrijfje opgezet worden en kan er gewerkt worden aan het maken van producten en het zoeken van klanten. En vanuit het actief bezig zijn kan aan de gemeente en de sociale dienst gevraagd worden mee te gaan in deze plannen. Henny bijvoorbeeld wilde fietskoerier worden. Je bent dan bezig met je eigen leven, je eigen regie, je eigen project. Je hoeft in de Villa niet mee te doen op de condities van een ander, maar op die van jezelf.” Toen ze eenmaal mee gingen doen bleken de bankzitters harde werkers te zijn. De Villa is twee jaar later voor een groot deel weer opgeknapt en in gebruik. De tuin is in ontwikkeling. Het bankje is gerenoveerd en staat nu in de eigen tuin als een gedenkplaats voor de mensen, die inmiddels overleden zijn.
“Zoals bijvoorbeeld Elrond”, vertelt Frits. “Hij is in 2009 in Frankrijk samen met een vriendin van een rots gesprongen. Hij was volledig door de drugs verward. Een tijd lang is hij hier geweest. Eigenlijk zijn wij zijn familie, want we kennen hem het best. Zijn familie is na het overlijden hier geweest en waren onder de indruk dat wij Elrond een plek gegeven hebben in De Villa. Elrond is voor ons geen triest geval maar een persoon.”
Dan komt er iemand binnen met een grote bos pioenrozen. Deze lievelingsbloemen zijn afkomstig van Zorgbelang Gelderland, die Ine Spuls en de mensen van De Villa feliciteren met de Ab Harrewijn Prijs. De verrassing en blijdschap is Ine aan te zien en Frits gaat op zoek naar een vaas.

omhoog

Je eigen droom waarmaken
Ine Spuls, Villa BedreivigheidVolgens Ine Spuls “moeten de mensen zelf bepalen met welke 'bedreivigheid' zij zich willen ontwikkelen. Dat is een uitvergroten van eigen willen en kunnen.” Ine heeft veel medewerking gekregen om van De Villa een erkend school- en leerbedrijf te maken. Iedereen kan een eigen ambacht ontwikkelen en daarmee zijn geld gaan verdienen. Dat geeft eigenwaarde. Heel concreet in de verschillende ambachtelijke ruimtes op het terrein van de Villa. De grote keuken met volledig nieuwe inventaris en de drukkerij getuigen daarvan, evenals de werkplaats in de kelder. Frits vertelt het zo: “Je krijgt Villa koorts of niet. Ine weet alles en als ik het niet weet, wijst zij mij hoe ik er achter kan komen. Mensen moeten zichzelf veilig voelen en daar zorgt Ine voor. Ik ben hier terecht gekomen en heb me in anderhalf jaar ontwikkeld. Ik zat in een traject van de gemeente om taxichauffeur te worden. Na negen maanden ben ik ermee gestopt. Het is niet mijn traject en mijn droom. Ik ben vervolgens begonnen mijn droom uit te gaan werken. Dat is om op straat hotdogs te gaan verkopen, zoals ze dat in de USA ook doen. Ik heb met de gemeente gevraagd om vanuit de uitkering een eigen bedrijf op te starten. Ik heb een bedrijfsplan gemaakt. De gemeente heeft meegewerkt met de financiering en met het aanschaffen van een echte hotdogkar uit New York. Er is van alles geregeld aan papieren en vergunningen. Ik heb een cursus gevolgd. En binnenkort kan ik aan de slag. Dan ga ik allerlei worstjes, broodjes, sauzen, koekjes en dranken verkopen op mijn hotdogkar NewYork stijl. Je hoeft dan niet tegen me op te kijken met zo’n grote kraam ertussen. We kunnen elkaar aankijken en een praatje maken. En dan zal ik vaak hier aan De Villa staan.”

omhoog

Met vallen en opstaan
Terwijl we praten heeft Kelvin een paar keer op en neer gelopen. Hij is in de tuin grond aan het wegspitten en kruien. Kelvin is bij zijn komst in de Villa van een gesloten type uitgegroeid tot een stevige werker. Hij heeft anderhalf jaar stil en heel precies schilderijtjes geschilderd in de gang en al doende iedereen bekeken. En plots was dat genoeg Toen ging hij zich met het opknappen van de tuin bemoeien. Effe later komt Kelvin op het idee om vanaf de rand van het kippenhok een dennenboom te bespringen, die hij wil opruimen. De boom buigt mee en Kelvin komt hard neer op de grond. De valpartij brengt iedereen samen in de tuin. Een ambulance wordt gebeld. Kelvin krijgt dekens om zich heen. “Het valt mee”, zeggen de ambulancebroeders, “maar voor de zekerheid gaat hij mee naar het ziekenhuis”. Bianca heeft niet van zijn zijde geweken tijdens het wachten en gaat mee met de ambulance. Het ongeluk maakt de tongen goed los.

omhoog

Grote verantwoordelijkheid
Ine Spuls is nog vol van de middag, die ze in Den Haag heeft meebeleefd. “Er waren daar vijf prachtige mensen op het podium, die allemaal een prachtig project hebben gestart. Ik had niet gedacht dat we zouden winnen. Het winnen van de Ab Harrewijn Prijs is een hele eer. Het vraagt ook om die eer in waardigheid te dragen. Het maakt me bewuster over waar ik mee bezig ben. De Prijs geeft het besef met welk kostbaar goed je bezig bent. Zeker omdat die Ab Harrewijn zo’n inspirerend persoon is geweest. Ik ben erdoor opgetild. Ik heb eerder al een Prijs gewonnen. ZonMw werkt in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek. Uit 26 projecten is Villa Bedreivigheid gekozen om methodisch te gaan beschrijven. Men gaat nu de MethodIne in stappen uiteen gezet beschrijven.
Mijn manier van werken is simpel hoor. Het gaat om doen. Kom van die bank af, laat je verslaving weg. Ik kijk niet naar het verleden, maar vraag wat ze leuk vinden, wat ze willen doen. Meestal is er een grote berg van problemen. Je kan dan een stapje zetten om voorbij de volgende hobbel te komen. Ik probeer met elke persoon stapjes te maken. Ga niet drie dingen op een dag doen, maar doe er een goed. Dan ontstaat vertrouwen en kun je weer een stap zetten. Bij elke stap vergroot iemand de invloed op de eigen toekomst. Dan kan je de eigen leermeester worden, je regie terug krijgen, op eigen kracht meedoen aan de maatschappij.”

Hub Crijns is directeur van landelijk bureau DISK en lid van de jury van de Ab Harrewijn Prijs

omhoog

Naar openingspagina Ab Harrewijn Prijs

home