De invloed van je leerstijl (Kolb) op hoe je nieuwe info opneemt

Jan Willems

HR-adviseur en arbeidsrechtspecialist

Stel je voor: je zit in een training loopbaanbegeleiding en je krijgt een dik handboek van 200 pagina’s over arbeidsrecht.

De een leest het in één ruk uit en onthoudt alles. De ander scrolt alleen maar door de slides en wil meteen oefenen. Waarom?

Omdat je leerstijl bepaalt hoe je info binnenkomt. Volgens Kolb heb je vier manieren van leren, en als je die herkent, snap je meteen waarom sommige informatie blijft plakken en andere niet. Dit is geen zweverige theorie, maar een praktische tool voor je werk, je ontwikkeling en je loopbaan. Je leert hoe je je eigen leerstijl ontdekt en hoe je die direct toepast op nieuwe informatie, bijvoorbeeld over cao’s, psychosociale risico’s of je volgende stap in je job.

Stap 1: Check je basis – wat heb je nodig?

Om je leerstijl volgens Kolb te ontdekken en te gebruiken, heb je weinig nodig. Je kunt dit gewoon op je werk of thuis doen.

1. Een rustige plek van 10 tot 15 minuten. Zet je telefoon op stil, pak een koffie en een notitieblok.
2. Een pen en papier of een digitaal document. Gebruik een A4’tje of een scherm van minimaal 13 inch.
3. Een concrete leerdoelstelling, bijvoorbeeld: “Ik wil de nieuwe CAO-regels over flexwerk snappen” of “Ik wil weten hoe ik een werknemer begeleid bij een WIA-melding”.
4. Een korte lijst met 5 tot 10 nieuwe informatiebronnen, zoals een cao-tekst, een factsheet van het UWV, een casus uit je loopbaanbegeleiding of een korte video van je HR-leverancier.

Je hoeft geen dure cursus te kopen. Veelgemaakte fout: meteen beginnen zonder een leerdoel te formuleren.

Dat levert wazige notities op en geen actie. Neem de tijd om je doel scherp te zetten, maximaal 2 minuten. Verwachte tijd: 5 minuten voorbereiding. Kosten: nul euro. Als je een online Kolb-vragenlijst wilt doen, zijn er gratis opties, maar je kunt ook de vier stappen hieronder zelf uitproberen.

Stap 2: Ontdek je leerstijl – de vier types van Kolb

Kolb onderscheidt vier leerstijlen: Doener, Denker, Voeler en Planner. Je bent geen hokje, maar je hebt wel een voorkeur.

1. Doener: je leert door te doen. Je wilt meteen oefenen, ervaren, proberen. Je haalt informatie uit praktijksituaties en fouten.
2. Denker: je leert door te analyseren. Je wilt theorie, modellen en logica. Je herschrijft informatie in je eigen woorden.
3. Voeler: je leert door te voelen en te reflecteren. Je wilt betekenis geven, je emotie erbij betrekken en je waarden checken.
4. Planner: je leert door te plannen en te toepassen. Je wilt stappen, schema’s en een heldere volgorde.

Herken jezelf in één of twee types. Dit helpt je om informatie beter te verwerken. Test jezelf: pak een leerdoel en schrijf op wat je eerst doet: meteen oefenen, uitzoeken, voelen of plannen?

Doe dit voor 3 verschillende leerdoelen, bijvoorbeeld over arbeidsrecht, loopbaanbegeleiding en werknemerswelzijn. Je ontdekt snel je patroon.

Veelgemaakte fout: jezelf forceren in één hokje. Je bent een mix. Stel daarom een effectief leerplan op voor je persoonlijke groei.

Kies je sterkste voorkeur en je tweede voorkeur. Tijdsindicatie: 5 tot 10 minuten. Gebruik een simpel schema: vier kolommen (Doener, Denker, Voeler, Planner) en zet per leerdoel een streepje bij je voorkeur.

Stap 3: Pas je leerstijl toe op nieuwe info – vier routes

Nu je je voorkeur kent, ga je informatie actief verwerken. Kies de route die bij je past.

1. Doener-route: pak de cao-tekst en oefen meteen. Bel een collega en leg de regel uit in je eigen woorden. Maak een proefberekening voor een thuiswerkkostenvergoeding van €2 per dag. Doe dit in 10 minuten.
2. Denker-route: analyseer de regel. Zoek de juridische basis op, vergelijk met de vorige cao en maak een overzicht van voorwaarden. Schrijf 5 kernpunten op. Neem hier 15 minuten voor.
3. Voeler-route: reflecteer op impact. Vraag je af: hoe voelt deze regel voor een medewerker met een beperkte thuiswerkplek? Welke waarde raakt aan eerlijkheid en autonomie? Noteer 3 gevoelspunten. Doe dit in 8 minuten.
4. Planner-route: bouw een stappenplan. Stap 1: cao-tekst lezen. Stap 2: checklist maken voor casussen. Stap 3: gespreksscript voor een medewerker. Plan de volgende 3 dagen in: 10 minuten per dag. Schrijf de stappen op.

