De gevolgen van parttime werken voor je latere pensioenuitkering

Jan Willems

HR-adviseur en arbeidsrechtspecialist

Je kiest voor meer rust en balans door parttime te werken, maar stiekem vraag je je af: wat betekent dit voor mijn latere pensioenuitkering? Begrijpelijk. Je pensioen voelt soms als een ver-van-mijn-bed-show, maar de keuzes die je nu maakt, bepalen straks hoe comfortabel je kunt leven.

Gelukkig hoef je geen financieel expert te zijn om dit te begrijpen.

Minder uren is minder pensioen

In deze gids leg ik je stap voor stap uit hoe parttime werken je pensioen beïnvloedt, wat de AOW-franchise precies doet en hoe je eventuele gaten zelf kunt dichten. Stel: je werkt 24 uur in plaats van 40 uur. Dan bouw je logischerwijs minder pensioen op.

De rol van de franchise

De meeste pensioenregelingen zijn namelijk gekoppeld aan je salaris. Minder uren betekent een lager salaris, en dus een lagere pensioenopbouw.

Rekenvoorbeeld parttime werken

Dit is een direct gevolg van de manier waarop pensioenfondsen werken: ze berekenen je pensioen over je pensioengrondslag, oftewel je salaris exclusief de franchise. Als je parttime werkt, bouw je in principe evenredig minder pensioen op. Werk je 60% van de fulltime uren? Dan bouw je ongeveer 60% pensioen op.

Dit klinkt logisch, maar het betekent wel dat je op termijn een lager pensioenkapitaal hebt.

Parttime werken is een keuze voor je huidige welzijn, maar zorg dat je later niet voor financiële verrassingen komt te staan.

Vooral als je al vroeg in je carrière parttime gaat werken, kan dit oplopen. Het is dus slim om je hier bewust van te zijn en eventueel actie te ondernemen. De franchise is een bedrag dat niet meetelt voor je pensioenopbouw.

Het is een soort drempelbedrag dat je salaris verlaagt voordat het pensioen wordt berekend. Deze franchise is er om te voorkomen dat je pensioen opbouwt over bedragen die je later ook via de AOW krijgt.

Uitleg AOW-franchise

Bij parttimers werkt dit soms oneerlijk: omdat je salaris lager is, kan de franchise een groter deel van je inkomen opslokken, waardoor je pensioenopbouw nog verder daalt. Laten we een concreet voorbeeld bekijken. Stel je werkt fulltime en verdient €45.000 bruto per jaar.

Je pensioenfonds hanteert een franchise van €17.545 (de wettelijke minimale AOW-franchise in 2024). Je pensioen wordt dus berekend over €45.000 - €17.545 = €27.455.

Gevolgen voor parttimers

Nu ga je parttime werken: 24 uur per week, waardoor je salaris daalt naar €27.000.

Je franchise blijft €17.545, dus je pensioengrondslag wordt €27.000 - €17.545 = €9.455. Je pensioenopbouw daalt dus veel meer dan evenredig met je uren. Dit is een valkuil waar veel parttimers intrappen.

Rekenvoorbeeld

De AOW-franchise is een bedrag dat je pensioenfonds aftrekt van je salaris voordat je pensioen wordt berekend. Het doel? Voorkomen dat je dubbel pensioen opbouwt: een keer via je werkgever en een keer via de AOW.

De franchise is wettelijk vastgesteld en hangt af van je leeftijd en de hoogte van je salaris. Voor 2024 was de minimale AOW-franchise €17.545, zoals vastgelegd door de Belastingdienst. De franchise is een soort drempelbedrag. Het zorgt ervoor dat je pensioenopbouw pas begint zodra je salaris boven deze drempel uitkomt.

Voor fulltimers is dit vaak geen probleem, maar voor parttimers kan het flink doorslaan.

Als je salaris (bijna) onder de franchise uitkomt, bouw je amper pensioen op. Dit is een belangrijk aandachtspunt als je parttime werkt. Voor parttimers kan de franchise een extra uitdaging zijn.

AOW-opbouw per jaar

Omdat je salaris lager is, is de kans groter dat een groot deel ervan wordt 'opgeslokt' door de franchise. Dit betekent dat je pensioenopbouw sneller daalt dan je misschien verwacht.

Het is dus slim om je pensioenregeling goed te bekijken en te zien hoe de franchise wordt toegepast. Stel je werkt 20 uur per week en verdient €25.000 bruto per jaar. De franchise bedraagt €17.545.

Wonen in Nederland

Je pensioengrondslag wordt €25.000 - €17.545 = €7.455. Dit is een stuk lager dan je salaris, en dus bouw je ook veel minder pensioen op.

Als je dit vergelijkt met een fulltime salaris van €50.000 (pensioengrondslag €32.455), zie je hoe groot het verschil kan zijn.

