home

PROJECTEN

ARBEIDSPASTORAAT, KERK EN LANDBOUW

Canto Laboral

"Wie komt er nu weer mijn erf op?"
Takken met een eigen wil
Van die andere kant bekeken
Letterlijk van de andere kant bekeken

"Wie komt er nu weer mijn erf op?"

Het is april en de boomgaarden rond de boerderij zijn net uitgebloeid. Ik bezoek fruitteler Wim Jobse op zijn bedrijf met het verzoek of een zgn. Meewerk-stage mogelijk is. Doel van het meewerken is tweeledig, nl. het in de praktijk opdoen van ervaringen en feeling binnen deze sector en luisteren of en zo ja welke ethische dilemma's er spelen.
Klem zitten tussen argwaan en aardig doen, dat lijkt op het eerste gezicht de houding van alle (fruit)boeren te bepalen op dit moment. Er komen veel mensen op het erf, vertelt Wim. "Natuurlijk de belastingen, maar ook de milieu-inspectie en waterstaat. De milieu-inspectie is een goede zaak, zegt hij, en ik probeer ook biologisch te telen. Maar nu willen ze een spuitmiddel per 1 januari 2000 gaan verbieden waar ik heel gezonde resultaten mee heb (…) en dan vraag ik me af waar ze mee bezig zijn en wie dit nu precies bepaalt. Waterstaat komt hier en vraagt of ik de beplanting rondom de boomgaard drie meter uit de slootkant wil houden. Begrijpelijk als ze er gemakkelijk bij willen met machines en natuurlijk goed voor de emissie (wegwaaien van spuitmiddelen in het milieu e.d.), Maar als je al een rij populieren hebt staan langs de sloot is dat moeilijk".
Als dan een arbeidspastor ook nog eens het erf op komt, hoopt hij maar dat die niet namens de kerken ook nog eens (ethische) beperkingen op komt leggen…
Al die beperkingen en regels maken de achterdocht van de boer er dus niet kleiner op!

omhoog

Takken met een eigen wil

Een van de dagen gaan we takken uitbuigen. Aan de nieuwe aanplant van dit voorjaar worden touwtjes gebonden en naar een spijker onderin de paal naast de boom gespannen. Zo buigen de takken wat naar beneden totdat ze horizontaal staan. Na een week of wat is de bast stevig gegroeid en kan het jute-touw vergaan.

In het begin ervaar ik dat ik de takken precies wil buigen zoals ik dat wil, netjes 2 x in de lengterichting van de rij en 2 x loodrecht daarop. " Dat streven is wel loffelijk", zegt Wim, "maar het gaat beter als je meebuigt met de structuur van de tak zelf".
Als je de tak ombuigt in zijn natuurlijke groeirichting, ook al wijkt dat iets af van wat je zelf wilt, dan groeit de tak later ook soepeler !
Wat een aardige analogie van deze takken met de opvoeding van kinderen met een sterke eigen wil!

omhoog

Van die andere kant bekeken

"'s-Middags sta ik middenin het veld, bezig aan de rand van de perenboomgaard, langs de sloot met de aangrenzende landerijen en weilanden. Midden in de openlucht en de omringende natuur. Jonge bruine kikkers springen voor mijn voeten naar de sloot, een leeuwerik stijgt zingend ten hemel, en de ekster krast vals hier op aard. Vanuit het perspectief van de boer die op zijn land werkt, blijkt me ineens dat de weg slechts een zeer smalle strook grond beslaat temidden van die uitgestrekte landerijen; bescheiden van oppervlakte (hier althans), maar druk begaan. Vanuit het perspectief van de weggebruikende burger echter is die weg het enige stuk land dat van belang is, en 'aan de kant' staat soms een boer te werken in zijn land (dat staat zo landelijk).
Twee perspectieven. Letterlijk van de andere kant bekeken, zie ik dat je als boer kijkt en denkt vanuit je land. De weg slingert als kleine strook daar tussendoor en er bewegen zich burgers over van a naar b. De weg is niet onbelangrijk, maar het land staat centraal, dat is je bedrijf, je arbeid, je werkplek. En dat is meer dan landelijke decoratie voor passerende burgers en toeristen.
Vanaf de weg bekeken of vanaf het land bekeken, maakt letterlijk het verschil uit tussen burger en boer"

omhoog

Letterlijk van de andere kant bekeken

in de middag bezig
met uitmeten van nieuw land
voor duizend nieuwe jonge perenboompjes
sta ik midden in de akkers
naast de tarwe
aan de rand van de bieten en
over de sloot de weilanden van de buurman

van hieruit
zie je de weg
als een smalle strook asfalt
temidden van boerenland
waarover zich burgers bewegen
en soms toeristen
aan de rand van je land
buiten de akkers

van hieruit
sta je middenin je land
je eigen grond
je bent aan het werk
in je bedrijf

van daaruit
vanaf de weg bezien
zie je soms een boer op z'n land
aan het werk
je beleeft de weg als centraal
voor vervoer van a naar b
en die boer bevindt zich aan de rand
aan de zijlijn
van het belangrijke verkeer
over die smalle asfaltstroken
door de wijdse landerijen

vanaf de weg bekeken of
vanaf het land bezien
maakt letterlijk het verschil uit
in perspectief
tussen boer en burger

Peter Geene, 'Canto Laboral. Zang van arbeid in Zeeland', DISK Studiereeks 34, € 6,80.
U kunt deze publicatie bestellen met het on-line bestelformulier:
bestelformulier

omhoog

Terug naar openingspagina arbeidspastoraat, kerken en landbouw

home