De rol van de bedrijfsmaatschappelijk werker bij spanningen

Jan Willems

HR-adviseur en arbeidsrechtspecialist

Spanning op het werk voelt soms als een drukkende deken die je niet makkelijk aftrekt.

Je hoofd zit vol, je schouders zitten vast en je merkt dat je sneller geïrriteerd raakt. Dan is het fijn als er iemand is die echt luistert en praktische stappen zet. De bedrijfsmaatschappelijk werker (BMW) is zo’n iemand.

Verschil met een psycholoog of vertrouwenspersoon

Geen ingewikkelde theorie, maar gewoon iemand die naast je staat en helpt om de boel weer op de rit te krijgen. In dit stuk lees je precies wat een BMW voor jou kan betekenen, hoe dat werkt en wanneer je ermee te maken krijgt.

Een bedrijfsmaatschappelijk werker is dé persoon binnen je organisatie die zich richt op jouw welzijn en functioneren.

Preventieve en curatieve inzet

Je kunt bij hem of haar terecht voor persoonlijke problemen die je werk beïnvloeden, maar ook voor vragen over je loopbaan of een conflict met een collega. De BMW is er voor jou, niet voor de baas. Een BMW is geen psycholoog. Waar een psycholoog dieper ingaat op psychologische stoornissen of langdurige therapie, is een BMW meer praktisch en oplossingsgericht.

Hij of zij helpt je om een concrete stap te zetten, bijvoorbeeld door een gesprek te voeren met je leidinggevende of door je te helpen bij het aanvragen van loopbaanbegeleiding. De vertrouwenspersoon is er vooral voor misstanden, zoals pesten of discriminatie.

De BMW kijkt breder: hoe zit je in je vel, wat heb je nodig om je werk weer met plezier te doen? De vertrouwenspersoon is er voor het aankaarten van ongewenst gedrag, de BMW voor het oplossen van spanningen en het versterken van je veerkracht. De BMW is er in twee fasen.

Beroepsgeheim van de maatschappelijk werker

Preventief: je kunt langskomen voordat er echt een conflict ontstaat. Bijvoorbeeld als je merkt dat je steeds vaker moe bent of dat de werkdruk te hoog wordt.

Door hier vroeg bij te zijn, voorkom je dat je uitvalt. Curatief: als er al sprake is van een conflict of verzuim, helpt de BMW je om de situatie te herstellen. Denk aan bemiddeling bij een arbeidsconflict of het opstellen van een plan voor re-integratie.

Wat wordt er teruggekoppeld aan de werkgever?

Zo werkt de BMW aan een duurzame oplossing, zonder dat het direct in een juridisch steekspel uitmondt.

Een van de grootste zorgen van werknemers is: wat vertel ik en aan wie? De BMW heeft een strikt beroepsgeheim. Alles wat je in vertrouwen vertelt, blijft binnen de muren van het spreekuur.

Dat geeft je de ruimte om eerlijk te zijn over wat je dwarszit. De BMW is gebonden aan de beroepscode voor maatschappelijk werkers.

Gesprekstechnieken en copingstrategieën

Dat betekent dat hij of zij niets doorvertelt aan je leidinggevende, HR of collega’s, tenzij jij daar expliciet toestemming voor geeft.

Dit is wettelijk vastgelegd en vormt de basis van het vertrouwen. Uitzondering: als er sprake is van een acuut gevaar voor jezelf of anderen, moet de BMW handelen. Maar in de praktijk gaat het dan om zeer ernstige situaties, zoals suïcideplannen of ernstig geweld. De BMW mag niets specifieks over jouw situatie terugkoppelen aan de werkgever.

Bemiddeling op de werkvloer

Wel kan hij algemene trends delen, bijvoorbeeld dat er meerdere medewerkers met vergelijkbare spanningen kampen. Zo kan de organisatie bredere maatregelen nemen, zonder dat jouw privacy in het geding komt.

Wil je dat de BMW wél iets specifieks bespreekt met je leidinggevende? Dan geef je daar schriftelijk toestemming voor. Jij houdt de regie.

Stress en conflicten op de werkvloer kunnen flink wat impact hebben op je functioneren en je plezier.

