home

BEVRIJDE TIJD
Deelnemen aan een 24-uurseconomie?

ACTUELE DEBATTEN

Magazine Bevrijde Tijd nr 4, september 2001

Er zijn diverse debatten gaande over thema’s die ook de campagne Bevrijde Tijd aan de orde stelt.

Wekelijkse rustdag voor winkeliers
Verlofregelingen voor werkenden
Tijd-campagne FNV

Wekelijkse rustdag voor winkeliers

De winkeltijden blijven de gemoederen bezig houden. Bij de laatste wijziging van de Winkeltijdenwet is er ruimte gekomen voor winkels om meer uren open te zijn. Daarnaast is het zondagssluitingregime versoepeld, waardoor in veel gemeenten eenmaal per maand de winkels zondag open zijn. In toeristische gebieden mogen de winkels elke zondag open zijn. Winkels in de centra van de grote steden maken gebruik van deze mogelijkheid.

De kamerleden Hindriks (PvdA) en Blok (VVD) hebben onlangs het initiatief genomen tot een verdere aanpassing van de winkeltijdenwet. Aan gemeenteraden wordt de bevoegdheid toegekend voor een deel van de gemeente een andere rustdag dan de zondag aan te wijzen. De winkeliers kunnen dan zelf bepalen op welke dagen ze open gaan. Het aantal openstellingdagen wordt niet uitgebreid. Ondernemers die kiezen voor openstelling op zondag, moeten dus op een andere dag gesloten zijn.

Met hun voorstel verwachten de kamerleden vooral kleine winkeliers in de achterstandswijken van de grote steden tegemoet te komen. Die zouden wanneer ze op zondag open mogen zijn minder last hebben van de grootwinkelbedrijven uit de stadscentra die hun publiek wegtrekken. Aantrekkelijk aan het voorstel is verder dat het allochtone ondernemers de mogelijkheid biedt de zondag te verruilen voor de eigen religieuze rustdag. Een belangrijk bezwaar is echter dat de wekelijkse rustdag meer een particulier dan een publiek karakter krijgt en dat daardoor, zeker in de grote gemeenten, alle dagen van de week op elkaar gaan lijken.

Over het ontwerp wordt nu overleg gevoerd met diverse organisaties. Pas daarna krijgt het wetsvoorstel zijn definitieve vorm en wordt het gepresenteerd.

Voor nadere inlichtingen: rhindriks@pvda.nl.

omhoog

Verlofregelingen voor werkenden

In april heeft de Tweede Kamer de Wet arbeid en zorg aangenomen. In deze kaderwet zijn bestaande en nieuwe verlofregelingen voor werknemers opgenomen. Het uiteindelijke resultaat van het moeizaam verlopende debat is dat de regelingen voor zorgverlof, kraamverlof, adoptieverlof en loopbaanonderbreking worden uitgebreid. Tegelijkertijd is in het wetsvoorstel komen te staan dat werknemers en werkgevers afwijkende afspraken mogen maken over onder meer de duur en de betaling van sommige verlofvormen.

Het aangepaste wetsvoorstel geeft werknemers onder meer het recht op maximaal tien dagen zorgverlof per jaar. Tijdens dit verlof wordt 70 procent van het loon doorbetaald. Het verlof geldt voor de verzorging van thuiswonende zieke kinderen, pleegkinderen of partner en voor de verzorging van zieke ouders. De werkgever kan zich tegen het opnemen van verlof verzetten op grond van een zwaarwegend bedrijfsbelang. Dit kortdurend zorgverlof is een aanvulling op het calamiteitenverlof, dat een werknemer het recht geeft om in onvoorziene situaties korte tijd betaald verlof op te nemen om de eerste noodzakelijke voorzieningen te treffen.

De nieuwe wet bevat geen regeling voor langdurig zorgverlof. Ten tijde van het kamerdebat verscheen het rapport Vrij om te helpen. Volgens dit rapport worden jaarlijks zo’n 1,8 miljoen werkenden in Nederland één of meer keer geconfronteerd met een familielid, vriend of goede bekende die langer dan twee weken veel hulp nodig heeft. Bijna een miljoen werkenden zegt interesse te hebben in langdurig betaald zorgverlof. Het maakt hen daarbij niet uit of ze volledig worden doorbetaald of dat ze teruggaan naar 70 procent van het minimumloon. Een kamermeerderheid wil ook een regeling hieromtrent. In de nieuwe wet is dit recht beperkt gebleven tot ouders met een ernstig ziek kind. Het kabinet komt rond de zomer met een discussiestuk over het nut, de kosten en de consequenties van een overheidsregeling voor langdurig zorgverlof.

Verder werkt de FNV aan een wetsvoorstel voor een collectieve verzekering die het werknemers mogelijk moet maken zelf hun verwanten te verzorgen. De vakcentrale pleit in dit opzicht voor solidariteit tussen de bedrijfstakken. De regeling moet een einde maken aan de wirwar van regels omtrent zorgverlof die het gevolg is van het per cao afspraken maken. Bovendien heeft slechts eenderde van de werknemers een cao met afspraken over zorgverlof. De definitieve uitwerking laat de FNV afhangen van een aantal ledenraadplegingen.

Voor informatie over de verschillende verlofregelingen kunt u terecht bij de gratis informatielijn van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 0800-9051. Ook op de website van het ministerie vindt u hierover informatie: www.minszw.nl. Diverse brochures zijn direct vanaf deze site te downloaden.

Het rapport Vrij om te helpen is te downloaden van de site van het SCP: www.scp.nl. In de winkel kost deze publicatie fl.40,-. ISBN 90 377 0053 5.

omhoog

Tijd-campagne FNV

Het vorige nummer van het magazine maakte melding van de start van de FNV tijd-campagne. Inmiddels hebben diverse activiteiten plaatsgevonden:

  • Begin maart is de volledig herziene uitgave van de brochure Spelen met werk-tijd. Hoe flexibiliteit werkgevers én werknemers ten goede kan komen gepresenteerd. De brochure bevat praktijkvoorbeelden voor wie wil spelen met werktijd. De voorbeelden zijn zo beschreven dat iedereen, aan welke onderhandelingstafel dan ook, argumenten op een rij heeft. Elke regeling heeft zijn voor- en nadelen. Als het gaat om positieve flexibilisering zijn er geen regelingen die in alle situaties voor iedereen goed zijn. Het aardige van de in dit boekje beschreven regelingen is dat ze in overleg tot stand zijn gekomen. Naast de voorbeelden bevat de brochure suggesties voor wie verder wil lezen en nuttige adressen.
  • Van 9 tot en met 13 april is de Week van de Tijd gehouden. In die week zijn onder de titel Overwerktijd de uitkomsten van een onderzoek naar overwerk (zie pagina 5 van dit magazine) gepresenteerd. Op maandag vond het symposium De Tijd plaats. In diverse workshops werd gesproken over facetten van tijd, die in de CAO en op de werkvloer actueel zijn, zoals arbeidstijden, combinatie privé-werk, overwerk en werkdruk. Ook werden in die week tal van bedrijven door een FNV delegatie bezocht. Er werd gesproken met personeel, OR en directie over tijd. Duidelijk werd dat tijd een onderwerp is dat iedereen bezighoudt.

De genoemde rapporten en brochures zijn te bestellen bij de FNV, postbus 8456, 1005 AL Amsterdam, telefoon-5816300. Ook zijn ze evenals vele andere documenten makkelijk te downloaden van de arbosite van FNV Bondgenoten: www.bondgenoten.fnv.nl.


omhoog

home