Hoe lang mag je maximaal ziek thuis blijven voordat een ontslagprocedure start?
Je bent ziek. Echt ziek. Je ligt op de bank, de wereld dendert door, en jij vraagt je af: hoelang kan dit zo blijven duren?
Wanneer belt mijn werkgever met de woorden die je niet wilt horen? Het is een spannende tijd, maar je hebt rechten en plichten. Laten we even rustig kijken naar hoe het precies zit, zonder ingewikkelde juridische taal. Je hoeft niet bang te zijn voor onverwachte verrassingen als je weet hoe de vork in de steel zit.
Stap 1: De basis checken – wat heb je nodig?
Voordat we ingaan op de tijdlijn, moet je even checken of je de basics op orde hebt. Zonder deze dingen loopt alles stroef.
Je hebt namelijk een specifieke houding nodig: die van een betrokken werknemer die wil herstellen, maar ook de regels volgt. Het gaat hier om je eigen dossier. Wat je nodig hebt, is allereerst een correcte ziekmelding.
Dit is niet zomaar een appje naar je baas. Het moet officieel, meestal telefonisch of via een portal, en direct bij het ontstaan van de klachten.
De basis is simpel: tijdig melden, bewijzen dat je ziek bent, en meewerken aan je herstel.
Daarnaast heb je een verzuimverklaring nodig van de bedrijfsarts. Zonder die verklaring telt je verzuim officieel niet mee voor de Wet Verbetering Poortwachter. Een veelgemaakte fout? Je ziek melden via WhatsApp zonder bevestiging. Doe het altijd even via de telefoon of het officiële systeem van je werkgever. Je wilt geen discussie over of je wel echt gemeld hebt.
Stap 2: De eerste 2 jaar – de wettelijke periode
Hoelang mag je nu maximaal thuisblijven zonder ontslag? In Nederland geldt de Wet Verbetering Poortwachter.
Deze wet zegt dat je werkgever je loon doorbetaalt bij ziekte. De maximale duur van deze loondoorbetaling is 2 jaar (104 weken).
Dit is je belangrijkste tijdlijn. Tijdens deze 2 jaar kan je werkgever je niet zomaar ontslaan vanwege je ziekte. Er is een ontslagverbod. Je bent beschermd.
In deze periode ligt de focus op re-integratie: het weer aan het werk gaan, eventueel in aangepaste vorm. Je hoeft dus niet bang te zijn dat je na 3 maanden al op straat staat. Let wel op: dit is geen vakantie. Je bent verplicht mee te werken aan je herstel.
Als je weigert om naar de bedrijfsarts te gaan of om passend werk te doen, kan dit leiden tot een loonstop.
En dat wil je niet. Veelgemaakte fout: denken dat je na 1 jaar wel ontslagen mag worden.
Nee, de termijn is 2 jaar loondoorbetaling. Pas na die 2 jaar mag de werkgever een ontslagvergunning aanvragen bij het UWV als re-integratie niet lukt.
Stap 3: De rol van de bedrijfsarts en het plan van aanpak
De bedrijfsarts is je beste vriend (en soms een beetje een lastpost) in deze periode.
Rond week 6 na je ziekmelding moet er een eerste evaluatie zijn. Jij en je werkgever moeten samen een plan van aanpak maken.
Dit is een document waarin staat hoe jullie de re-integratie gaan aanpakken. De bedrijfsarts beoordeelt wat je nog kunt doen. Misschien kun je 2 uur per dag licht werk aan? Of moet je eerst fysiotherapie?
De arts geeft een advies. Je werkgever moet dit advies opvolgen, tenzij er zwaarwegende redenen zijn om het niet te doen (wat zelden voorkomt).
Elke 6 weken is er een voortgangsgesprek. Dit klinkt formeel, maar het is gewoon een praatje over hoe het gaat. Ben je beter aan het worden?
Lukt het werk nog steeds niet? Wees hierin eerlijk. Een veelgemaakte fout is te snel zeggen "ik voel me beter" om de druk te verminderen, terwijl je nog klachten hebt. Dat werkt averechts.
Timing: rond week 42 (ongeveer 10 maanden) moet er een tweede spoor evaluatie plaatsvinden.
