home

ONDERSTEBOVEN
Tijdschrift van DISK

ZEEUWSE KERKEN OP BEZOEK BIJ SOCIALE WERKVOORZIENING

Mensen die echter blijvend zijn aangewezen zijn op beschermd werk wil Betho ook in de toekomst binnen de poort houden.OndersteBOVEN,
26(2012)4

Door Ton de Nooij en Peter Geene

Inleiding

Het Zeeuws Sociaal-Ethisch Beraad organiseerde op woensdag 6 juni 2012 een bedrijfsbezoek aan de sociale werkvoorziening Betho in Goes. In de uitnodiging stond dat dit bezoek zou plaatsvinden in het kader van de omslag van de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) naar de Wet werken naar vermogen (Wwnv). Deze omvorming betekent onder andere, dat alle mensen met een (arbeids)beperking in één subsidieregeling worden ondergebracht. Uitgangspunt daarbij is dat mensen datgene wat ze binnen een beschermde werkplaats kunnen, ook daarbuiten (zouden moeten) kunnen. Het ZSEB maakte zich grote zorgen wat deze ontwikkelingen betekenen voor deze groep kwetsbare mensen. Door de val van het kabinet Rutte is de invoering van de Wwnv voorlopig uitgesteld, maar het principe zal waarschijnlijk toch vroeg of later in praktijk worden gebracht.

De centrale vraag voor het werkbezoek was die naar het sociale gezicht van de Wwnv. De plannen tot invoering van deze wet zijn immers vooral ingegeven door bezuinigingsoverwegingen. In Zeeland zetten velen zich als vrijwilliger – vanuit de kerken of anderszins – in voor mensen met een beperking, in zowel hun werk- als woonsituatie. Wij wilden bij de Betho aan de weet komen op welke manier de aandacht en zorg voor deze kwetsbare groep behouden kan blijven.
De directeur van de Betho, de heer Kees Roovers, en enkele van zijn stafleden, ontvingen
18 leden van kerkenraden en parochieraden uit Walcheren, de Bevelanden en Tholen. Het bezoek vond plaats in de tijdelijke behuizing van de Betho. Begin januari 2011 is het pand van de Betho afgebrand. In september is een nieuw pand in gebruik genomen. Zowel de brand als de aanstaande verhuizing zorgen voor stress bij de medewerkers. De gastheren spraken hun waardering uit voor de aandacht die er vanuit de kerken voor de werknemers van dit bedrijf wordt getoond.

omhoog

Voor- en nadelen

De bedrijfsvoering van Betho staat onder druk. “Ook al is de Wwnv controversieel verklaard, iets daarvan blijft zeker overeind. De extra korting die voor 2013 gepland was, komt in elk geval vlak daarna. De storm is niet over. Positief is dat verschillende wetten onder één noemer gaan worden gebracht. Negatief is de bezuiniging die vooral nieuwe, mogelijke deelnemers treft. Positief is weer, dat werkgevers éénduidig benaderd kunnen worden om hen ervan te overtuigen, dat de ‘onderkant’ van de arbeidsmarkt van blijvend belang is c.q. kansen biedt. Het netwerk van de Betho kan worden gebruikt om ook anderen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan werk te helpen.”