Gebruik een concreet voorbeeld, bijvoorbeeld een nieuwe cao-regel over thuiswerken. Veelgemaakte fout: alleen lezen zonder actie. Dat werkt niet.

Kies één route en voer die meteen uit. Gebruik een timer van 10 tot 15 minuten per route. Tijdsindicatie: 10 tot 20 minuten per leerdoel. Kosten: nul. Je materiaal is de informatiebron die je al hebt.

Stap 4: Maak een persoonlijk leerplan – combineren en vasthouden

Je beste leerresultaat krijg je door routes te combineren. Gebruik een cyclus: doen, reflecteren, conceptualiseren en plannen.

1. Plan een wekelijkse leerblok van 30 tot 45 minuten. Doe dit op een vast moment, bijvoorbeeld donderdagochtend 9:00–9:45.
2. Kies 1 leerdoel per week. Bijvoorbeeld: “Ik begrijp de nieuwe WIA-meldingprocedure” of “Ik pas de nieuwe cao-thuiswerkbijdrage toe in een gesprek”.
3. Verdeel de 45 minuten: 10 minuten doen, 10 minuten reflecteren, 10 minuten conceptualiseren, 10 minuten plannen. Gebruik een timer.
4. Schrijf je acties op in je agenda of takenlijst. Zet een herinnering voor je volgende werkweek.

Zo blijft informatie plakken en wordt het toepasbaar in je werk. Veelgemaakte fout: te veel doelen in één week. Beperk je tot 1 doel. Ontdek hoe microlearning in je drukke werkweek past om overzicht te behouden.

Verwachte tijd: 30 tot 45 minuten per week. Kosten: nul. Gebruik je bestaande agenda.

Stap 5: Toepassen in je werk – arbeidsrecht, welzijn en loopbaan

Je leerstijl helpt je niet alleen bij leren, maar ook bij je werk. Koppel je voorkeur aan concrete taken en gesprekken. Veelgemaakte fout: alleen theorie lezen zonder te oefenen.

1. Arbeidsrecht: gebruik de Denker-route voor cao’s en beleid. Maak een checklijst voor juridische stappen bij een ontslagvergunning of een loonvordering. Geef deze lijst aan je collega’s.
2. Werknemerswelzijn: gebruik de Voeler-route voor psychosociale risico’s. Vraag bij een casus: welke impact heeft werkdruk op deze medewerker? Wat voelt hij of zij? Noteer 3 observaties.
3. Loopbaanbegeleiding: gebruik de Doener-route voor een loopbaangesprek. Oefen een coachingsgesprek van 15 minuten met een collega. Gebruik een eenvoudig stappenplan: luisteren, samenvatten, vragen, actie.
4. Planner-route voor je eigen ontwikkeling: maak een maandplan met 4 leerdoelen. Zet per week een actie in je agenda. Houd bij wat je doet en wat je resultaat is.

Plan altijd een actie in, ook al is die klein. Tijdsindicatie: 10 tot 20 minuten per taak. Kosten: nul.

Gebruik bestaande templates, zoals een gespreksplan of een casusformulier.

Stap 6: Verificatie-checklist – check of het werkt

Gebruik deze checklist om te controleren of je je leerstijl goed hebt toegepast. Bereid je optimaal voor op je professionele examen en vink elk item af. Als je meer dan 80% haalt, zit je goed.

• Ik heb een leerdoel geformuleerd voor arbeidsrecht, welzijn of loopbaan.
• Ik heb mijn leerstijl herkend (Doener, Denker, Voeler, Planner).
• Ik heb één route gekozen en uitgevoerd in 10–20 minuten.
• Ik heb een actie gedaan: oefenen, analyseren, reflecteren of plannen.
• Ik heb een wekelijks leerblok van 30–45 minuten gepland.
• Ik heb een concrete toepassing in mijn werk gekozen (caogesprek, welzijnscasus, loopbaancoaching).
• Ik heb een herinnering in mijn agenda gezet.
• Ik heb een notitie gemaakt van wat ik geleerd heb en wat ik volgende week doe.

Veelgemaakte fout: de checklist overslaan. Doe dit nu even, het duurt 2 minuten en het geeft je direct zicht op je voortgang.

Verwacht resultaat: je haalt meer uit nieuwe informatie, je werk wordt effectiever en je voelt je zelfverzekerder in gesprekken over arbeidsrecht, werknemerswelzijn en loopbaanbegeleiding.