Kijken of re-integratie binnen het eigen bedrijf nog wel lukt. Is het antwoord nee? Dan moet er gekeken worden naar een andere baan bij een andere werkgever (spoor 2).
Stap 4: De spoor 2 re-integratie (wanneer het eigen werk niet lukt)
Als na de evaluatie blijkt dat je niet terug kunt keren naar je eigen functie, start spoor 2.
Dit betekent dat je actief op zoek gaat naar ander werk bij een andere werkgever. Dit klinkt heftig, maar het is bedoeld om je zo snel mogelijk weer aan het werk te krijgen. Hier komt loopbaanbegeleiding vaak om de hoek kijken.
Je werkgever is verplicht om hier budget voor vrij te maken. Denk aan outplacementtrajecten of loopbaancoaching.
Kosten voor zo’n traject liggen vaak tussen de €1.500 en €3.500, afhankelijk van de zwaarte.
Dit betaalt je werkgever, niet jij. Een veelgemaakte fout is dat werknemers passief blijven wachten. Je moet zelf actief solliciteren, ook al voel je je nog niet 100%. De bedrijfsarts beoordeelt of de inspanningen voldoende zijn.
Doe je niets, dan loop je het risico op een loonsanctie. Let op: dit proces loopt parallel aan je loondoorbetaling.
Je blijft in dienst bij je oude werkgever totdat je een nieuwe baan vindt of de 2 jaar voorbij zijn. Je ontvangt dus nog steeds je salaris (min de eventuele loonsanctie), mits je voldoet aan de wettelijke rechten en plichten bij ziekte.
Stap 5: De 2-jaarsgrens en ontslagprocedure
Nu komen we bij de kernvraag: wanneer start de ontslagprocedure? Hoe lang mag je maximaal ziek thuis blijven voordat de verplichte loondoorbetaling na 104 weken stopt? Vanaf dit moment mag je werkgever een ontslagvergunning aanvragen bij het UWV als je nog steeds volledig arbeidsongeschikt bent.
Het UWV beoordeelt of de re-integratie inspanningen voldoende zijn geweest. Was je verplicht mee te werken aan een re-integratie traject of was het plan van aanpak op orde? Is er genoeg gedaan aan spoor 2? Als het UWV vindt dat de werkgever zijn best heeft gedaan, krijg je een ontslagvergunning.
Daarna start de formele ontslagprocedure. Je contract wordt beëindigd, maar je hebt recht op een transitievergoeding (minimaal €750 per jaar dienstverband, tot een maximum van €94.000 per 2024).
Als het UWV vindt dat de werkgever tekort is geschoten (bijvoorbeeld te laat starten met spoor 2), krijgt de werkgever een loonsanctie. Dit betekent dat ze je loon langer moeten doorbetalen, vaak nog een jaar extra. Dit is een flinke stok achter de deur voor werkgevers om zich aan de regels te houden. Veelgemaakte fout: denken dat je na 2 jaar automatisch recht hebt op een WIA-uitkering.
Je moet zelf een WIA-aanvraag indienen bij het UWV voordat je loondoorbetaling stopt. Doe dit op tijd, anders loop je geld mis.
Stap 6: Verificatie-checklist – is alles goed gegaan?
Om zeker te weten dat je op de goede weg bent, kun je onderstaande checklist afvinken. Als je hier allemaal ja op kunt zeggen, zit je juridisch veilig. Als je een 'Nee' hebt bij een van deze vragen, is het verstandig om contact op te nemen met een jurist of loopbaancoach.
- Heb je je ziek gemeld binnen 1 werkdag? (Ja/Nee)
- Is er een plan van aanpak opgesteld rond week 6? (Ja/Nee)
- Bezoek je regelmatig de bedrijfsarts (elke 6-8 weken)? (Ja/Nee)
- Heb je actief meegewerkt aan spoor 2 (solliciteren/training) als je eigen werk niet lukte? (Ja/Nee)
- Heb je een WIA-aanvraag ingediend vóór het einde van je loondoorbetaling? (Ja/Nee)
Voorkomen is beter dan genezen. Onthoud: je bent niet alleen.
Er zijn professionals die je kunnen bijstaan. Neem je rechten serieus, maar vergeet niet om ook aandacht te besteden aan je herstel. Een gezonde geest in een gezond lichaam is het beste wat je kunt hebben voor je loopbaan.