omhoog

Werkgeven naar vermogen

De Betho zet zich ervoor in, dat de doelgroepen waarvoor ze verantwoordelijk is, zoveel mogelijk in de maatschappij kunnen participeren. Detachering zonder zorgen voor de werkgevers is daarbij de ‘bethode’: administratie, begeleiding op afstand, maar zeer persoonsgericht en opvang bij ziekte blijven de verantwoordelijkheid van de Betho. De gedachte hierachter is dat ontslagbescherming werkgevers huiverig maakt om mensen in dienst te nemen. 90% van de bedrijven zit niet op subsidie te wachten. Detacheren en blijven begeleiden is dan een prima oplossing. Zo kan het ook komen tot ‘werkgeven naar vermogen’.
Detacheringsplekken zijn vooral te vinden in het midden- en kleinbedrijf; minder bij overheid en grootindustrie. “Voor het uitplaatsen van mensen heeft Betho op dit moment de markt tegen. Maar het lukt ons nog steeds. Bedrijven die maatschappelijk verantwoord willen ondernemen (mvo) zijn beter aanspreekbaar, als het erom gaat medewerkers van de Betho te detacheren. De overheid als bedrijf zou daar een voorbeeld aan kunnen nemen. De Rijksoverheid ligt op dit gebied mijlenver achter bij de gemeenten.”
De Betho heeft tegenwoordig niets meer met de vroegere werkbedrijven voor houtbewerking en machinebouw. “De mensen die daarvoor geschikt zijn, kun je beter detacheren. Vroeger moest je als werkbedrijf al met bedrijven in het Verre Oosten kunnen concurreren.”
Mensen die blijvend zijn aangewezen zijn op beschermd werk wil Betho ook in de toekomst binnen de poort houden. Daarnaast werkt er op het ogenblik ook enkele mensen, die een uitkering van de sociale dienst ontvangen. “We leren deze mensen om te werken. Zo kunnen bijvoorbeeld asielzoekers hier beginnen een opstap naar regulier werk te maken. Tussen de bedrijven door leren ze bovendien ook nog de taal spreken.”

omhoog

Rondleiding

Mensen die echter blijvend zijn aangewezen zijn op beschermd werk wil Betho ook in de toekomst binnen de poort houden.Geen bedrijfsbezoek zonder rondleiding. Het tijdstip van bezoek was zo gekozen, dat de mensen nog echt aan het werk waren. Veel medewerkers waren bezig met verpakken van verschillende lijmsoorten in blisterverpakkingen. Dit gebeurt deels met de hand en deels machinaal. Op een andere afdeling wordt voor sommige handelingen een weegschaal gebruikt. Het juiste gewicht van de materialen wordt door een pieptoon aangegeven. Zo kan wie de telkunst niet machtig is, toch het juiste aantal onderdelen inpakken. Precies tijdens ons bezoek was er een speciale klus onder handen: het vullen van de rugzakjes, die de deelnemers aan de Delta Ride for the Roses van 16 juni na afloop zouden meekrijgen.
Een belangrijk deel van de medewerkers kregen we natuurlijk niet te zien, omdat ze gedetacheerd zijn bij bedrijven in de regio. Een wervend, commercieel filmpje na de rondleiding bood wat indrukken van mensen die gedetacheerd zijn. We kregen onder andere iemand te zien die bij een meubelrestaurateur het eenvoudige demonteerwerk verricht. Zodoende heeft de restaurateur zelf de handen vrij voor het vakwerk. Dit is een voorbeeld van wat ‘job-scratching’ wordt genoemd: het uit elkaar halen van werkzaamheden, waarbij de eenvoudige klussen voor de medewerkers van de Betho zijn. De Betho regelt daarbij de administratie. Bij uitval of ziekte heeft het bedrijf geen lasten, de Betho betaalt door. De man die in beeld kwam vertelde, dat zijn stagebegeleider hem eenmaal per maand bezoekt. Dat is nog de enige medewerker van de Betho die hij ontmoet.

omhoog

Nagesprek

Tijdens het nagesprek was er ruimschoots gelegenheid om vragen te stellen. Daar werd graag gebruik van gemaakt. Het onderstaande is een samenvatting daarvan.
- De gedetacheerden hebben onze bijzondere, blijvende aandacht nodig. Als zij geen begeleiding vanuit de Betho meer zouden krijgen, dan is het voor hen einde oefening. Dan kunnen ze thuis achter de geraniums blijven zitten. Zonder deze vorm van detachering vallen er in deze regio 120 mensen buiten de boot. Deze voorziening moet daarom blijven bestaan.
- Werkgevers worden ontzorgd. Zij hebben geen juridische rompslomp meer. Dit is in feite wat de wetgever bedoelt. Toch werken nog lang niet alle sociale werkvoorzieningen op deze manier.
- De doelgroep kan nog wat verbreed worden, maar op een gegeven moment is de rek er wel uit. De klassieke WSW-er komt hier uit zichzelf, maar bij de Betho werken ook mensen die gestuurd zijn door de sociale dienst. Daar zijn de werkmeesters overigens wel op getraind. Voor deze mensen is trouwens belangrijk, dat er een financiële prikkel achter zit. Sommige medewerkers hebben nauwelijks sociale contacten buiten de Betho. Zij waren ook helemaal uit hun evenwicht door de brand, omdat ze niet naar hun werkplek konden.

