home

PROJECTEN

ZONDAG VAN DE ARBEID
BIDDAG VOOR GEWAS EN ARBEID
DANKDAG VOOR GEWAS EN ARBEID

IN TWEESTRIJD
Hoe zorg en arbeid te combineren?

Liturgie vieren
Zondag van de Arbeid, 27 april 2008

In tweestrijdPreekschets
Kiezen voor God en het Verbond
De zegen van St. Patrick
Suggesties voor liederen

Het Directorium voor de Nederlandse kerkprovincie, Kalender voor het liturgisch jaar 2007/2008 verwijst op deze zesde zondag van Pasen naar Jes. 41,17-20; Ps. 34,12-23; 1 Petr. 3,8-18; Joh. 16, 16-24 en Gz. 425.

Preekschets

De lezingen van deze zondag hebben elk op een eigen wijze verwantschap met het thema 'combinatie van arbeid en zorg'. Het gaat om Verbond en kiezen. Uit de gekozen bijbelteksten komt een gelovige lezing en duiding naar voren. Je kunt alle keuzes maken die je wilt: rond betaald werk, rond studie en opleiding, rond manier van samenleven, huishouden, opvoeding en zorg, carrière. Of je loopt mee met keuzes die je opgedrongen worden door het leven. Doorslaggevend is de keuze voor geloven in God, het Verbond met schepping en mensen, in Jezus hernieuwd.
In de Jesaja tekst belooft God de woestijn te laten bloeien als teken van Zijn keuze voor het Verbond met mensen en schepping. In die rijkdom van de herschepping kunnen mensen, armen het eerst, kiezen voor Gods Verbond.
Psalm 34 is allereerst een danklied. David vertolkt zijn blijdschap en verwondering over de redding die hij mocht ervaren. De dingen die hij zegt over Gods hulp en bewaring, zijn uit het leven gegrepen. In het vervolg gaat het over 'kiezen'. Een mens kan twee levenswijzen kiezen of twee wegen. Hij kan tot rechtvaardigheid of tot de bozen behoren. De rechtvaardigen mogen geloven, dat de Heer hen ziet en verlost uit hun noden. De bozen moeten weten dat het kwaad zichzelf straft en dat God achter deze wetmatigheid staat.
De korte vermaning van Petrus is vooral een bemoediging in de keuze voor Jezus, ondanks de gevolgen die deze keuze kan hebben. In die keuzes is Christus het voorbeeld. Christus ging tot het uiterste door zelfs zijn leven te geven. Hoewel Hij gedood werd is Hij voor de gelovigen juist levend door de heilige Geest.
De evangelielezing maakt deel uit van de zogeheten afscheidsrede van Jezus bij het laatste Avondmaal, die pas in 17,1 tot een afronding komt met de overgang naar het 'hogepriesterlijk gebed'. Ook hierin gaat het voortdurend over 'kiezen': voor de Wil van de Vader, het naderende afscheid, de noodzakelijkheid en de gevolgen daarvan, maar ook over weerzien, toekomst, nieuwe tijden, de zending van de heilige Geest als helper.

omhoog

Kiezen voor God en het Verbond

De evangelielezing maakt deel uit van de zogeheten afscheidsrede van Jezus bij het laatste Avondmaal. In de kringen waarin het evangelie van Johannes is ontstaan, komt de nijpende vraag op hoe het toch verder moet nu Jezus al zo lang weg is en weg blijft. Het evangelie is ruim zestig jaar na het aardse bestaan van Jezus ontstaan. Geen evangelie gaat dan ook zo nadrukkelijk en uitgebreid op dit thema in. De hoofdstukken 14,15,16 en 17 zijn aan het antwoord van Jezus besteed.
Dat antwoord behelst meerdere boodschappen:
- Wees niet bedroefd en geeft niet op. Tot nu toe was het een zaak van vooral Jezus alleen, maar nu wordt het een zaak van velen.
- De stroom van liefde die van God is uitgegaan is via Mij bij jullie gekomen. Het is dus een kwestie van trouw blijven aan je keuzes.
- Tot jullie komt de Parakleet, dat is letterlijk de 'erbij-roeper'. Je wordt weer tot de zaak van de liefde geroepen door de A(a)nder die je er weer bij roept.
De kring waarbinnen het evangelie van Johannes is ontstaan, denkt en voelt joods. Dat betekent dat men gelooft dat de wereld niet aan zichzelf is overgelaten. In deze wereld is werkzaam de goddelijke kracht die woning zoekt. Dat is het Woord van den beginne. Het gaat daarin om een kracht, die licht brengt en in mensen gestalte krijgt. De Bijbel kent vele verhalen van zulke mensen.
Dat Woord van den beginne is nu vlees geworden in Jezus. Het is de innerlijke kracht die Jezus drijft. Daarom is hij het licht, het leven, het Woord, de beweging. Men gelooft in een beweging van binnen naar buiten. De wereld moet gewonnen worden doordat mensen in hun innerlijk door het Woord geraakt worden. Je kan kiezen binnen je leven, of keuzes worden je opgedrongen. Belangrijk is de keuze voor het geloof.
In het evangelie van vandaag vergelijkt Jezus zijn laatste afscheid bij de dood met het eerste afscheid bij de geboorte. Daartussenin moet een mens leren afscheid te nemen. Wat hem onbewust wordt aangedaan, wanneer hij als kind wordt losgemaakt van zijn moeder, dat moet hij gedurende zijn leven leren bewust te doen. Er zijn in het leven ook ogenblikken waarop het afscheid nemen meer dwingend aan ons wordt opgedrongen, bijvoorbeeld als het kleine kind uit de schoot van de moeder groeit of als kinderen het huis uitgaan. Het grotere kind groeit nu eenmaal uit de schoot van het gezin. Dat was ook bij Jezus het geval.
De keuzes van weggaan, afscheid nemen, verdriet daarover, de pijn van loslaten, krijgen een andere dimensie doordat God bij je is, ook als je op weg bent, verdriet hebt, alleen bent, weer verder moet. God is de kracht achter het kiezen, waardoor er zegen en heil ontstaat.

omhoog

De zegen van St. Patrick (Ierland, 7e eeuw)

De Eeuwige zij voor u
om u de juiste weg te wijzen
De Eeuwige zij achter u
om u in de armen te sluiten
en te beschermen tegen gevaar.
De Eeuwige zij onder u
om u op te vangen
wanneer u dreigt te vallen.
De Eeuwige zij in u
om u te troosten als u verdriet hebt.
De Eeuwige omgeve u
als een beschermende muur
wanneer anderen over u heen vallen.
De Eeuwige zij boven u
om u te zegenen.
Zo zegene u God, vandaag,
morgen en tot in eeuwigheid.
Amen.

omhoog

Suggesties voor liederen

Gezang 488A (LvK)/Lied 567A (GvL) "Zolang er mensen zijn op aarde" (5 coupletten)
Gezang 27 (LvK)/Lied 587 (GvL) "De Heer richt op zijn berg een maaltijd aan" of "Van de messiaanse maaltijd" (6 coupletten)
Lied 591 (GvL) "Lied van de opstanding" (3 coupletten)
Lied 411 (GVL) "Christus die verrezen is"
Lied 417 (GVL) "De aarde is vervuld"
Lied 418 (GVL) "De eersten zijn de laatsten"
Lied 428 (GVL) "Deze wereld omgekeerd"

omhoog

Naar openingspagina Zondag van de Arbeid 2008

home