home

PROJECTEN

VASTENBRIEF
Van uitsluiting en armoede naar solidariteit en gerechtigheid

Samenvatting door Hub Crijns

Klik hier om de volledige tekst van de Vastenbrief 2004
als Word-bestand te downloaden.

Inleiding
Vastenbrief 2004
Bezorgdheid over armoede en sociale uitsluiting

Meeleven in veertigdagentijd

Inleiding

De bisschop van Rotterdam, drs A. van Luyn s.d.b., is sinds enkele jaren de bisschop-referent voor Kerk en Samenleving van de Bisschoppenconferentie. Hij heeft een goede traditie hernomen om bij het aanbreken van de vastentijd voor Pasen een Vastenbrief uit te brengen, waarin op een bezinnende manier geloof, sociaal denken en een sociale problematiek in onze samenleving van vandaag in de aandacht gesteld worden. De Vastenbrief 2004 'Van uitsluiting en armoede naar solidariteit en gerechtigheid' is in de voorbereiding ondersteund door de directeuren van Arbeidspastoraat DISK (Hub Crijns), Justitia et Pax Nederland Victor Scheffers) en CordAid (René Grotenhuis). De Vastenbrief is op aswoensdag 25 februari gepresenteerd.

omhoog

Vastenbrief 2004

De Nederlandse bisschoppen hebben aan het begin van deze vastentijd een Vastenbrief geschreven aan alle parochies en mensen van goede wil. In de brief schetsen zij aan de hand van de traditie en de zondagse Schriftlezingen van deze tijd het karakter van de Vasten. Het is een tijd van gebed, soberheid en toewending tot de ander. De Bisschoppen zeggen: 'Dat was ook zo voor Jezus. Toen Hij na veertig dagen de woestijn verliet, begon Hij de verkondiging van Zijn Boodschap in woord en daad. De bekering tot God is dus onlosmakelijk verbonden met bekering tot elkaar. Vanaf de eerste christengemeenten tot op heden heeft deze bekering, deze opdracht tot barmhartigheid, naastenliefde en gerechtigheid wezenlijk deel uitgemaakt van het leven van de Kerk'. Zij heeft tot taak 'te functioneren als spreekbuis voor de mensen zonder aanzien: werklozen, daklozen, toekomstige generaties, kinderen en gezinnen. Kortom, voor individuen en groepen wier stem niet of onvoldoende gehoord wordt. Het is voor hún waardigheid dat de Kerk zich medeverantwoordelijk weet en zich inzet'.

omhoog

Bezorgdheid over armoede en sociale uitsluiting

De Bisschoppen signaleren met grote bezorgdheid processen van uitsluiting en armoede in Nederland en wereldwijd. 'Steeds vaker bespeuren wij dat mensen tegenstellingen tussen 'wij' en 'zij' creëren, tussen degenen die er wel en niet bijhoren, tussen mensen met en zonder werk, tussen mensen met grote rijkdom en mensen die dagelijks grote moeite hebben om de touwtjes aan elkaar te knopen.' De bisschoppen noemen de overwaardering van betaalde arbeid mede als oorzaak van de onderwaardering van het vrijwilligerswerk en het werk van mensen met zorgtaken. Met dit proces hangt armoede samen. 'In de strijd tegen uitsluiting en armoede moeten onze inspanningen erop gericht zijn dat iedereen naar vermogen en persoonlijke verantwoordelijkheid kan deelnemen aan de samenleving. Daarnaast is van de kant van de sterkeren de bereidheid vereist om medeverantwoordelijkheid te nemen voor de zwakkeren in de samenleving; de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten. Het is zorgwekkend dat de laatste jaren de rijkdom van particulieren steeds verder is gegroeid, terwijl de publieke armoede toenam. De overheid heeft hier een cruciale verantwoordelijkheid.' In de strijd tegen uitsluiting en armoede wereldwijd ondersteunen de bisschoppen 'van harte campagnes voor schuldkwijtschelding zoals 'Jubilee 2000''De Europese Unie kan werken aan meer eenheid en rechtvaardigheid in ons werelddeel, terwijl het rijke Europa geen fort mag worden, dat zich afsluit van de wereldwijde armoedeproblematiek.
Vanuit een bezinning op de Vasten en de oproep tot soberheid spreken de bisschoppen het rijke tot zeer rijke deel van de samenleving aan, dat zich evenzeer op zichzelf terugtrekt en zich onttrekt aan zijn verantwoordelijkheid voor de samenleving. 'In dit 'al maar meer' zondert men zich af van het geheel, van het algemeen welzijn. Scherp gezegd: extreme rijkdom is, net zoals armoede, een aanslag op de fundamentele menselijke waardigheid, omdat men zich daardoor van de mensengemeenschap isoleert. Het is, bewust of onbewust, een inbreuk op de rechten van de mens, de rechten van de armen en uitgeslotenen nu en in de generaties na ons.'

omhoog

Meeleven in veertigdagentijd

De bisschoppen zien met dankbaarheid dat 'voor veel gelovigen het meeleven met mensen die zijn buitengesloten vanzelfsprekend is. Het hoort bij het gaan van de weg van Jezus en past in zijn oproep tot navolging. Wij willen hen graag laten weten hoe belangrijk hun werk is en hen aansporen het vol te houden. … Het vormt voor ons als bisschoppen mede een basis van ons pleidooi bij overheid en politiek voor een rechtvaardiger verdeling van de welvaart.'
De Bisschoppen nodigen ons in deze Veertigdagentijd uit tot een praktijk van gebed, aalmoes en vasten: 'Wij hopen dat gelovigen door gebed en het ontvangen van het sacrament van boete en verzoening hun relatie met God vernieuwen, door het doen van de werken van barmhartigheid hun relatie met de medemens herstellen en dat vasten hen in staat stelt in zichzelf ruimte voor God en de medemens te scheppen. Wij roepen hen op tot het slechten van sociale barrières en het neerhalen van sociale muren. Wanneer wij samen zo de Veertigdagentijd beleven, kunnen we ook echt Pasen vieren!'

De Vastenbrief van de Nederlandse Bisschoppenconferentie is een uitgave van het Secretariaat RKK, Postbus 13049, 3507 LA Utrecht, tel.: 030 2326909, fax: 030 2334601, e-mail: bestel@rkk.nl, prijs: € 1,50 (exclusief verzendkosten). De volledige tekst vindt u ook op www.katholieknederland.nl.

Klik hier om de volledige tekst als Word-bestand te downloaden.
Klik hier voor de handreiking bij de Vastenbrief 2004.

omhoog

Naar openingspagina Vastenbrief

home