De nabestaandenpensioenregeling: Is je partner goed achtergelaten?

Jan Willems

HR-adviseur en arbeidsrechtspecialist

Een ongeluk zit in een klein hoekje. Je werkt hard, bouwt aan je toekomst en zorgt voor je gezin. Maar wat gebeurt er met je partner en kinderen als jij plotseling overlijdt?

Veel werknemers denken daar liever niet aan, maar het regelen van een nabestaandenpensioen is een van de belangrijkste stappen die je kunt zetten voor financiële rust.

Partnerpensioen

Het is niet alleen een kwestie van liefde, maar ook van arbeidsrecht en financiële planning. In deze gids leggen we uit hoe het werkt, wat de nieuwe Pensioenwet (Wtp) verandert en hoe je zeker weet dat je partner goed achterblijft.

Wezenpensioen

Het nabestaandenpensioen is een vangnet voor je partner en kinderen als je overlijdt. Het is een vorm van pensioen na overlijden die ervoor zorgt dat ze niet in financiële problemen komen. In Nederland kent dit pensioen drie hoofdvormen: partnerpensioen, wezenpensioen en ouderdomspensioen voor nabestaanden.

Wie heeft er recht op?

In dit artikel focussen we op partnerpensioen en wezenpensioen, de meest voorkomende dekkingen via je werkgever.

Partnerpensioen is een uitkering voor je (wettelijke) partner na je overlijden. Meestal is dit een percentage van je ouderdomspensioen. Je partner krijgt dit tot zijn of haar eigen pensioendatum of tot hertrouwen, afhankelijk van de regeling. Dit is vaak vastgelegd in de cao of pensioenregeling van je werkgever.

Wat is opbouwbasis?

Wezenpensioen is voor kinderen tot 18 jaar (soms tot 27 jaar als ze studeren). Het bedrag hangt af van het pensioenfonds en de dekking.

Wat is risicobasis?

Dit is een extra vangnet voor gezinnen met kinderen. Rechthebbenden zijn meestal de wettelijke partner, geregistreerde partner of samenwonende met een samenlevingscontract.

Bij wezenpensioen gaat het om kinderen die financieel afhankelijk zijn. Check altijd je pensioenregeling, want de voorwaarden verschillen per fonds en per cao. Als je in loondienst bent via een uitzendbureau of detachering, kan de dekking anders zijn dan bij een vaste baan.

Gevolgen bij ontslag of wisselen van baan

Bij het nabestaandenpensioen zijn er twee manieren van financieren: opbouwbasis en risicobasis. Het verschil bepaalt wat er gebeurt met je pensioen als je van baan wisselt of ontslag neemt. Dit is cruciaal voor werknemers die vaak switchen of in flexibele contracten werken.

Bij opbouwbasis bouw je pensioen op voor jezelf én voor je nabestaanden.

“Een nabestaandenpensioen op risicobasis is als een paraplu die alleen openstaat als je onder de wolken van je werkgever loopt.”

Nieuwe Pensioenwet (Wtp): nabestaandenpensioen wordt standaard een risicodekking

Dit deel van je pensioen is ‘eigendom’ en blijft behouden als je stopt bij je werkgever. Je partner heeft dus recht op een deel van je opgebouwde pensioen, ook na een baanwissel.

Dit is een sterke dekking, maar vaak duurder voor de werkgever. Bij risicobasis is de dekking alleen geldig zolang je in dienst bent bij je werkgever. Overlijd je tijdens je dienstverband?

Dan keert de verzekering uit. Stop je of wissel je van baan?

Dan vervalt de dekking direct. Dit is goedkoper voor werkgevers, maar risicovoller voor jou en je partner. Als je overstapt naar een nieuwe baan, kan het nabestaandenpensioen op risicobasis vervallen. Je partner verliest dan de dekking, tenzij je een nieuwe verzekering afsluit.

Percentage van het ouderdomspensioen

Bij opbouwbasis blijft het pensioen meeverhuizen. Check je pensioenoverzicht en vraag je werkgever of pensioenfonds om uitleg.

Dit is vooral relevant in sectoren met veel detachering of uitzendwerk, waar contracten vaak wisselen.

Nieuwe regels Wtp

Vanaf 2027 verandert de Pensioenwet (Wtp) onder het nieuwe stelsel. Nabestaandenpensioen wordt standaard een risicodekking opgebouwd naast je ouderdomspensioen. Dit betekent dat de dekking voortaan alleen geldt zolang je in dienst bent.

Overgangsregelingen zijn van toepassing voor bestaande pensioenen. Raadpleeg je pensioenfonds voor de exacte impact op jouw situatie. Houd er ook rekening mee dat de gevolgen van parttime werken voor je pensioen invloed hebben op de hoogte van het nabestaandenpensioen, dat afhangt van je pensioenregeling en je salaris.

