home

ONDERSTEBOVEN
Tijdschrift van DISK

HOU JE HOOFD KOEL

OndersteBOVEN,
23(2009)3

Door Hanneke Arts-Honselaar

Het Team Energie Zuinig geeft voorlichting over de energiemeter.Inleiding
Fototentoonstelling
Aandacht vasthouden
Elkaar ideeën aanreiken
Woningen bezoeken
Fairtrade Kerk
Zaak van lange adem

Inleiding

De diaconie van Vierhoven in Delft werkt sinds februari 2007 aan een klimaatplan, een project van Kerk in Actie over de gevolgen van de klimaatverandering. Na het lezen van het themanummer van OndersteBoven ‘Driemaal Duurzaam’ heeft ze zich de vraag gesteld waarom zij zich als kerk willen bezighouden met het thema duurzaamheid. Be-langrijke drijfveer is het besef dat God de aarde heeft geschapen voor ieder mens. Na-tuur en milieu mogen door die mens niet onomkeerbaar worden aangetast. De ene mens komt niet meer toe dan de ander. Dat heeft gevolgen voor de verdeling tussen arm en rijk. De opdracht tot goed rentmeesterschap vat de diaconie op als een Bijbelse opdracht. Om te beginnen aan zichzelf.

De afgelopen jaren heeft de diaconie van Vierhoven in Delft als resultaat van de bezinning veel creatieve ideeën ontwikkeld. Op speelse en heel concrete manieren is onder de Vierho-venkerkgangers aandacht gevraagd voor duurzaamheid. De concrete inslag van de groep gaf ook de naam aan het project: ‘Keep Cool’. Deze naam drukt enerzijds de wens uit het klimaat koel te houden en anderzijds het belang om niet vanuit angst, hype, waan van de dag, maar vanuit vertrouwen te werk te gaan en het hoofd koel te houden. Er is gekozen voor een oude koelkast als symbool, die dient als etalage om het materiaal van het project aan de kerkgangers te presenteren.

omhoog

Fototentoonstelling

Als voorbereiding op het thema is in 2007 een fototentoonstelling georganiseerd met een verkiezing van de drie meest inspirerende foto’s. In een hoofdartikel in het kerkblad is voor de zomervakantie aandacht gevraagd voor het thema. Kinderen, jongeren en volwassenen zijn uitgenodigd een in de zomervakantie gemaakte foto in te zenden. Tot oogstzondag in november hebben alle foto’s in de kerkzaal gehangen. De gemeenteleden hebben er drie uitgekozen, die hun inziens het thema het best verbeelden. “In het begin was er weinig mate-riaal voorhanden om mee aan de slag te gaan”, vertelt Henny Melis, één van de Keep-Cool’ers. “Het kwam aan op creativiteit en vasthoudendheid. Het was niet altijd makkelijk om weer iets nieuws en aansprekends te bedenken. Nu is er meer materiaal voorhanden.”
Fairtrade Kerk word je onder andere door fairtradeproducten te verkopen.De Keep Cool’ers richten zich met hun acties op bewustwording van de problematiek rond duurzaamheid. Ze vinden het niet altijd gemakkelijk dat ze weinig merken van werkelijke ge-dragsverandering - niet dat die er niet is - maar die speelt zich buiten het zicht van de Keep Cool’ers af, in het concrete dagelijkse leven van mensen. Tegelijkertijd merken ze aan de interesse voor het materiaal van het project wel dat mensen echt betrokken zijn. Zo stelden ze bijvoorbeeld een veertigdagentijdkalender samen die voor twee euro werd aangeboden en binnen een mum van tijd weg was. Het betrof een kalender voor en door gemeenteleden. Iedereen kon rond het thema “De AARDE bewerken en bewaren?” een bijdrage inleveren in verschillende rubrieken zoals gebed/gedicht/lied, doe-tips, overweging, recepten, kinderver-halen, ervaringsverhalen en cartoons. Dat bleek een succes te zijn.

