home

PROJECTEN

DUURZAAMHEID: WAAR GEEF JIJ JE TALENTEN AAN?

"Je moet focussen in je leven"

Klik hier om onderstaande interview als Word-document te downloaden.

IJmert MuilwijkDoor Gerard van Eck

IJmert Muilwijk is sinds vorig jaar voorzitter van CNV Jongeren. “Omdat ik geloof dat wij een economisch systeem kunnen bedenken dat welvaart brengt, heb ik de ambitie om te begrijpen hoe ons systeem werkt. Die kennis heb ik nodig om een alternatief te ontwikkelen, dat het huidige overtreft, doordat het niet ten koste gaat van natuur en milieu.

Je bent vorig jaar gekozen tot voorzitter. Hoe bevalt de baan je?

“Ik heb het enorm naar mijn zin. Ik zit hier echt op een plek waarvan ik het gevoel heb dat ik dingen kan doen die nuttig zijn. Het is ook een veelzijdige baan. Een vakbond houdt zich eigenlijk met de hele wereld bezig en dat ligt mij zeer, al richten wij ons wel op bepaalde thema’s in het bijzonder. De ledenvergadering beslist welke thema’s dat zijn. Ik houd me in de praktijk vooral bezig met het behartigen van de belangen van onze leden in de Sociaal-Economische Raad (SER), in de politiek en bij andere bonden. Ook ben ik het gezicht van CNV Jongeren in de media. Maar belangenbehartigen is meer dan alleen aan anderen duidelijk maken wat er moet gebeuren, bijvoorbeeld dat meer jonggehandicapten aan het werk raken. Wij gaan met zo’n thema ook zelf aan de slag. Zo hebben we al drie jaar een promotieteam dat bestaat uit jongeren met een handicap. Werkgevers en Wajongers weten elkaar dikwijls niet te vinden. Het WajongWerkt! Promoteam gaat op pad om werkgevers voor te lichten over wat het betekent om een jonggehandicapte in dienst te nemen en de regelingen waarvan ze gebruik kunnen maken. Wajongers zijn geen gewone werknemers. Het vraagt van alle partijen de nodige inspanning, maar als je dat ervoor overhebt levert het ook heel veel op. Een ander thema waarmee wij ons bezighouden is pensioenen. Wij vinden belangrijk dat jongeren niet de hele last van de betaling van pensioenen krijgen te dragen. Om de belangen van jongeren te kunnen behartigen leiden we nu zelf zo’n 30 jongeren op om zitting te kunnen nemen in de besturen van pensioenfondsen. Naast collectieve belangenbehartiging houdt CNV Jongeren zich trouwens ook bezig met het bieden van hulp aan indivuele leden. Op ons kantoor in Utrecht werken zo’n 10, 12 mensen. Mijn collega Bernique Tool is secretaris-penningmeester. Zij houdt zich vooral bezig met de interne organisatie, al ben ik ook op de hoogte van het reilen en zeilen. Uiteindelijk ben ik toch de eindverantwoordelijke voor alles wat er gebeurt. Dat betekent dat ik geen genoegen neem met makkelijke antwoorden. Ik zie het als mijn verantwoordelijkheid om als organisatie steeds de randen van wat mogelijk is op te zoeken.”

omhoog

Heb je naast je baan als voorzitter ook tijd voor andere bezigheden?

“In principe werk ik 36 uur per week voor CNV Jongeren. In de praktijk zijn het vaak heel wat meer uurtjes. Toch is 36 uur niet zo bar veel. Er blijft als je je tijd goed indeelt genoeg tijd over voor andere bezigheden. Zo ben ik op betaalde basis ook werkzaam als adviseur voor White Bird International. Ik deed dat al voordat ik bij CNV Jongeren aan de slag gegaan ben. Dat adviseurschap is één van die dingen die te mooi zijn om ze niet te doen. Heel boeiend! Ik zou er zo mijn werk van kunnen maken. White Bird International is ontstaan op initiatief van een grote handelaar in noten en zuidvruchten. Hij hield zich al langere tijd bezig met het inkopen van producten in Afrika en Azië en het verkopen daarvan in Europa en de Verenigde Staten. Op een gegeven moment is bij hem de gedachte opgekomen om ook een bijdrage te leveren aan het stimuleren van de economie in het Zuiden. Vanuit White Bird International helpen wij nu ondernemers in ontwikkelingslanden bij het opzetten van een onderneming. Ikzelf ben betrokken bij een wat kleiner initiatief in Malawi. Op dit moment besteed ik er niet zoveel tijd aan, maar vorig jaar zomer ben ik er nog een maand geweest. Er liggen daar gigantische kansen om een goede economie op te bouwen. In Afrika wordt nog geen 10% van de potentie benut. Maar om die kansen te pakken moet er wel initiatief genomen worden en juist daarbij helpt White Bird International. Ondernemen is een complex proces waarbij van alles en nog wat komt kijken en waarin financiën een belangrijke rol spelen. Als adviseur ga je in de schoenen van de ondernemer staan. Ik geef vooral adviezen over de haalbaarheid van activiteiten. Bijvoorbeeld over de producten die verbouwd kunnen worden en over of er ook een markt voor is. Maar ik kijk ook naar de risico’s die aan het ondernemen van bepaalde activiteiten verbonden zijn. Het zou goed zijn als ondernemers hier dat ook meer doen. Van de vijf ondernemingen die nu in Nederland gestart worden, bestaat er na vijf jaar nog maar één.”