omhoog

Informatie doorgeven

Een aantal deelnemers aan het bedrijfsbezoek wilde duidelijk informatie over het bedrijf in eigen kring doorgeven. Dat was trouwens ook een uitgangspunt bij het organiseren van dit bezoek. Wat hier werd gezien en gehoord moet doorwerken. In die zin was dit zeker een waardevol bezoek.

Na de opheffing van DISK Zeeland in januari 2006 hebben enkele betrokkenen het Zeeuws Sociaal-Ethisch Beraad opgericht. Onder de paraplu van de Provinciale Raad van Kerken Zeeland brengt het ZSEB socaal-ethische vraagstukken ter sprake door middel van symposia, bedrijfsbezoeken en leeskringen. Informatie is te krijgen bij Ton de Nooij, e-mail: denooij@zeelandnet.nl.

Bethode

Over anode en kathode hoorde ik tijdens een bedrijfsbezoek bij de aluminiumsmelter in het Sloegebied. Om te weten te komen wat de ‘bethode’ is, bezocht ik met een aantal mensen uit de kerken de sociale werkvoorziening Betho in Goes. Aanleiding hiervoor was de Wet werken naar vermogen (Wwnv). Die kent twee uitgangspunten: alle mensen met een arbeidsbeperking worden in één subsidieregeling opgevangen en wat mensen binnen een sociale werkplaats kunnen, zouden ze ook daarbuiten moeten kunnen doen. Concreet zou dat betekenen, dat op den duur van de 100.000 mensen, die nu verspreid over het land gebruikmaken van de sociale werkvoorziening er maar 30.000 daar kunnen blijven.
Door de val van het kabinet is de wet voorlopig uitgesteld. Het Zeeuws Sociaal-Ethisch Beraad (ZSEB), dat dit bezoek organiseerde, vond het toch belangrijk om naar de Betho te gaan. Daar heb ik geen spijt van. We kregen te horen, dat de bundeling van de subsidieregelingen een goede zaak is. Het onderbrengen van medewerkers bij bedrijven doet men al. Daarvoor heeft men daar de ‘bethode’ ontwikkeld. De medewerkers worden gedetacheerd bij bedrijven, maar ontvangen begeleiding vanuit de Betho. Daar blijven ze op de loonlijst staan. Een andere bijzonderheid is wat men ‘job-scratching’ noemt. Een bedrijfsfilm liet zien, wat dit betekent. We zagen een meubelrestaurateur aan het werk. Het strippen van een bank die opnieuw bekleed moest worden, gebeurde door de medewerker van de Betho. De meubelmaker kon al zijn tijd besteden aan waarin hij goed is: het als nieuw maken van dit meubel.
Deze ‘bethode’ vraagt creativiteit, ook van de werkgevers. Die blijkt er vooral in het midden- en kleinbedrijf beslist wel te zijn. Bedrijven kunnen ook aangesproken worden op hun pretentie, dat ze maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo). Als er een nieuwe wet komt, zou daar volgens mij ook een onderdeel ‘Werkgeven naar vermogen’ in moeten staan. De mensen uit de kerken, vrijwilligers en beroepskrachten kregen huiswerk mee. Ik heb ze als voorzitter van het ZSEB gevraagd om hun ervaringen in de kerk en in hun sociale omgeving door te geven.

Ton de Nooij en Peter Geene zijn beiden lid van het Zeeuws Sociaal-Ethisch Beraad.
Ton de Nooij is zaterdag 15 december 2012 overleden.

omhoog

Naar andere artikelen OndersteBOVEN

home