home

PROJECTEN

ZONDAG VAN DE ARBEID
BIDDAG VOOR GEWAS EN ARBEID
DANKDAG VOOR GEWAS EN ARBEID


WERKEN MET BEZIELING

Inleiding
Bezieling
Kiezen vanuit je hart geeft energie
Verdere bezinning
Themabrochure
Handreiking
Stof voor bezinning en gesprek

Het arbeidspastoraat DISK maakt elk jaar gespreks- en werkmateriaal voor de viering van de biddag voor gewas en arbeid of de zondag van de arbeid of de dankdag voor gewas en arbeid. De voorbereidingen vinden landelijk plaats in nauwe samenwerking tussen de rooms-katholieke kerk en verschillende protestantse kerken. De protestantse kerken kennen het gebruik van de biddag (op 10 maart 2004) en de dankdag voor gewas en arbeid (op 4 november 2004). De rooms-katholieke kerk adviseert de zondag van de arbeid op of rond 1 mei te vieren (in 2004 op 25 april).

omhoog

Bezieling

Misschien is bezieling het best te typeren als de gedrevenheid en het plezier dat we beleven wanneer we met onze levensenergie ergens helemaal voor gaan. 'Werken met bezieling' komt zeker niet alleen voor in het betaalde arbeidsproces. Veel mensen zetten zich met hart en ziel aan onbetaalde zorgarbeid of vrijwilligerswerk. De kerk is wat dit betreft een interessante organisatie. Enerzijds werken daar betaalde krachten, anderzijds zijn daar juist veel vrijwilligers actief, denk bijvoorbeeld aan diakenen zelf. Zo is de kerk een vindplaats van bezield betaald én onbetaald werk. Daarnaast is de kerk een plek waar mensen de bezieling kunnen opdoen om elders in de samenleving betaald werk, onbetaalde zorgarbeid en vrijwilligerswerk te verrichten. Een voorbeeld van deze laatste categorie is Jacques van Houte.

omhoog

Kiezen vanuit je hart geeft energie

Jacques van Houte (61) is bijna klaar met een doctoraalstudie geestelijke verzorging en preekt ongeveer acht keer per jaar in de gevangenis. Daarnaast coördineert hij een groep vrijwilligers die gedetineerden begeleidt bij hun terugkeer naar de maatschappij en doet hij dat vrijwilligerswerk ook zelf. Bovendien heeft hij onlangs mede de stichting Exodus Twente opgericht die de bouw van een opvanghuis voor (ex-) gedetineerden wil realiseren.
Begin jaren negentig werkte Van Houte als organisatiedeskundige in een ziekenhuis in Enschede, maar een reorganisatie in 1996 pakte slecht voor hem uit. 'Kort gezegd werd ik verzocht op te stappen. Ik had altijd met plezier gewerkt en van de ene op de andere dag hoefde het niet meer. Dat was wel even slikken.' In datzelfde jaar bracht een stage in het huis van bewaring in Almelo Van Houte antwoord op de vraag wat hij met zijn studie theologie zou willen doen. 'Enerzijds trok het mij om meer over het gevangeniswezen te weten te komen, anderzijds vind ik het belangrijk een zinvolle invulling aan mijn tijd te geven. Ik heb collega's die tot op de dag van vandaag in apathie en wrok zijn blijven hangen om de manier waarop ze er, net als ik, zijn uitgezet. Ik zou hen willen toeroepen: doe iets! Het maakt niet uit wát.' Het is vooral de voldoening die Van Houte's enthousiasme levend houdt. Zijn motto is: 'als je vanuit je hart kiest, kost je werk geen energie, maar levert het vooral energie op'

omhoog

Verdere bezinning

Wat beleeft u aan uw werk, zorgarbeid, vrijwilligerswerk? Is er een verband tussen de bezieling die u aan uw werk opdoet en die u in de kerk beleeft, of mist u dat verband juist? Op deze en andere vragen haakt het materiaal van DISK in met de brochure 'Werken met bezieling' en de 'Handreiking bij het thema 'Werken met bezieling''.

omhoog

Themabrochure 'Werken met bezieling'

Voor de verschillende gelegenheden kunnen parochies en gemeenten allereerst gebruik maken van de themabrochure 'Werken met bezieling', die bestaat uit twee delen.
In het eerste deel brengen zes teksten ervaringen, analyses en vragen rond het thema in beeld, met een nadruk op de Nederlandse context. Elke tekst belicht een ander aspect en is bedoeld voor gebruik in gesprek of bezinning of in diaconie of catechese. De teksten en verhalen uit het eerste deel van deze brochure zijn elk te gebruiken voor in groepsgesprekken. Elke tekst eindigt met gespreksvragen.
De openingstekst 'Bezieling in een postmoderne samenleving' start met vragen als: 'Wat bedoelen we met bezieling? En hoe ziet die er uit in onze samenleving?'.
De vraag 'welke geschiedenis hebben we met bezieling' krijgt antwoorden in de tekst 'Ziel en bezieling: herkomst en ontwikkeling'.
In deze brochure maken we een verbinding tussen werken en bezieling. Wat kunnen we daaronder verstaan? Geldt dat ook voor mij? Zie de tekst 'Bezield werken' en de ervaringsverhalen.
Werken heeft met economie te maken. De tekst 'Economie en bezieling' vraagt na of economie nu een factor in bezieling is of voor ontzieling zorgt?
Werken heeft ook met levensloop en leeftijd te maken. In de loop van je leven verandert je kijk op bezieling en werken, aldus de tekst 'Bezieling en levensloop'.
Parochies en gemeenten: kunnen die wat met bezieling? Kerken zijn plekken van spiritualiteit en gemeenschap. Functioneren die als bronnen van bezieling? De tekst 'Het antwoord van de kerken' verkent antwoorden op deze vragen.
Het tweede deel van het boekje is gericht op gebruik in eredienst en themavieringen. Rond het thema werken met bezieling staan in dit boekje behorende bij de bijbellezingen overwegingen voor de predikanten, en suggesties voor liederen en voorbeden vermeld. De ervaringsverhalen kunnen ook gebruikt worden in een woorddienst. De brochure bevat verder suggesties voor gesprek, handelen, literatuur en audiovisueel materiaal.

