De invloed van de CAO op je loon tijdens het tweede ziektejaar
Ziek zijn is al vervelend genoeg. Je voelt je beroerd, je bent je routine kwijt en je maakt je zorgen over de toekomst.
Maar er is één geruststellende gedachte: je loon loopt door. Toch? Nou, dat hangt er maar net vanaf.
Vooral na die eerste twaalf maanden verandert er veel. De wet zegt één ding, maar je cao kan een heel ander verhaal vertellen. In dit artikel leggen we precies uit wat de invloed van je cao is op je loon tijdens het tweede ziektejaar. Zo weet je waar je aan toe bent en kom je niet voor vervelende financiële verrassingen te staan.
Wettelijke regels voor loondoorbetaling bij ziekte
De Wet Verbetering Poortwachter vormt het fundament van de loondoorbetaling bij ziekte. Deze wet is erop gericht om jou zo snel en goed mogelijk weer aan het werk te helpen.
De regels zijn strikt, maar ze bieden ook duidelijkheid. Het begint allemaal bij je werkgever, die volgens de wet verplicht is om je loon door te betalen. Het doel is om je financiële zorgen weg te nemen, zodat je je volledig op je herstel kunt richten.
Het eerste ziektejaar
In het eerste jaar van je ziekte zit het wettelijk wel goed.
Je werkgever moet minimaal 70% van je laatstverdiende loon doorbetalen. Voor veel mensen voelt dit als een stap terug, en dat is het ook. Financieel gezien welteverstaan. De wetgever heeft echter een ondergrens ingesteld: je loon mag in het eerste ziektejaar nooit zakken onder het wettelijk minimumloon.
Het tweede ziektejaar
Dit betekent dat als je salaris laag was, je in ieder geval gegarandeerd bent van het minimumbedrag. Dit wettelijk loon ziekte is je financiële vangnet.
Na een jaar verandert het spel. De Wet Verbetering Poortwachter schrijft nog steeds voor dat je minimaal 70% van je loon moet ontvangen.
Het risico van loonsverlies verschuift nu echter naar het tweede spoor: de WIA. Als je na twee jaar ziekte nog niet volledig hersteld bent, beoordeelt het UWV je arbeidsongeschiktheid. Je loon stopt en je krijgt een WIA-uitkering. Die 70% is dus het minimum dat je werkgever je moet betalen, maar je cao kan hier flink bovenop zitten. Het is het moment om je cao-teksten erbij te pakken.
Hoe de CAO je inkomen in het tweede jaar aanvult
De cao is de smaakmaker in je loonstrook tijdens ziekte. Waar de wet alleen een minimum garandeert, regelt de cao vaak een veel royaalder vangnet.
Dit heet de zogenaamde aanvulling. Je werkgever is verplicht om de cao na te leven als die voor jouw bedrijfstak van toepassing is.
Aanvulling tot 100%
Dat kan een wereld van verschil maken voor je inkomensbehoud. De specifieke regels staan in je cao, dus check dit altijd zelf. Veel cao's, zeker in sectoren waar goede professionals schaars zijn, regelen een aanvulling tot 100% van je loon.
Dit betekent dat je in het tweede ziektejaar net zoveel verdient als toen je nog gezond was. Soms zit hier een limiet aan vast, bijvoorbeeld de eerste 6 maanden van het tweede jaar. Of een maximumbedrag.
Aanvulling tot 90% of 80%
Een cao aanvulling ziekte tot 100% is een enorme steun en neemt veel financiële druk weg. Een andere veelgehoorde regel is een aanvulling tot 90% of 80% in het tweede jaar. Dit is alsnog een stuk beter dan het wettelijke minimum van 70%. Stel dat je €3.000 bruto verdiende.
Zonder aanvulling krijg je €2.100. Met een 90%-aanvulling krijg je €2.700.
Dat is een verschil van €600 per maand, oftewel €7.200 per jaar. Dat soort bedragen maakt echt uit. De loon 2e ziektejaar cao bepaalt dus voor een groot deel je financiële armslag.
Verschillen tussen sectoren en CAO's
Niet elke cao is hetzelfde. Wat je krijgt, hangt volledig af van de sector waarin je werkt. Dit leidt tot flinke verschillen in ziekte-uitkeringen.
Het is een goed idee om je te vergelijken met collega's in andere branches.
Zorg en Welzijn
Sommige cao's zijn echt een toonbeeld van goed werkgeverschap, terwijl andere alleen het wettelijke minimum bieden. We zetten een paar voorbeelden op een rij.
In de cao Zorg en Welzijn is de regeling vaak royaal geregeld. Veel medewerkers hebben recht op een volledige loondoorbetaling, oftewel 100%, in het tweede jaar. Dit is een belangrijk middel om personeel te binden en te boeien in een sector met hoge werkdruk.