omhoog

Wat doe je in je vrije tijd?

“De tijd die er naast alle bezigheden overblijft, breng ik vooral in de natuur door. Ik ben opgegroeid in een klein dorpje op een voormalige boerderij. Van jongsaf ben ik in en om het water te vinden. Vliegvissen is mijn grote passie. Bij deze manier van vissen imitieer je de levenscyclus van insecten. Veel insecten leggen hun eitjes in het water. Die eitjes komen onder water uit en worden dan larven. Larven stijgen op naar het wateroppervlak en ontpoppen zich tot vliegend insect. Bijna alle stadia van deze insecten kunnen met vliegenvissen nagebootst worden. Fascinerend! Voor vliegvissen heb je wel stromend water nodig en dat vind je vooral in het buitenland. Ik trek daarom naar verlaten gebieden in Zweden en Noorwegen. Het is een heel intensieve bezigheid. Ik neem me dikwijls voor om tijdens het vissen ergens over na te denken, maar in de praktijk doe ik dat pas op de terugweg naar Nederland. Maar ondanks de inspanning biedt het vliegvissen me veel rust. Rust vind ik niet in een omgeving waar ik mensen tegenkom. Die kom ik in mijn werk al genoeg tegen. Mijn grootste uitdaging is juist om alleen te zijn en niets te doen. Als ik twee weken vakantie gehad heb, kan ik er weer een heel jaar hard tegenaan. Slapen vind ik trouwens ook heel belangrijk. Ik neem wat er ook gebeurt, altijd acht uur slaap. Als ik te weinig slaap, dan functioneer ik niet goed.”

Wat heeft je bijzondere interesse?

Voor het navolgende gedeelte van het interview is gebruikgemaakt van een set van 48 kaartjes. Op ieder kaartje is een aspect van duurzame ontwikkeling vemeld. Omdat duurzame ontwikkeling drie dimensies (planet, people, profit) kent, is de set kaartjes opgebouwd uit driemaal 16 kaartjes. Aan IJmert Muilwijk is gevraagd vijf kaartjes te selecteren die in het bijzonder zijn interesse hebben.

omhoog

Welke aspecten van duurzame ontwikkeling hebben jouw bijzondere interesse?

“Ik heb ervoor gekozen om vijf hoofdgroepen te vormen. De eerste groep van kaartjes is soortenrijkdom van planten en dieren én bescherming en versterking van natuur- en cultuurlandschappen. De tweede groep is klimaatgassen, productie en consumptie van duurzame energie én hergebruik grondstoffen. De derde groep is aansluiting onderwijs op maatschappelijke vraag én kwaliteit en toegankelijkheid onderwijs. De vierde is nieuwe ondernemingen én hoeveelheid werkgelegenheid. De vijfde en laatste groep is kwaliteit en toegankelijkheid gezondheidszorg. Er zit nadrukkelijk geen cultuur – in de zin van kunst – bij. Ik ben niet zo’n cultuurliefhebber. Sterker nog: ik vind het eigenlijk een schande dat er op van alles en nog wat bezuinigd wordt – milieu, uitkeringen, noem maar op – en dat je dan vrijwel niets hoort, maar dat als het kaartje voor het theater een keer duurder wordt, dat we dan met z’n allen op de bres staan. Ik vind dat echt een wanverhouding.”

omhoog

Waarom heeft de natuur jouw bijzondere interessse?

