Extra pensioen opbouwen: Lijfrentes en banksparen vergeleken
Je werkt hard voor je centen, en toch voelt het soms alsof je pensioen verder weg is dan ooit. De AOW is je vangnet, maar lang niet altijd je comfortabele matras. Misschien zit je met een pensioengat, wil je eerder stoppen met werken of wil je gewoon lekker slapen zonder geldzorgen.
Extra pensioen opbouwen is dan geen luxe, maar een must. En ja, dat kan je zelf regelen.
De twee bekendste opties zijn lijfrentes en banksparen. Lekker abstract? Niet als je het zo bekijkt: beide zijn potjes die je fiscaal aantrekkelijk vult voor later. Laten we ze eens naast elkaar leggen, zonder ingewikkelde banktaal.
Waarom extra pensioen opbouwen?
Stel je voor: je bent 67, je stopt met werken, en je krijgt een nette AOW-uitkering. Mooi, maar kun je daarvan ook die leuke reis maken en je boodschappen doen?
Voor veel Nederlanders is het antwoord: nee. Het gat tussen je laatste salaris en je pensioen kan flink oplopen. Dat noemen we een pensioengat.
Volgens het Nibud heeft 1 op de 3 Nederlanders een pensioengat.
Dat ontstaat bijvoorbeeld door een scheiding, een sabbatical of omdat je als ZZP’er ooit begon en nu pas weer in loondienst bent.
Een pensioengat aanvullen is dus geen overbodige luxe. Je kunt bijsparen via je werkgever, maar vaak mag je ook zelf fiscaal vriendelijk sparen. Handig als je eerder wilt stoppen met werken, of als je later gewoon meer wilt dan alleen de basis. Extra pensioen opbouwen zorgt voor rust en keuzevrijheid.
En dat voelt direct beter. Een pensioengat ontstaat vaak zonder dat je het doorhebt.
Pensioengat, AOW-tekort, Eerder stoppen met werken
Misschien bouwde je eerst bij ABP op, stapte je over naar een kleinere pensioenregeling, of werkte je tijdelijk minder. Je AOW begint pas op je AOW-leeftijd, die nu rond de 67 jaar ligt. Tussen je laatste werkdag en je AOW zit een gat.
Wil je eerder stoppen? Dan moet je dat gat zelf dichten.
Dat doe je door extra te sparen of te beleggen. Zo blijft je levensstijl behouden, ook als je afscheid neemt van je werkgever.
Wat is banksparen voor je pensioen?
Banksparen is eigenlijk heel simpel. Je opent een speciale spaarrekening bij een bank, een zogenaamde lijfrenterekening.
Je stort er geld op, en dat geld mag je aftrekken van je belastbaar inkomen.
Hoe werkt een lijfrenterekening?
Je betaalt pas belasting als je het geld opneemt, meestal als je met pensioen bent. Je kunt kiezen voor een vaste rente of een variabele rente. Het is veilig, want je geld staat op een aparte rekening en valt onder het depositogarantiestelsel.
Een lijfrenterekening is een aparte rekening bij een bank. Je kunt er geld op storten, en dat bedrag mag je aftrekken van je inkomen over dat jaar.
Voordelen van banksparen
Je bouwt dus direct belastingvoordeel op. Je mag het geld niet zomaar opnemen; het is echt bedoeld voor je pensioen. Op je AOW-leeftijd of eerder mag je het opnemen, of je kiest voor een uitkering. Je betaalt dan wel inkomstenbelasting over het opgenomen bedrag.
Je kunt de looptijd en de uitkeringsvorm zelf kiezen. Banksparen is helder en voorspelbaar.
Nadelen en risico's van banksparen
Je weet wat je krijgt, want de rente staat vast of is duidelijk. Je betaalt geen ingewikkelde verzekeringpremies. Je kunt altijd extra storten, zolang je binnen je jaarruimte blijft.
Het depositogarantiestelsel beschermt je geld tot €100.000 per bank. En: je kunt het combineren met je hypotheek.
Geen zin in risico? Dan is banksparen een fijne keuze. Banksparen heeft geen beleggingsrendement.
Belastingdienst: inleg is aftrekbaar in box 1, mits je voldoet aan de voorwaarden.
De rente is vaak laag, soms onder de inflatie. Je bouwt dus minder vermogen op dan met beleggen.
Je moet zelf regelen dat je genoeg spaart voor je pensioen. Wil je eerder stoppen met werken?
Houd er dan rekening mee dat je het geld niet zomaar zonder fiscale consequenties kunt opnemen. De Belastingdienst houdt scherp toezicht. Wil je meer rendement? Dan is banksparen misschien niet je beste optie.
Hoe werkt een lijfrenteverzekering?
Een lijfrenteverzekering is een verzekering die je pensioenopbouw regelt. Je betaalt premie, en de verzekeraar belooft je later een uitkering.
Je kunt kiezen voor een levenslange uitkering of een tijdelijke. Je betaalt premie, en de verzekeraar belegt je geld of zet het vast. Het voordeel: je krijgt zekerheid.
Verschil met banksparen
De verzekeraar draagt het beleggingsrisico. Banksparen is een spaarrekening, een lijfrenteverzekering is een verzekering.
Bij banksparen bepaal je zelf hoeveel risico je neemt. Bij een lijfrenteverzekering draag je het beleggingsrisico vaak niet.
Levenslange uitkering
De verzekeraar bepaalt de voorwaarden. Een verzekering is vaak duurder door de kosten voor de verzekering en het beheer. Banksparen is vaak goedkoper en transparanter. Je kunt kiezen voor een levenslange uitkering.