Doorverwijzing via de bedrijfsarts

De BMW helpt je om de boel te ontwarren en weer grip te krijgen. Dat gebeurt niet met ingewikkelde modellen, maar met praktische gesprekken en acties. De BMW gebruikt eenvoudige gesprekstechnieken om je te helpen bij een arbeidsconflict met je directe leidinggevende je verhaal te doen.

Denk aan actief luisteren, samenvatten en doorvragen. Zo voel je je gehoord en kom je tot de kern van wat je dwarszit.

Daarnaast leer je copingstrategieën: praktische manieren om met stress om te gaan. Dat kan variëren van ademhalingsoefeningen tot het stellen van grenzen in je agenda. De BMW past de aanpak aan op jouw situatie, waarbij je altijd kunt rekenen op een veilige en vertrouwelijke omgeving zonder dat je je ongemakkelijk voelt.

Zelf het initiatief nemen

Als er sprake is van een conflict met een collega of leidinggevende, kan de BMW fungeren als bemiddelaar. Hij of zij zorgt voor een neutrale gespreksruimte en begeleidt het gesprek zodat beide partijen gehoord worden.

Het doel is niet om te ‘winnen’, maar om een oplossing te vinden waar iedereen verder mee kan.

Bemiddeling via de BMW is vaak sneller en goedkoper dan een formele klachtenprocedure. Bovendien blijft de relatie tussen collega’s meestal behouden, wat belangrijk is voor de samenwerking op de lange termijn. De BMW is geen verplicht nummer. Je kunt zelf het initiatief nemen, maar er zijn ook momenten waarop je via een andere weg bij de BMW terechtkomt.

Als je ziek uitvalt door stress of een conflict, kan de bedrijfsarts je doorverwijzen naar de BMW. De bedrijfsarts kijkt naar je medische situatie, de BMW naar de sociale en organisatorische kant.

Samen zorgen ze voor een goede aanpak. Deze doorverwijzing is kosteloos en valt onder de verzuimbegeleiding. Je hoeft niet te wachten tot je ziek bent; ook bij dreigend verzuim kan de bedrijfsarts je aanmelden.

Je kunt ook rechtstreeks contact opnemen met de BMW. Vaak staat de contactgegevens op het intranet of in de personeelsgids.

Kostenbesparing voor de werkgever

Een afspraak duurt meestal 30 tot 45 minuten en is gratis. Je hoeft geen toestemming te vragen aan je leidinggevende. Dit is vooral handig als je merkt dat je vastloopt, maar nog niet ziek bent.

Door tijdig aan de bel te trekken, voorkom je dat de situatie escaleert.

Investeren in de BMW levert geld op. Niet alleen voor de werkgever, maar vooral voor jou. Want hoe sneller je weer plezier hebt in je werk, hoe beter het gaat met je gezondheid en je carrière.

Uitval door psychische klachten of arbeidsconflicten kost een organisatie al snel duizenden euro’s per medewerker. Denk aan loondoorbetaling, vervanging en productieverlies.

Snellere re-integratie

Door vroegtijdig in te zetten op de BMW, worden deze kosten beperkt.

Een goed voorbeeld: een bedrijf dat regelmatig bemiddeling inzet via de BMW, ziet het aantal langdurige verzuimgevallen dalen. De investering in een BMW verdient zichzelf terug binnen een jaar. Als je toch uitvalt, helpt de BMW bij een snelle terugkeer naar werk. Samen met de bedrijfsarts en je leidinggevende wordt een plan gemaakt dat past bij jouw mogelijkheden, waarbij je ook ondersteuning van de vakbond bij arbeidsconflicten kunt inschakelen.

Denk aan een tijdelijke aanpassing van je taken of een stageduur van een paar uur per dag. Deze aanpak zorgt ervoor dat je niet onnodig lang thuiszit.

Je bouwt je werkzaamheden stap voor stap op, waardoor je weer vertrouwen krijgt in je eigen kunnen. Duurzame inzetbaarheid staat hierbij centraal. De bedrijfsmaatschappelijk werker is een waardevolle steun in de rug, zowel voor jou als voor je organisatie.

Door tijdig gebruik te maken van zijn of haar expertise, houd je werk leuk en gezond.

Dus aarzel niet: plan een gesprek en kijk wat de BMW voor jou kan betekenen.