“Bij de natuur gaat het om onvervangbare bronnen. Bij de economie is dat anders. Die kunnen wij als mensen met elkaar maken. Geld is bijvoorbeeld niets meer dan een papiertje dat gebaseerd is op de afspraak dat het een bepaalde waarde vertegenwoordigt en wij vertrouwen erop dat dit zo is. Wij kunnen dus met elkaar een systeem bedenken, dat goed werkt en welvaart brengt. Maar het kan ook misgaan. Ik vind het verschrikkelijk dat het huidige economische systeem ecosystemen in hun voortbestaan bedreigt. Ik kan daar ziedend over worden. Als een plant of dier uitsterft, dan is het gewoon weg. Dat mag niet gebeuren. Ik geloof dat de schepping met een reden gemaakt is. Als een of ander mosje uitsterft, dat nooit door een mens gebruikt is, dan is dat een enorm verlies. Wij hebben dan iets kapot laten gaan van wat ons gegeven is. Planten en dieren hebben niet alleen een instrumentele waarde voor mensen, maar ze hebben ook een intrinsieke waarde. Omdat ik geloof dat wij een economisch systeem kunnen bedenken dat welvaart brengt, heb ik de ambitie om te begrijpen hoe ons systeem werkt. Ik snap nog geen 10% van hoe ons systeem in elkaar zit, maar iedere dag leer ik daar weer meer over. Die kennis heb ik nodig om een alternatief te ontwikkelen, dat het huidige systeem overtreft, doordat het niet ten koste gaat van natuur en milieu. Vaak wordt gepredikt dat het allemaal minder moet. Misschien is dat ook wel zo, maar ik twijfel daar nog over, ook al omdat het zo weinig wervend is om veranderingen in ons systeem aan te brengen. Ik wil een bijdrage leveren aan het vinden van een oplossing voor dit wereldomvattende probleem. Dat zou me echt gelukkig maken. Mensen waarschuwen me vaak: ‘Jongen, jij bent over een aantal jaar volledig gedesillusioneerd.’ Ik snap ook wel dat ze dat zeggen. Als je hoog mikt, kan je diep vallen. Toch wil ik voor het maximale gaan. Ik wil die kennis ook inzetten vanaf een plek waar ik invloed heb. Waar die plek is, ben ik nog aan het uitzoeken. Is dat in de politiek of in het bedrijfsleven?”

omhoog

De tweede groep van onderwerpen die jouw bijzondere interesse hebben, heeft ook te maken met de relatie tussen economisch systeem en ecosysteem.

“Klopt. Het terugdringen van de uitstoot van schadelijke klimaatgassen vraagt dat we op een andere wijze gaan produceren en consumeren. Als we dat niet doen, lopen we het risisco dat het behoorlijk misgaat en de consequenties niet te overzien zijn. Dat we toch niet anders gaan produceren en consumeren, heeft mijns inziens te maken met het feit dat we de meest basale dingen van het leven – lucht om in te ademen, bomen die groeien, vissen om te eten – als vanzelfsprekendheden zijn gaan zien. Wij zijn ons steeds meer gaan richten op de behoeften in de top van de behoeftenpiramide van Maslow (waardering, erkenning, zelfrespect, zelfverwerkelijking, red.).”

omhoog

Naast de relatie tussen economie en ecologie ben je ook in andere onderwerpen geïnteresseerd.

IJmert Muilwijk: “Het terugdringen van de uitstoot van schadelijke klimaatgassen vraagt dat we op een andere wijze gaan produceren en consumeren. Als we dat niet doen, lopen we het risisco dat het behoorlijk misgaat en de consequenties niet te overzien zijn.”“Ja, de laatste drie groepen van onderwerpen zijn meer sociaal-economische onderwerpen. In de economie gaat het om drie zaken: goed onderwijs, goede werkgelegenheid en goede zorg, in deze volgorde ook. Je zou kunnen zeggen dat het leven begint met onderwijs en eindigt met zorg. In de tussenliggende periode moet je in de gelegenheid zijn om te werken en geld te verdienen. Het is heel belangrijk dat dit middenstuk goed functioneert, want in die periode moet je niet alleen geld verdienen om in je levensonderhoud te voorzien, maar ook om goed onderwijs en goede zorg te kunnen betalen. Dat is waar een vakbond zich mee bezighoudt. Werknemers verenigen zich in een vakbond om dit systeem in overleg met andere partijen goed te laten draaien. De zaken moeten enigszins eerlijk verdeeld zijn, al moet je ook weer niet doorslaan in communisme. Elk land heeft zo zijn eigen sociaal-economisch systeem. Ik ben zeer gefascineerd door de wijze waarop landen hun systeem vormgeven. Ons land heeft bijvoorbeeld in vergelijking met Afrikaanse landen een rotklimaat. Je kunt er maar een beperkt aantal maanden per jaar iets verbouwen. Toch lukt het ons om welvarend te zijn. Hoe kan dat? Wellicht heeft dat te maken met dat wij anderen iets afhandig gemaakt hebben – denk aan de VOC tijd –, maar het heeft ook te maken dat wij begrijpen hoe je een stabiel systeem in elkaar steekt, al kan het op bepaalde punten nog beter.”

omhoog

Geef eens een voorbeeld.

