home

PROJECTEN

DIACONALE STUDIES

VERDER DENKEN OVER DIACONAAT / DIACONIE

Verslag conferentie 'Over heilige grond en hoeden'
12 september 2008

Klik hier voor een uitgebreid verslag van de conferentie.

Door Trinus Hoekstra

Op vrijdag 12 september vond in de Bergkerk te Amersfoort de conferentie Over heilige grond en hoeden plaats. Aanleiding voor de conferentie was het verschijnen dit jaar van twee oraties die van belang zijn voor de doordenking van diaconaat/diaconie, te weten: Erik Borgman (hoogleraar theologie van de religie, in het bijzonder het christendom aan het Departement Religiewetenschappen en Theologie binnen de Faculteit Geesteswetenschappen van de Universiteit van Tilburg), '… want de plaats waarop je staat is heilige grond' God als onderzoeksprogramma; en Herman Noordegraaf (bijzonder hoogleraar diaconaat aan de Protestantse Theologische Universiteit vestiging Leiden), Voor wie nemen wij de hoed af? Enige gedachten over diaconiewetenschap.
De conferentie werd georganiseerd door de Diaconale Studiekring in samenwerking met DISK, het landelijk bureau voor arbeidspastoraat. Aan de conferentie namen een vijftigtal mensen deel.

Toine van den Hoogen (hoogleraar fundamentele theologie aan de faculteit theologie van de Radboud Universiteit Nijmegen) en Gerard den Hertog (hoogleraar systematische theologie aan de Theologische Universiteit van de Christelijke Gereformeerde Kerken) reageerden op de oraties en hun betekenis voor een theologische doordenking van diaconaat/diaconie.

Volgens Toine zijn met de twee oraties twee vragen aan de orde: vanuit welke waarneming vertrekt diaconaal handelen en vanuit welk beginsel? Hij stelde in zijn bijdrage het begrip 'presentie' centraal, waarbij het tegenwoordig niet gaat om een confrontatie tussen kerk en wereld, maar om de zin van het Christelijk godsgeloof. In deze presentie wordt de waarneming van mijn en ons gezamenlijk 'moeten leven' betrokken op de doorgang van Gods mysterie. Bij deze waarneming is het beginsel van een 'eenvoudige presentie' aan de orde. Het adjectief 'eenvoud' verwijst daarbij naar het persoonlijk (één) worden van God en van onszelf in de inzet voor menselijke waardigheid.

Bij de oratie van Herman stelt Gerard een vraag bij diens 'fundamentele visie' dat gerechtigheid in de praktijk niet zonder barmhartigheid kan, want hoe kom je aan die barmhartigheid in een genadeloze samenleving? Gerard mist bij Herman een nadere doordenking van de verhouding van schuld en verantwoordelijkheid. In de oratie van Erik ontwaart Gerard een denken waarin schepping en verlossing, natuur en genade, onontwarbaar verstrengeld liggen. Hij houdt er de vraag aan over of God en religie niet zo alomvattend gedacht worden, dat het profiel onscherp wordt. In beide oraties blijft de vraag onderbelicht wat er ìn en mèt de mens aan de hand is en wat nu eigenlijk om verandering roept.

Het debat dat vervolgens plaats vindt, cirkelt rond de verhouding van openheid en normativiteit. Erik benadrukt daarbij dat we in het licht van de traditie alles in navolging doen. We komen de werkelijkheid van God (als Immanuël: 'God met ons') echter alleen op het spoor door samen in alle openheid te zoeken. In die zoektocht naar God die bij de wereld is, gaat het ook om ons debat over wat het 'goede leven', het bonum commune, inhoudt. Dat debat zou je quasi-inhoudelijk genormeerd kunnen zien, voor zover het er in dat zoeken juist ook om gaat de buitengesloten stemmen te laten klinken. Op het moment is het evenwel dringender dat het debat open is.

Tijdens de conferentie heeft de presentatie plaats gevonden van DISK Studiereeks nr.44 'Metamorfosen van religie en het diaconaat'. Deze publicatie is gericht op een verdere theologische doordenking van diaconie/diaconaat. De publicatie is te bestellen bij DISK (info@disk-arbeidspastoraat.nl) en kost 10 euro (exclusief verzendkosten).

Trinus Hoekstra, projectmanager binnenlands diaconaat van Kerk in Actie en mededirecteur van DISK (t.hoekstra@kerkinactie.nl)

Klik hier voor een uitgebreid verslag van de conferentie.

Klik hier voor de oratie van Herman Noordegraaf.

Klik hier voor de oratie van Erik Borgman.

Klik hier voor meer informatie over de voorjaarsconferentie 2008, waarop het gedachtengoed van Erik Borgman centraal stond.

omhoog

Terug naar openingspagina diaconale studie

home