omhoog

Handreiking

Naast deze themabrochure geeft landelijk bureau DISK een 'Handreiking bij de brochure 'Werken met bezieling'' uit, die vooral bedoeld is voor kerkelijk pastoraal en diaconaal kader. Deze Handreiking kent vier delen.
Het deel 'verdieping' start met een artikel, waarin verbindingen gelegd worden tussen processen van flexibilisering in de economie, met een interne en externe kant, en processen van bezieling, waarin interne en externe drijfveren aan bod komen. Beide processen kennen een aspect van vrijwilligheid en een aspect van tucht. De artikelen daarna verkennen de woorden 'werken' en 'bezieling', waarin de aantrekkelijkheid van de verbinding, maar ook de valkuilen belicht worden. De laatste bijdrage komt uit de sfeer van advieswerk aan ondernemingen en stelt dat in en door de moderne veranderingen het menselijk kapitaal de eigenlijke bron van alle werken is. Verder zijn er enkele teksten, die te gebruiken zijn voor gesprek, discussie en studie. Ze stellen mensbeeld en waarden centraal, gaan in op dilemma's en nodigen vooral uit tot verder gesprek met elkaar.
Het deel 'liturgie vieren' geeft suggesties voor preken, die te gebruiken zijn voor liturgische vieringen bij gelegenheid van biddag voor gewas en arbeid of zondag van de arbeid of dankdag voor gewas en arbeid. In aanvulling op de themabrochure 'Werken met bezieling' biedt dit deel nog enkele ervaringsverhalen. Voorts treft u teksten aan, die op te nemen zijn in liturgische vieringen, speciale themadiensten of woorddiensten.
In het deel 'met de kinderen' is er aandacht voor kinder(neven)diensten of vieringen met kinderen. De teksten sluiten aan bij het thema werken met bezieling. Er zijn verhalen voor kinderen van acht jaar en ouder, voor oudere kinderen en werkvormen. Ook in dit deel treft u teksten aan, die op te nemen zijn in liturgische vieringen, speciale themadiensten of woorddiensten. Het materiaal is bij elkaar gebracht door Doddy van Leeuwen, tot voor kort werkzaam op het bureau catechese van het Landelijk Diensten Centrum van de Samen op Weg kerken.
Het deel 'gesprek, doen en informatie' is een vindplaats van suggesties voor allerlei activiteiten, opgebouwd rond de woorden 'zien, oordelen en handelen'. Naast oriënteren en vieren in de liturgie biedt het dagelijkse doen van gemeente of parochie andere mogelijkheden om het thema werken met bezieling op te pakken. Denk aan catechese, leerhuis, gespreksgroep, diaconie, parochiële caritas instelling. Er is aandacht voor hoe met 'werken' en 'bezieling' om te gaan en de teksten wijzen de weg naar een aantal mogelijkheden, waarmee het doen, ook buiten parochie of gemeente, kansen krijgt. Speciale aandacht is er voor de werkvorm spel. Het deel sluit af met informatie over boekjes en adressen.

omhoog

Stof voor bezinning en gesprek

Deze werkboekjes zijn niet bedoeld om alle problemen en vragen rond werken en bezieling op te lossen. Bij de voorbereidende gesprekken rond dit thema is gebleken hoe ingewikkeld de materie is. Wie vervolgens opmerkt, dat kerken een plek van bezieling zijn en op dit punt dus een belangrijke inbreng zouden hebben, merkt dat de werkelijkheid anders is. In kerken voelen we ons vaak onthand met de vele vragen rond bezieling, spiritualiteit en zingeving in relatie tot betaald en onbetaald werken.
De ervaring leert dat het in gesprek blijven met elkaar erg zinnig is. Eerst om elkaar te kunnen begrijpen, om te leren elkaar aan te voelen in vragen en verlegenheden, en vervolgens om informatie uit te wisselen.
In de geloofsgemeenschap zijn we op de goede weg wanneer we in dit gesprek oog en oor willen ontwikkelen voor elkaar, elkaars werksituatie, voor mensen die door werk in de knel komen en daarmee verbonden samenlevingsvragen. Een parochie of gemeente biedt zo een platform om lucht geven aan de twijfels en de vragen, juist ook om inspiratie en moed op te doen om te leven als mens die zich met andere mensen verbonden weet met en in God. Wanneer de kerk zo doende een plek wordt waar op een uitnodigende en creatieve wijze omgegaan wordt met de bezieling die we in leven en werken opdoen en nodig hebben, dan wordt ze wellicht zelf ook een plek die bezieling kan bieden.

Hub Crijns en Trinus Hoekstra

De themabrochure 'Werken met bezieling' kost € 3,50 en de 'Handreiking bij de brochure 'Werken met bezieling'' € 4,00. De boekjes zijn te bestellen bij landelijk bureau DISK, Luijbenstraat 17, 5211 BR 's-Hertogenbosch tel. 073 - 6128201, e-mail: disk@planet.nl of raadpleeg de bestellijst: bestelformulier

Klik hier voor informatie over het materiaal voor de andere jaren.

omhoog

home