home

ONDERSTEBOVEN
Tijdschrift van DISK

OP VAKANTIE MET EEN SMALLE BEURS
Tussen ontspanning en betutteling

OndersteBOVEN, 16(2002)1
door
Corrie van Haasteren

Inkeer en omkeer
Vrijheid blijheid

Vakantie is onthaasten
Op vakantie kom je tot rust

In april 2001 kwamen voor het eerst in de geschiedenis de tien clubs die samen de Nederlandse Organisatie Sociaal Toerisme (NOST) vormen bijeen. Tijdens een conferentie praatten zij over vakantiemogelijkheden voor mensen met een smalle beurs. Ironisch genoeg is de NOST inmiddels een holle stichting. Het geld is op.

Het lijkt ironisch dat de NOST, als pleitbezorger van de minvermogende vakantiegangers, nu in dezelfde situatie verkeert als haar doelgroep. ‘We kunnen zelfs geen nieuwe vakantiegids uitgeven en ik moet bedelen bij Economische Zaken.’ aldus Alphons Devilee, voorzitter van de NOST.

De deelnemende organisaties hebben gelukkig meestal wel het benodigde geld om hun vakantieweken mogelijk te maken, maar het blijft toch woekeren met de altijd krappe budgetten. Waar de noodzaak van vakantievieren zelfs wetenschappelijk is aangetoond en de gemiddelde Nederlander nu minimaal van één langere en meerdere korte vakanties per jaar geniet, kunnen landgenoten met een inkomen op bijstandsniveau, zich deze weelde zelden veroorloven.

De organisaties die samen de NOST vormen, kunnen slechts aan een beperkt aantal potentiële vakantievierders hun diensten aanbieden. Voor kinderen en éénouder gezinnen wordt er redelijk veel georganiseerd, onder meer door de Paasheuvelgroep, maar als je toevallig géén kinderen hebt, of als je niet in een gemeente woont die in de projecten participeert, heb je mooi pech.

Voor anderen zijn de er dan bijvoorbeeld wel de 250 caravans van de Vincentiusvereniging, hoewel het niet zo makkelijk is om deze club op het spoor te komen als je niet bij een kerkelijke organisatie bent aangesloten. Helaas blijven al deze belangrijke initiatieven toch het karakter behouden van symptoombestrijding, zolang het zelfs in deze tijden van overvloed nog zo moeilijk blijkt om het aardse slijk wat eerlijker te verdelen.

omhoog

Inkeer en omkeer

Vakanties worden aangeboden in tenten, huisjes, (sta)caravans, kampeerboerderijen, boten en hotels, kortom in alle vormen die gangbaar zijn in de commerciële vakantiewereld. Maar waar de gemiddelde vakantieganger kan kiezen uit een sportieve, culturele of op natuurbeleving gerichte vakantie, zijn er onder de NOST-leden ook organisaties die aan hun vakanties een vormend karakter geven.

Plaatsen deze organisaties de uitkeringsgerechtigden daarmee nogmaals in een uitzonderingspositie? Waarom moeten zij in hun vrije tijd ook nog eens deelnemen aan een, ongetwijfeld goedbedoeld, activiteitenprogramma? Deelnemers aan het onlangs gehouden regioberaad van de Arme Kant van Nederland, meldden dat nogal wat mensen zich ‘bekocht’ hadden gevoeld na een dergelijke vakantieweek.

Martina Heinrichs, één van de twee cursuscoördinatoren van het Dominicaans Activiteiten Centrum (DAC), organiseert samen met Gusta Schoemaker, Hanneke Rückert en Agnes Elling van 5 tot en met 9 augustus 2002 een week voor 15 bijstandsvrouwen en hun kinderen. De vakantie, met het thema ‘Van inkeer tot omkeer’, zal worden gehouden in het kloostergebouw van de Dominicanen te Huissen. Het programma van deze week bestaat uit groepsgesprekken, creatieve dagdelen, meditatieve momenten en vrije dagdelen. Voor de kinderen is er opvang.