“Bijvoorbeeld op het gebied van de aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt. Het is van de zotte dat je opleidingen kunt volgen, waarvan je van tevoren al weet dat er voor de afgestudeerden geen banen zullen zijn. Andersom is er dringend behoefte aan personeel in de zorg, maar zijn er onvoldoende mensen die een opleiding in die richting volgen. We slagen er niet in om het onderwijs aan te sluiten op de maatschappelijke vraag. Ergens gaat er wat fout. Wij houden ons hier als CNV Jongeren ook erg mee bezig. Wij doen op dit moment een onderzoek dat er toe moet leiden dat er voor scholieren informatie beschikbaar komt over de kansen die een bepaalde beroepsopleiding op een baan biedt. Wij gaan die informatie op een toegankelijke manier ontsluiten.”

omhoog

Je bent ook geïnteresseerd in het ontstaan van nieuwe ondernemingen.

“Ja, wij zijn als vakbond niet tegen ondernemingen of werkgevers. Sterker nog: we hebben ze keihard nodig voor het scheppen van werkgelegenheid. Dat bestrijdt uiteindelijk ook weer armoede. Wij letten als vakbond er vooral op dat de voorwaarden waaronder mensen werken goed zijn. Als mensen werk hebben, dan worden ze betaald en kunnen ze brood kopen. Maar werk is meer dan een middel om in je levensonderhoud te voorzien. Werk is ook een mogelijkheid om zin te geven aan je leven, om tot je doel te komen, al vind ik persoonlijk dat werk vaak veel te belangrijk wordt gemaakt. Bezig zijn met je geloof is voor mij uiteindelijk veel belangrijker, dus dat je als persoon tot je bestemming komt.”

omhoog

Als laatste interesse noem je toegankelijkheid en kwaliteit van de gezondheidszorg.

“De basis van een samenleving is dat als iemand ziek wordt, anderen hem of haar dan verzorgen. Wij hebben daar een ingenieus systeem voor ontwikkeld. Op enkele uitwassen na, is de zorg voor elkaar in ons land goed geregeld. De vraag is wel hoe en vooral ook wie dat systeem in de toekomst gaan betalen. Als jongerenvertegenwoordiger wil ik gegarandeerd hebben dat mijn generatie deze last niet alleen hoeft te dragen. Als we niet opletten worden vanwege de vergrijzing verschillende lasten op de jongeren van nu afgewenteld. Voor problemen die je al 30, 50 jaar van tevoren aan ziet komen, neemt de politiek nog te weinig verantwoordelijkheid. Dat komt doordat in onze democratie, waarin iedere vier jaar verkiezingen zijn, te weinig aan de lange termijn gedacht wordt. Politiek is daardoor in zekere zin verworden tot een zaak van populisten. Leiders moeten niet alleen maar luisteren naar de kiezers van nu, maar ook rekening houden met mensen die straks leven. Je moet impopulaire maatregelen durven nemen.”

omhoog

Met welke van de vijf door jou gekozen onderwerpen ben je in je werk bezig?
“Met de laatste drie, sociaal-economische thema’s. De eerste twee groepen vind ik ook heel belangrijk, maar je kunt niet met alles tegelijk bezig zijn. Doe je dat wel, dan bereik je uiteindelijk niets. Je moet focussen in je leven. Daar geloof ik enorm in. Maar dat betekent dan wel dat je bepaalde dingen niet doet. Zo kan ik in mijn huidige werk maar zeer beperkt iets doen met mijn passie voor de natuur.”

omhoog

Wat zijn jouw talenten?

