home

PROJECTEN

DUURZAAMHEID: WAAR GEEF JIJ JE TALENTEN AAN?

"Duurzaamheid - en nu wij!"

Agnes Jongerius piept even naar buiten voor een telefoontje. foto: Klaas v.d. KampDoor Kees Tinga en Hub Crijns

Inleiding

Op de KHV Conferentie van 2009 had Herman Wijffels een motiverend vloertje gelegd. Nu moesten er muren op gezet worden.  Bedoeling van de tweejaarlijkse conferentie van kerken, humanisten en vakcentrales was: concreet en praktisch met  duurzaamheid aan het werk. De vraag was of de KHV Conferentie 2011, deze keer onder verantwoordelijkheid van de Raad van Kerken in Nederland, in het recente schaarsere klimaat namens de landelijke overheid aan de partner organisaties een impuls kon geven.

omhoog

Transitie naar groene economie

“De weg is belangrijker dan het doel”, citeerde voorzitter Henk van Hout bij zijn opening Pfeijffer’s Filosofie van de heuvel, waarna hij via een kort overzicht van kerkelijke betrokkenheid bij het thema duurzaamheid uitkwam.
Milieupionier prof. Hans Opschoor Opschoor besprak  achtereenvolgend een aantal definities, en de ernst van de situatie van on-duurzaamheid. On-duurzaamheid als probleem heeft te maken met onwetendheid, afstand in tijd, ruimte en schaal, de complexiteit van alles, machtsbelangen en aansprakelijkheid van actoren. daarnaast zijn er allerlei zaken, die duurzaamheid in de weg staan, zoals oorlog, terrorisme, financiële crisis, veiligheid, energiebelangen. Opschoor reikte drie mogelijke strategieën aan: top-down (bijvoorbeeld via de VN, de EU en landelijke politiek), bottom-up (via maatschappelijke organisaties, bedrijven, burgers, plaatselijke overheid) of ‘glokaal’. De ‘glokale’ strategische benadering verbindt initiatieven van onderop met toenemende druk op de top om in beweging te komen. Volgens Opschoor is transitie van de huidige vaak onduurzame economie in de richting van een groenere economie de weg om te gaan. Daarbij dienen de aspecten van voorzorg, zorg, en nazorg ingebouwd te worden. Wij: de maatschappelijke organisaties, de bedrijven en de burgers, en ook de overheden zijn dus aan zet.

omhoog

Op zoek naar het kantelpunt

Marjan Minnesma is inmiddels de nummer 1 in de ‘Duurzame top 100’ van dagblad ‘Trouw’, heeft er de nodige jaren milieuactie opzitten, en kwam de afgelopen jaren vooral in de publiciteit als directeur van Urgenda, de innovatieve organisatie van onderop die wetenschap, bedrijven, en sinds kort ook kerken tot vergroening weet te bewegen. Bouwend op een transitietheorie en werkend met de ‘glokale’ strategie heeft Urgenda een lange termijn actieplan ontwikkeld, dat de landelijke overheid thans ontbreekt. Minnesma en haar mede-bewegers willen via coalities van onderop initiatieven op gang brengen, die zoveel massa, druk, en resultaat opleveren, dat op een gegeven moment de top (van landen, regio’s, multinationals) er niet meer omheen kan. Van daaruit wordt gewerkt aan een korte termijn stappenplan, waarmee zichtbare en meetbare resultaten worden geboekt op vijf terreinen en in een reeks regionale projecten. In sneltreinvaart maakten de deelnemers kennis met initiatieven als  ‘Texel geeft energie’, ‘drijvende bollen’ (voor mensen)  in Rotterdam, een ‘leerpark’ in Dordrecht, een ‘openluchtlab’  in Eindhoven en ‘50.000 zonnepanelen voor de burgers’. Prachtige voorbeelden van ‘En nu wij!’, die allemaal op de site www.urgenda.nl te vinden zijn.

omhoog

Van somberheid tot enthousiasme

In  het gesprek met beide inleiders klonken verschillende geluiden. Sombere: “dit Kabinet is een drama; wij zijn onze goede naam kwijt geraakt”.  En opbeurende: “Urgenda staat niet alleen: in Duitsland, Engeland, ook in China en India zijn soortgelijke initiatieven zichtbaar”. Onderschreven werd het werken met nieuwe ideeën, van onderop met innovatieve coalities, gericht op zelfredzaamheid, met verbindingen tussen jong en oud, groot en klein. Lef, creativiteit en doorzettingsvermogen kunnen de maatschappelijke organisaties leren van Minnesma, die vertelde hoe ze voor haar 50.000 zonnepanelenplan hoogst persoonlijk naar China is afgereisd, om daar de zaak voor elkaar te krijgen. De producent aldaar gaf aan dat bij vooruitbetaling er een korting va 15% mogelijk zou zijn. De deelnemende bedrijven, organisaties, kerken en burgers betaalden op haar verzoek voor 97% vooruit op hun bestelling. Waarmee voor Minnesma krachtdadig is aangetoond, dat er niet alleen een duurzaam draagvlak is van onderop, maar ook een eerlijk.

omhoog

People, Planet en Profit

De daaropvolgende workshops waren ingericht volgens de drie assen van duurzaamheid: People, Planet en Profit. Bij de uitvoering bleek de tijd te kort om de drie thema’s goed tot hun recht te laten komen.
Voorzitter Van Hout gaf na de rapportage uit die groepen een knappe samenvatting, die neer kwam op drie concrete activiteiten.
De organisaties gaan door met het aan de orde stellen van duurzaamheid in de eigen achterbannen, met aandacht voor aspecten als ‘dichtbij mensen’, ‘positieve benadering’, ‘existentiële en zingevingskant’, ‘zelfkritiek’ en ‘het afbreken van onderlinge stereotype vooroordelen’.
Ze hebben ook een landelijke agenda, waarin ze prioriteiten afspreken met aandacht voor participatie en sociale insluiting, mensenrechten, het belastingstelsel (solidair en groen) en een eerlijke verdeling van baten en lasten.
De aanwezige organisaties zijn creatief in het werken met maatschappelijke coalities, met elkaar en met anderen (natuur- en milieuorganisaties bijv.), zoals lokale overheden. Daarbij valt o.a. te denken aan duurzaam bouwen, regionale en lokale energieakkoorden, gebruikers coöperaties bij collectief iets aanschaffen of opbouwen.
Bij het napraten en de afsluitende maaltijd liet conferentiecentrum Hydepark zich afwisselend van gulle en sobere kanten zien. De deelnemers ervoeren opnieuw of voor het eerst hoe belangrijk en waardevol het persoonlijk contact tussen vertegenwoordigers van kerken, humanisten en vakcentrales is. Zo’n persoonlijke relatie is vaak voertuig voor het aangaan van nieuwe coalities buiten de al vaak betreden paden.

omhoog

Naar openingspagina Duurzaamheid: waar geef jij je talenten aan?

home