Dan ontvang je tot je overlijden een vast bedrag per maand. Dat geeft zekerheid, ook als je heel oud wordt.
Kosten van een verzekering
Je kunt ook kiezen voor een tijdelijke uitkering, bijvoorbeeld voor 10 of 20 jaar. Kies je voor een levenslange uitkering? Dan is je maandbedrag vaak lager, omdat de verzekeraar rekening houdt met een lange looptijd.
Bekijk ook onze financiële tips voor werknemers die bijna met pensioen gaan.
Een lijfrenteverzekering heeft kosten. Je betaalt premie, maar er zijn ook beheerkosten en advieskosten. De kosten lopen op tot een paar procent per jaar.
Dat kan flink schelen op je rendement. Vraag altijd om een offerte en vergelijk verschillende aanbieders.
Vraag je af: is de zekerheid die een verzekering biedt, de extra kosten waard?
De belangrijkste verschillen tussen lijfrente en banksparen
Het verschil zit ‘m vooral in de manier waarop je geld wordt vastgezet en wat er gebeurt als je overlijdt. Banksparen is een spaarrekening, een lijfrenteverzekering is een verzekering.
Rendement en rente
Beide zijn fiscaal aantrekkelijk, maar ze werken anders. Banksparen leent zich voor een vaste rente of een variabele rente. Je weet wat je krijgt, maar het rendement is laag.
Een lijfrenteverzekering belegt je geld vaak. Dat kan meer opleveren, maar het risico is hoger.
Uitkeringsduur
Je weet nooit precies wat je krijgt. Kies je voor zekerheid of voor rendement? Bij banksparen bepaal je zelf hoe lang je uitkeert. Je kunt kiezen voor 10, 15 of 20 jaar, of tot je AOW-leeftijd.
Bij een lijfrenteverzekering kun je kiezen voor een levenslange uitkering. Dat geeft rust, maar je maandbedrag is lager.
Wat gebeurt er bij overlijden?
Je kunt ook kiezen voor een combinatie. Bij banksparen blijft het resterende saldo voor je nabestaanden. Bij een lijfrenteverzekering is dat vaak anders.
Kies je voor een levenslange uitkering? Dan stopt de uitkering bij overlijden.
Consumentenbond: banksparen valt onder het depositogarantiestelsel tot €100.000.
Je nabestaanden krijgen niets. Je kunt wel een garantie op nabestaanden kopen, maar dat kost extra. Vraag je af: wat is belangrijker, zekerheid voor jezelf of voor je nabestaanden, en heb je al gekeken naar jouw fiscale jaarruimte voor je pensioen?
Wil je meer zekerheid voor je nabestaanden? Dan is banksparen vaak aantrekkelijker.
Jaarruimte en reserveringsruimte berekenen
Wil je extra pensioen opbouwen? Dan moet je weten hoeveel ruimte je fiscaal hebt.
Je mag namelijk niet onbeperkt bijstorten. De Belastingdienst stelt jaarlijks je jaarruimte vast.
Wat is jaarruimte?
Die ruimte is afhankelijk van je inkomen en je bestaande pensioenopbouw. Je kunt ook je reserveringsruimte van de afgelopen 10 jaar gebruiken. Zo kun je een inhaalslag maken.
Je jaarruimte is het bedrag dat je fiscaal aftrekbaar mag bijstorten in je lijfrentepotje. Die ruimte is groter als je minder pensioen opbouwt via je werkgever.
Reserveringsruimte van de afgelopen 10 jaar
Als je geen pensioen opbouwt, is je jaarruimte vaak hoog. Je berekent je jaarruimte via de tool van de Belastingdienst. Je kunt ook je pensioenfonds vragen om een opgave. Heb je in eerdere jaren niet of minder bijgespaard?
Dan mag je dat inhalen. De reserveringsruimte is het bedrag dat je over de afgelopen 10 jaar fiscaal mag bijstorten.
Belastingdienst: reserveringsruimte geldt voor de afgelopen 10 jaar (sinds 2023).
Fiscale voordelen pensioen
Je mag je reserveringsruimte gebruiken zolang je voldoet aan de voorwaarden. Je mag ook je jaarruimte en reserveringsruimte combineren. Je inleg is aftrekbaar in box 1.
Je betaalt pas belasting als je het geld opneemt. Je betaalt dan inkomstenbelasting, maar vaak in een lagere schaal.
Je bouwt dus uitstel van belasting op. Je mag je inleg ook aftrekken van je belastbaar inkomen. Dat levert direct voordeel op.
Praktische tips voor extra pensioenopbouw
- Bekijk je pensioenoverzicht elk jaar. Zo weet je waar je staat.
- Check je jaarruimte en reserveringsruimte. Gebruik de tool van de Belastingdienst.
- Vergelijk banksparen en lijfrenteverzekeringen. Vraag offertes op.
- Vraag je werkgever naar de mogelijkheden voor bijsparen via de CAO.
- Laat je adviseren door een onafhankelijk adviseur, bij voorkeur een loopbaanbegeleider of pensioenconsulent.
- Start klein en bouw op. Elk bedrag helpt.
- Hou rekening met je nabestaanden. Kies de juiste uitkeringsvorm.
Vraag je belastingadviseur of werkgever om hulp bij het berekenen. Extra pensioen opbouwen is een slimme stap voor je toekomst.
Of je nu kiest voor banksparen of een lijfrenteverzekering, het gaat om zekerheid en keuzevrijheid.
Ga aan de slag, vraag advies en geniet later van een comfortabel pensioen. Je verdient het.