Uitzonderingen

Het is dus belangrijk om hier rekening mee te houden. De AOW (Algemene Ouderdomswet) is een basispensioen dat je opbouwt door in Nederland te wonen of te werken. Parttime werken heeft geen directe invloed op je AOW-opbouw.

Of je nu fulltime of parttime werkt, je bouwt evenveel AOW op per jaar dat je in Nederland woont of werkt. Dit is een geruststellende gedachte voor parttimers.

Je AOW bouwt op per jaar dat je in Nederland woont of werkt. Dit betekent dat je ongeacht het aantal uren dat je werkt, gewoon AOW opbouwt. Of je nu 20, 32 of 40 uur per week werkt, je AOW blijft hetzelfde. Dit is een groot voordeel van de AOW-regeling.

Je AOW bouwt ook op als je in Nederland woont, zelfs als je niet werkt.

Risicobasis vs opbouwbasis

Dit betekent dat je ook recht hebt op AOW als je parttime werkt of zelfs helemaal niet werkt. De AOW is dus een vangnet voor je basisinkomen later, al blijft financiële zelfredzaamheid voor vrouwen op de arbeidsmarkt essentieel voor een zorgeloze toekomst. Er zijn wel een paar uitzonderingen.

Als je langere tijd in het buitenland woont of werkt, kan dit invloed hebben op je AOW-opbouw. Ook als je niet voldoet aan de verblijfsvereisten, kan je AOW lager uitvallen.

Wat krijgt je partner

Raadpleeg de SVB als je twijfelt over je situatie. Parttime werken kan ook invloed hebben op het nabestaandenpensioen. Dit is het pensioen dat je partner krijgt als je overlijdt.

De hoogte van dit pensioen hangt af van je pensioenopbouw, die bij parttime werken lager kan zijn. Het is dus belangrijk om hier rekening mee te houden.

Anw-hiaat

Er zijn twee soorten nabestaandenpensioen: op risicobasis en op opbouwbasis. Bij risicobasis is er alleen uitkering als je overlijdt tijdens je dienstverband.

Bij opbouwbasis bouw je een partnerpensioen op dat je partner krijgt, ongeacht wanneer je overlijdt. Parttime werken kan hier invloed op hebben, omdat je pensioenopbouw lager is. De hoogte van het partnerpensioen hangt af van je pensioenopbouw.

Als je parttime werkt en minder pensioen opbouwt, krijgt je partner dus ook minder. Dit kan een groot gat slaan in je financiële planning, zeker als je partner minder werkt of afhankelijk is van je inkomen.

De Anw (Algemene Nabestaandenwet) is een basisuitkering voor nabestaanden. Maar deze uitkering is lang niet altijd genoeg om je partner financieel te ondersteunen. Het verschil tussen de Anw-uitkering en je partnerbehoeften heet het Anw-hiaat. Parttime werken kan dit hiaat vergroten, omdat je partnerpensioen lager is.

Zelf bijsparen

Het is dus slim om hierover afspraken te maken. Gelukkig hoef je je niet zomaar neer te leggen bij een lager pensioen.

Er zijn verschillende manieren om je pensioentekort aan te vullen. Hieronder vind je praktische tips die je direct kunt toepassen. Een optie is om zelf extra pensioen te sparen.

Waardeoverdracht

Dit kan via een lijfrenteverzekering of een bankspaarrekening. Je kunt maandelijks een bedrag inleggen en profiteren van belastingvoordelen.

Het voordeel is dat je zelf bepaalt hoeveel je inlegt en wanneer je het opneemt. Bedenk wel dat je het geld niet zomaar kunt opnemen voordat je je officiële AOW-leeftijd bereikt. Als je eerder pensioen hebt opgebouwd bij een andere werkgever, kun je dit meenemen naar je nieuwe pensioenfonds. Dit heet waardeoverdracht.

Afspraken met je partner

Het is een manier om je pensioen te centraliseren en eventuele gaten te dichten. Check wel of de voorwaarden gunstig zijn, want niet alle pensioenfondsen bieden dezelfde regelingen.

Soms is het slim om afspraken te maken met je partner. Bijvoorbeeld door te kijken of je partner goed achtergelaten is bij overlijden, of door samen extra te sparen voor later.

Een parttime baan geeft je nu meer tijd en rust, maar zorg dat je later ook financieel rust hebt.

Dit kan helpen om eventuele gaten te dichten. Bespreek dit openlijk en maak concrete afspraken. Parttime werken is een keuze voor je huidige welzijn, maar het heeft wel gevolgen voor je latere pensioenuitkering.

Door je bewust te zijn van de franchise, je AOW en je nabestaandenpensioen, kun je beter plannen voor de toekomst. En met de tips hierboven kun je eventuele gaten zelf dichten. Zo geniet je nu én later van je keuze.