omhoog

Aandacht vasthouden

Om de aandacht van de kerkgangers door het jaar heen vast te houden organiseren de Keep Cool’ers iedere maand een activiteit. Zo vindt er regelmatig een EKO-maaltijd plaats. Tijdens die maaltijden vertelt iemand over zijn of haar persoonlijke betrokkenheid bij het thema duurzaamheid. Gerda Braaksma heeft bijvoorbeeld tijdens de maaltijd in november 2007 verteld over haar motivatie voor biologisch tuinieren. Dat leidde tot een artikel in de Delftse Courant over de ecologische maaltijd. Zo kreeg het initiatief ook bredere belangstelling dan alleen de eigen kerkgemeenschap. Anders eten kan een wezenlijke bijdrage leveren aan de CO2-reductie. Dat werd ook duidelijk bij de wereldmaaltijd die Keep Cool in februari 2008 organiseerde. Bij een wereldmaaltijd krijgt iedereen het gemiddelde wat voor elke mens op aarde beschikbaar is. Door minder vlees te eten en af en toe eens een maaltijd zonder vlees te gebruiken kun je al heel eenvoudig meewerken aan de duurzaamheid van het milieu. Ander consumptiegedrag werkt dan ook op een heel directe manier mee aan duurzaamheid van het milieu.

omhoog

Elkaar ideeën aanreiken

Naast de EKO-maaltijden werd begin 2008 ook een ECO Team Energie Zuinig opgericht. Het doel van dit team is het om het energieverbruik van de individuele leden van de kerk te verlagen. In mei 2008 schonken zij aandacht aan milieuvriendelijke vormen van mobiliteit. Om de aandacht voor dit onderwerp te trekken reed bij de koelkast van Keep Cool in de hal van de kerk een modeltreintje. Dat trok de aandacht waardoor mensen ook meer wilden we-ten over de inhoud. Zo was er een filmpje te zien waarin drie mensen vertelden over hun motivatie om voor milieuvriendelijk vervoer te kiezen. In de koelkast lagen verder allerlei tips over milieuvriendelijk leven: fietstochten, aantrekkelijke NS tips, auto delen, etc. Een andere actie van dit Team was de mogelijkheid om de persoonlijke voetafdruk te laten meten. Met deze voetafdruk wordt bepaald welke belasting jouw manier van leven legt op het milieu. Soms was dat wel confronterend. Wat doe je bijvoorbeeld als je de wens koestert om verre landen te bereizen en tegelijkertijd de eigen ecologische voetafdruk zo klein mogelijk wilt houden? Vragen waarop niet zo gemakkelijk een antwoord te geven is, maar die wel bijdra-gen aan bewustwording van de problematiek.
Om elkaar te inspireren werd in 2008 ook gestart met een serie portretten van Vierhoven-kerkgangers. Het resultaat werd voor iedereen leesbaar aan de Keep Cool koelkast opge-hangen. Vragen die daarbij gesteld werden waren: Hoe heeft aandacht voor klimaatverande-ring voor jou met geloof te maken? Wat is er volgens jou vooral belangrijk voor minder CO2-uitstoot? Wat doe je zelf al wat je anderen zou willen aanreiken? Wat is voor jezelf een vol-gende stap die binnen je bereik ligt? Gea van Wijngaarden vertelt bijvoorbeeld in haar portret dat zij en haar gezin een regenton hebben aangeschaft en werken met een waterbesparende douchekop en een thermostaatkraan met spaarstand. Ze rijden geen auto en doen zoveel mogelijk op de fiets of met het openbaar vervoer. Verder proberen ze zoveel mogelijk dingen een tweede leven te geven.