Mijnpensioenoverzicht checken

Een veelgestelde vraag is: hoeveel krijgt mijn partner als ik overlijd? Hieronder leggen we uit hoe het werkt en hoe je het checkt.

Meestal bedraagt partnerpensioen 50% tot 70% van je ouderdomspensioen. Bijvoorbeeld: als je ouderdomspensioen €2.000 per maand is, krijgt je partner €1.000 tot €1.400 per maand.

Dit percentage staat in je pensioenreglement. Bij wezenpensioen is het vaak een vast bedrag per kind, bijvoorbeeld €200 per maand tot 18 jaar. De nieuwe Pensioenwet (Wtp) introduceert een maximum van 50% van het pensioengevend salaris voor partnerpensioen.

Dit zorgt voor meer uniformiteit, maar kan leiden tot lagere uitkeringen bij hoge salarissen.

Voorwaarden Anw-uitkering SVB

Voor werknemers met een modaal salaris verandert er weinig. Ga naar mijnpensioenoverzicht.nl en log in met DigiD. Daar zie je je opgebouwde pensioen, inclusief nabestaandenpensioen. Check of dekking opbouw- of risicobasis is en wat de hoogte is.

Dit overzicht is gratis en up-to-date. Als je een partner hebt, voeg hem of haar dan toe voor een compleet beeld.

Wat is een Anw-hiaat?

Naast het nabestaandenpensioen is er een wettelijke vangnet: de Anw-uitkering. Dit is een nabestaandenuitkering van de Sociale Verzekeringsbank (SVB).

Maar lang niet iedereen krijgt deze uitkering. Hier leggen we uit hoe het werkt en wat een Anw-hiaat is. De Anw-uitkering is voor partners die financieel afhankelijk zijn en geen of weinig inkomen hebben.

Anw-hiaatverzekering afsluiten

Voorwaarden: je partner overlijdt, je bent jonger dan de AOW-leeftijd en je hebt geen recht op een andere uitkering. De uitkering bedraagt maximaal 70% van het minimumloon. Check de SVB-website voor de exacte voorwaarden, want ze zijn streng.

Werk aan je financiële zelfredzaamheid op de arbeidsmarkt om in elke situatie stevig in je schoenen te staan.

Een Anw-hiaat is het gat tussen je nabestaandenpensioen en de Anw-uitkering. Veel werknemers krijgen namelijk geen Anw-uitkering omdat ze te veel inkomen hebben of niet voldoen aan de voorwaarden.

Dit hiaat kan leiden tot een flinke inkomensdaling voor je partner na je overlijden. Om dit gat te dichten, kun je een Anw-hiaatverzekering afsluiten via je werkgever of pensioenfonds. Deze verzekering keert een vast bedrag uit als je overlijdt en je partner geen Anw-uitkering krijgt. Kosten?

Verevening van pensioen

Afhankelijk van je leeftijd en salaris, vaak €10 tot €30 per maand.

Vraag je HR-afdeling of pensioenadviseur naar de mogelijkheden. Dit is een must voor werknemers met een hoog salaris of een partner zonder inkomen. Een scheiding verandert veel, ook je pensioenrechten. Het nabestaandenpensioen blijft vaak geregeld, maar er zijn belangrijke regels voor verevening en bijzonder partnerpensioen.

Bijzonder partnerpensioen

Dit is vooral relevant als je na een scheiding opnieuw trouwt of samenwoont. Bij een scheiding wordt het ouderdomspensioen dat je tijdens het huwelijk opbouwde, gedeeld.

Je ex-partner krijgt een deel van je pensioen, inclusief nabestaandenpensioen. Dit heet verevening.

Afspraken in het convenant

De verdeling is meestal 50/50, tenzij je anders afspreekt in een convenant. Als je na een scheiding hertrouwt of een nieuwe partner krijgt, blijft je ex-partner recht houden op partnerpensioen na je overlijden. Dit heet bijzonder partnerpensioen.

Je nieuwe partner krijgt dan niets, tenzij je een speciale verzekering afsluit. Dit is een complex punt waar veel misverstanden over bestaan. Leg alle afspraken over pensioen vast in het echtscheidingsconvenant.

Neem op hoe de verevening geregeld is en wat er gebeurt met nabestaandenpensioen.

Laat dit controleren door een scheidingsbemiddelaar of advocaat gespecialiseerd in arbeidsrecht. Zo voorkom je verrassingen later.

Door je nabestaandenpensioen goed te regelen, geef je je partner en kinderen financiële zekerheid. Check je pensioenoverzicht, praat met je HR-afdeling en overweeg een Anw-hiaatverzekering. Zo bouw je niet alleen aan je eigen toekomst, maar ook aan die van de mensen van wie je houdt.