“Ik heb plattelandsontwikkeling en milieukunde gestudeerd, maar eigenlijk vind ik het  helemaal niet zo belangrijk wat iemand precies gestudeerd heeft. Uiteindelijk komt het eropaan dat je goede inzichten hebt: snap je wat er in je omgeving gebeurt? Ik weet van mezelf dat ik niet bijster intelligent ben, maar je kunt wel behoorlijk wat compenseren als je een drive hebt. En die heb ik. Ik zie me in de toekomst als bestuurder of ondernemer werken. Maar goed leiding geven is echt een vak dat je je langzaamaan eigen moet maken. Gelukkig hoef ik het wiel niet echt opnieuw uit te vinden. Ik leer veel van ontmoetingen met mensen die in vergelijkbare posities zitten.”

omhoog

Ben je ook met jezelf of met anderen in gesprek over hoe jij je talenten inzet?

IJmert Muilwijk: “Uiteindelijk komt het eropaan dat je goede inzichten hebt: snap je wat er in je omgeving gebeurt?”“Ik ben iemand die altijd twijfelt. Dat komt omdat ik kritisch ben op anderen, maar vooral ook op mezelf. Gaat het wel goed genoeg? Doe ik het wel goed genoeg? Dat valt niet altijd mee. Soms denk ik wel eens waarom zou ik het niet makkelijker doen. Maar ik pas ervoor om mezelf te relativeren of me alleen maar te meten met anderen. Ik wil tegen het plafond van mijn eigen mogelijkheden aan zitten. Dus probeer ik me op te houden met mensen die me scherp houden. Vaak houd ik me echter zelf scherp. Mensen in mijn omgeving vinden het al gauw goed. ‘Je bent kandidaat voor de Tweede Kamer. Wat leuk! Wat goed!’ Maar kandidaat Tweede Kamerlid zijn stelt geen bal voor. Het is al snel goed in onze maatschappij en dat ergert me wel eens. Maar op een bepaalde manier veracht ik ook, dat ik dat zo gericht ben op het hebben van invloed en het bereiken van doelen. In mijn geloof staat juist centraal dat het niet gaat om onze verdiensten. Het gaat helemaal niet om hoeveel mensen je geholpen hebt of hoeveel dingen je gedaan hebt. Voor God gaat het juist om wie je bent. Ja, die twee botsen nogal eens bij mij, want ik zou in een diepe depressie raken, als ik in een hutje op de hei gezet zou worden. Het is echt een valkuil voor me om, zoals de farizeeën, vooral bezig te zijn met het zelf te verdienen.
Het meest fantastische principe van het christendom is altruïsme. Jezus is onbaatzuchtig voor ons gestorven.Dat is het hoogste goed wat een mens kan bereiken, maar wij mensen komen daar eigenlijk nooit bij in de buurt. Ik denk wel dat je minder egoïstisch kunt worden, je kunt ook vergeving vragen voor je zonden, maar je blijft altijd ook iets doen om er zelf beter van te worden. Solidariteit is vaak weloverwogen eigenbelang. Echte solidariteit gaat veel verder dan dat.”

Voor meer inforrmatie over CNV Jongeren: www.cnvjongeren.nl.

Gerard van Eck geeft voor Landelijk bureau DISK uitvoering aan het project Duurzaamheid: waar geef jij je talenten aan?

Loopbaan in het kort

IJmert Muilwijk is opgegroeid in Giessenburg. Na mavo en havo te hebben doorlopen studeerde hij plattelandsvernieuwing aan de Christelijke Agrarische Hogeschool Dronten en millieukunde aan de Universiteit Utrecht. In kader van zijn studies heeft hij diverse stages gelopen, onder andere in Zuid Afrika waar hij adviseerde over de effectiviteitsvergroting van ontwikkelingssamenwerking.
Vorig jaar is hij gekozen tot voorzitter van de CNV Jongeren. Voordien was hij betaald werkzaam als voorzitter van PerspectieF, de jongerenorganisatie van de ChristenUnie. Voor deze politieke partij verrichtte hij op plaatselijk en landelijk niveau tal van andere werkzaamheden. Bij de laatste verkiezingen was hij voor deze partij kandidaat voor de Tweede Kamer.
Daarnaast is IJmert al enkele jaren ook betaald werkzaam als adviseur voor White Bird International B.V. Hij adviseert ondernemers in Malawi bij het opzetten van hun bedrijf.
In 2008 was hij met zes andere jongeren klimaatambassadeur voor Fair Climate, het klimaatprogramma van ICCO en Kerk in Actie. Hij maakte in dat kader onder meer een reis naar het Amazonegebied in Brazilië.
IJmert brengt zijn vrije tijd liefst in de natuur door.

omhoog

Naar openingspagina Duurzaamheid: waar geef jij je talenten aan?

home