Mevrouw Heinrichs kan zich de kritische geluiden over het ‘verplicht’ deelnemen aan activiteiten, wel enigszins voorstellen. Ze zegt: ‘Bij Kerk en Wereld werd al eerder iets dergelijks georganiseerd. Toen werden de weken gesubsidieerd door het ministerie van Welzijn Volksgezondheid en Sport. Een voorwaarde voor subsidie was dat er vormingselementen in moesten zitten.’

‘De komende week wordt voor een groot deel gesubsidieerd door de Dominicanen. Het ministerie betaalt niets meer, omdat men het te veel op een gewone vakantie vindt lijken, maar hoewel er ook veel vrije tijd is, zouden wij nooit kiezen voor een pure vakantieweek. We zeggen: “je bent hier in een klooster, proef die sfeer en besteed aandacht aan inkeer, dat kan nooit verkeerd zijn”.’

‘Wij vinden een klooster de plek bij uitstek waar mensen die aan de rand van de samenleving zitten weer op adem kunnen komen. De kinderen worden verzorgd zodat de vrouwen tijd krijgen voor zichzelf. Alleenstaande moeders hebben het doorgaans zwaar. Lotgenotencontact kan dan heel belangrijk en steunend zijn. Het zou heel mooi zijn als er tijdens de week een verandering tot stand zou komen. Al zou het maar zijn dat de deelneemsters zich daarna wat minder opgejaagd voelen in hun dagelijkse leven.’

omhoog

Vrijheid blijheid

In 1927 overleed de oud tabaksplanter A. de Stoppelaar Blijdesteyn.. Zijn dood, hoe treurig ook, betekende blijdschap voor inmiddels bijna 20.000 jonge vrouwen. De vrijgezel De Stoppelaar Blijdesteyn liet aan hen namelijk zijn vermogen na, met de restrictie dat de rente van zijn kapitaal besteed zou worden aan het bekostigen van de vakantie van jaarlijks 250 minvermogende, alleenstaande vrouwen.

Sindsdien gaan er via de Stichting Blijdesteyn vrouwen op vakantie die dat anders niet hadden kunnen betalen. In eerste instantie gingen ze naar vakantiehuizen in Hilversum of Zwitserland. Sinds 1966 ontvangen de deelneemsters echter een bedrag van maximaal 570 euro en mogen ze zelf hun vakantiebestemming kiezen.

Presidente van het bestuur van de Stichting Blijdesteyn is mevrouw mr F. C. Kaanen-van Heemskerck Veeckens. Mevrouw Kaanen vertelt: ‘In eerste instantie waren de vakanties alleen bestemd voor verpleegsters. Dat waren rustbehoevende meisjes, die in de ogen van de heer De Stoppelaar Blijdesteyn recht hadden op een zorgeloze tijd. In zijn testament bepaalde hij dat het alleen om dames tussen de 18 en 40 jaar mocht gaan, die bovendien alleenstaand moesten zijn. Getrouwde vrouwen komen daarom niet in aanmerking, maar gescheiden vrouwen, met of zonder kinderen, behoren wel tot de doelgroep.’

‘Wie via de Stichting Blijdesteyn op vakantie wil gaan, moet een inkomen hebben dat niet hoger is dan het bijstandsniveau. De beurzen worden per persoon slechts éénmaal verstrekt, verder zijn er geen voorwaarden en mogen de vrouwen zelf bepalen waar en wanneer ze op vakantie willen, mits ze hun reis maar boeken bij een ANVR reisbureau.’

‘Het is trouwens erg leuk om dit werk te doen. De vrouwen vinden het geweldig. De stichting krijgt dan ook jaarlijks honderden vakantiekaarten van dolenthousiaste mensen.’

Wie voor een vakantiebeurs in aanmerking wil komen, kan zich vóór 1 december schriftelijk aanmelden bij mevrouw C. J. M. Provily-van Oevelen, Calfven 137, 4641 RG Ossendrecht, tel. 0164 674280.