omhoog

Woningen bezoeken

Op 4 maart 2008 werd de VPRO-documentaire Cradle to Cradle (afval = voedsel) gezamen-lijk bekeken. Deze documentaire laat, volgens Marije Groen, op een inspirerende wijze zien dat door anders te denken problemen omgezet kunnen worden in kansen. De idee achter het ontwerpen van een gebouw volgens de ideeën achter cradle to cradle is niet anders dan het ontwerpen van een gebouw dat een positieve bijdrage levert aan haar gebruikers en aan haar omgeving, zonder daarbij een negatieve bijdrage te leveren aan het ‘daar’ en ‘later’.
Zo grepen de Keep Cool’ers de startzondag aan om mensen uit te nodigen twee woningen te bezoeken waar milieubewust geleefd wordt. De eerste woning was een gewoon rijtjeshuis van de diaken Karin Elema in Delft-Zuid. Aan de hand van vijftig zichtbare tips werd getoond hoe je je aan de ‘milieugeboden’ houdt: een zuinige auto voor de deur, spullen die lang meegaan en energiebesparende technieken. Allemaal dingen die geen heel andere levensstijl vragen, maar die iedereen kan doen. De tweede woning liet zien waar radicalere keuzes toe kunnen leiden. Hoe leef je zonder auto? Kun je zonder riolering? Hoe bouw je met materialen die geen sloopafval opleveren? Bij het eerste huis staken zeven mensen hun licht op; het tweede werd door tien mensen bezocht.
“Een van de laatste acties van Keep Cool is getiteld ‘Is uw kleding wel pluis?’”, vertelt Gerrit Dirkse. Deze actie sluit aan bij de Schone Kleren Kampagne (SKK). Deze SKK zet zich in voor verbetering van de arbeidsomstandigheden in de kledingindustrie in de lage lonenlanden, samen met de vakbonden daar. In maart en april van dit jaar waren er voorbeelden te bekijken van T-shirts, die fairtrade zijn en een zomers aangeklede pop met eerlijke kleding. Corrie van Dongen zorgde voor volop informatie over fairtrade kleding in de koelkast.

omhoog

Fairtrade Kerk

De aandacht voor fairtrade is trouwens de afgelopen jaren steeds meer gegroeid in Vierho-ven. Zo wordt al geruime tijd fairtrade koffie geschonken. Onlangs werd besloten ook fairtrade thee te gaan schenken. De koster van de wijkkerk, Rommert Stellingwerf, werkt hieraan van harte mee. Naast het schenken van koffie en thee is de interesse bij Vierhoven gegroeid om Fairtrade Kerk te worden. Dat sluit aan op plannen van een werkgroep in de gemeente Delft om van Delft een zogenaamde Fairtrade Gemeente te maken.
Om Fairtrade Kerk te kunnen worden moet je beantwoorden aan bepaalde criteria. Deze zijn - mede getriggerd door het Delftse initiatief - recent landelijk vastgesteld door de stuurgroep van de Fairtrade Gemeente campagne (zie vorige artikel). Voor de titel Fairtrade Kerk kan worden volstaan met het gebruik van fairtrade producten, maar moet er ook over gecommu-niceerd worden en moeten activiteiten rond fairtrade georganiseerd worden.
De wijkkerkenraad van de Vierhovenkerk heeft onlangs een aanvraag ingediend om Fairtra-de Kerk te worden. Want naast het eigen gebruik wordt er al jaren reclame gemaakt voor fairtrade producten en worden iedere maand fairtrade producten verkocht in Vierhoven. Ook bij de EKO-maaltijden wordt gebruikgemaakt van fairtrade producten. Het voornemen is om het gebruik zo mogelijk nog verder uit te breiden. Er zijn inmiddels al plannen gemaakt voor nieuwe acties. Vierhoven maakt dus een goede kans om Fairtrade Kerk te kunnen worden.

omhoog

Zaak van lange adem

Dominee Marco Visser zegt: “Het genereren van aandacht voor duurzaamheid is ook een zaak van lange adem. Het is belangrijk je daarvan al in een heel vroeg stadium bewust te zijn, anders loop je het risico op een gegeven moment door teleurstellingen af te haken. Maar alle inzet van de Keep Cool’ers is onlangs beloond doordat de kerkenraad zich achter de inzet van Keep Cool heeft gezet. Daarmee heeft de kerkenraad de verantwoordelijkheid op zich genomen om de aandacht voor duurzaamheid een blijvend onderdeel te laten zijn van de geloofsgemeenschap die Vierhoven is. Dat is een flinke steun in de rug voor de Keep Cool’ers.”

omhoog

Naar andere artikelen OndersteBOVEN

home