Onderwijs
De cao zorg ziekte is dus vaak een stuk beter dan de basiswet.
Ook in het onderwijs is de regeling vaak gunstig. Veel docenten en ondersteuners hebben recht op 100% loondoorbetaling in het tweede jaar. De cao onderwijs kent hierbij wel specifieke voorwaarden, zoals een wachttijd of een maximumduur. Het is dus niet zomaar een vangnet zonder regels, maar het is wel een zeer stevig vangnet, zeker als je je afvraagt: heb je recht op 70% of 100% bij ziekte?
Commerciële sector
Bij veel bedrijven in de commerciële sector, zoals de detailhandel of IT, is de cao vaak minder royaal. Hier is 90% of 80% aanvulling in het tweede jaar eerder regel dan uitzondering.
Soms is er geen cao en moet je je houden aan de wet.
Dit betekent dat je in inkomen kunt terugvallen. Het is dus extra belangrijk om te weten wat jouw cao zegt over ziekte.
De ondergrens: Het wettelijk minimumloon
Terugval in inkomen is een reëel risico. Zeker als je cao weinig aanvult of als je in de WIA terechtkomt.
De overheid heeft hier een vangnet voor: de toeslagenwet. Als je inkomen onder een bepaalde grens zakt, kom je in aanmerking voor een toeslag van het UWV. Dit zorgt ervoor dat je in ieder geval je basisbehoeften kunt blijven betalen.
Terugval in inkomen
Stel, je verdient €2.800 bruto. Na een jaar ziekte val je terug naar 70%, dus €1.960.
Als je een huur- of zorgtoeslag krijgt, kan dit inkomen net te hoog zijn voor een toeslag, maar te laag om rond te komen.
Toeslagenwet UWV
Dit is een lastige valkuil. De toeslagenwet probeert dit op te lossen door een aanvulling te geven als je inkomen onder het sociaal minimum komt te zitten. Deze wet is een aanvulling op de WIA of WAO. Als je uitkeringsinkomen te laag is, bijvoorbeeld door ziekteverzuim door zwangerschapsklachten, kan het UWV een toeslag geven.
Dit is geen luxe, maar een basisbehoefte. Het wettelijk minimumloon bij ziekte is dus de allerlaagste grens die de wet beschermt.
De toeslagenwet zorgt ervoor dat je daar niet onderdoor gaat. Je moet hier zelf wel actief voor zijn en een aanvraag doen bij het UWV.
Gevolgen van re-integratie op je uitbetaalde loon
Re-integratie is het uiteindelijke doel. Maar hoe werkt dat met je loon?
Als je deels gaat werken, verandert je loon. Je krijgt loon over de uren die je werkt, en een Ziektewet-uitkering over de uren dat je nog ziek bent. Dit kan verwarrend zijn.
Loonwaarde bij passend werk
De loonwaarde bij passend werk is hierin leidend. Je bent namelijk verplicht om passend werk te accepteren.
Als je werkgever je ander werk aanbiedt, bijvoorbeeld lichtere taken, dan is je loonwaarde het loon dat bij die functie hoort. Als je dat werk accepteert, krijg je daar ook het bijbehorende loon voor. Dit kan lager zijn dan je oude loon.
Opbouw van vakantiegeld
De wet zegt dat je werkgever je in principe het oude loon moet betalen, tenzij het passend werk structureel anders is. Dit is een complex punt waar je goed op moet letten.
Gelukkig bouw je tijdens ziekte gewoon vakantiegeld op. Over het loon dat je ontvangt bij ziekte, bouw je 8% vakantiegeld op.
Als je loon lager is, bouw je dus ook minder vakantiegeld op. Dit kan een extra domper zijn als je in het tweede jaar terugvalt in loon. Het is goed om dit mee te nemen in je financiële planning voor het volgende jaar.
Praktische tips voor jouw situatie
Om je op weg te helpen, hier een paar concrete tips. Deze helpen je om grip te houden op je financiën tijdens ziekte.
- Check je cao direct: Vraag bij je HR-afdeling of je vakbond naar de exacte regels voor loondoorbetaling bij ziekte. Weet wat er voor jou geldt.
- Houd je loonstrook in de gaten: Controleer of het juiste percentage wordt doorbetaald. Een foutje is snel gemaakt.
- Neem contact op met het UWV: Als je denkt dat je recht hebt op een toeslag vanuit de toeslagenwet, wacht niet en bel ze. Ze kunnen je vertellen wat je moet doen.
- Documenteer alles: Houd alle communicatie met je werkgever en de bedrijfsarts over je re-integratie bij. Dit is cruciaal bij eventuele geschillen.
- Vraag om loopbaanbegeleiding: Als het niet lukt om terug te keren naar je oude functie, vraag dan om begeleiding naar ander passend werk. Dit kan helpen om je inkomen op peil te houden.