Februari jongstleden is de gids Betaalbare vakanties 2002 verschenen, een gezamenlijk project van AKN/EVA. Deze brochure bevat een kleine 60 mogelijkheden, variërend van vakanties met en zonder kinderen, vakanties met voorzieningen voor gehandicapten, woningruil en vormingsactiviteiten. Klik hier voor meer informatie over deze gids.

omhoog

Vakantie is onthaasten

‘Al 13 jaar ben ik niet meer echt op vakantie geweest. Ja, mijn kinderen wel, dat moet vind ik. Maar ik zelf...Nou een keer een weekendje weg naar Drente en een paar dagen naar Schaarsbergen.’ aldus mevrouw Hetty Buijtenhek, alleenstaand bijstandsmoeder met drie kinderen.

‘Vroeger hadden we een caravan maar die ben ik door de scheiding kwijtgeraakt. Dat knusse van zo’n caravan, dat mis ik nog wel eens. Maar alleen met drie kinderen zonder auto naar zo’n camping gaan, dat zie ik niet zitten.’

‘Mijn kinderen zijn wel altijd weggeweest via Humanitas en de Europa Kinderhulp, maar nu zijn ze daar te oud voor en gaat alleen de jongste nog op vakantie. Toch zou ik zelf ook graag weer eens weg willen. Al was het alleen maar vanwege de drukte in de grote stad waar ik woon. Lekker helemaal geen telefoontjes, geen eten koken voor de kinderen, geen auto’s die voorbij razen, lekker tot rust komen. Vakantie is onthaasten. Maar ja, denk ik dan, ik heb wel een tuintje, dus groen zie ik toch. Ach, ik vind dat je alles positief moet bekijken.’

‘Waarom ik niet op vakantie ga? Nou, dat is nogal simpel. Het is gewoon niet te betalen. Voor een huisje moet je al minstens 1500 gulden betalen en mijn vakantiegeld was de laatste keer maar 1200 gulden.Daar heb ik een tweedehands computer van gekocht en de vakantie van mijn dochter van betaald. Je moet bovendien altijd zorgen dat je een buffertje hebt, want nu is mijn brommer weer kapot.’

omhoog

Op vakantie kom je tot rust

Vier jaar zit mevrouw Ineke Klein nu in de WAO. In die periode is ze driemaal een week op vakantie geweest. Waarvan éénmaal met RITA’s Reisbureau, éénmaal via een vakantieproject in Epen en één keer nam ze deel aan een vakantieweek voor vrouwen in huize Maranatha te Duizel. Allemaal vakanties dus voor mensen die van een uitkering leven.

Mevrouw Klein: ‘Vroeger toen ik nog kleine kinderen had, ging ik nooit op vakantie. Het geld ging altijd op aan kleren, schoenen of iets extra’s voor de kinderen. Toch vond en vind ik vakantie heel belangrijk, omdat je tot rust kunt komen en van een andere omgeving kunt genieten. Je verwent jezelf meer, eet lekkere dingen of je eet in de buitenlucht. Thuis ga ik niet zo makkelijk met mijn bord buiten zitten.’

‘Heel goede herinneringen heb ik aan die vakantie in Duizel. Er waren daar ruim twintig vrouwen tussen de veertig en vijftig jaar met twee begeleidsters. Elke dag was er een programma. We deden een speurtocht in het bos, maakten een huifkartocht, maakten posters over wat je zou doen met een miljoen en er was een heel leuke bonte avond. Het huis had ook een eigen park en het eten was heel lekker en uitstekend verzorgd. Dat er een programma was, heb ik als heel prettig ervaren, helemaal niet als bevoogdend of betuttelend. Ik heb alleen maar veel warmte gevoeld, zowel van de leiding als van de deelneemsters.’

omhoog

Naar andere artikelen OndersteBOVEN

home