Hoe zit het met je pensioen bij een faillissement van de werkgever?
Stel je voor: je werkt al jaren met plezier bij je werkgever.
Dan komt het nieuws: het bedrijf failliet. Paniek. Je hoofd zit vol vragen. Hoe zit het met mijn loon? Wat gebeurt er met mijn baan?
En misschien wel het allerbelangrijkste op de lange termijn: hoe zit het met mijn pensioen? Dat voelt als een ver van je bed show, totdat het ineens heel dichtbij komt.
Je bouwt je hele werkzame leven pensioen op en dan dit. Het is logisch dat je je zorgen maakt. Maar geen paniek.
Er is een systeem dat jou beschermt. Laten we dat stap voor stap uitpluizen, zodat je precies weet waar je aan toe bent.
Stap 1: Controleer direct je pensioenregeling
De allereerste stap die je moet zetten, is erachter komen bij welke pensioenuitvoerder je bent aangesloten.
Dit staat meestal op je loonstrook of in je arbeidsovereenkomst. Denk aan grote namen als ABP, PME, of Nationale-Nederlanden. Je wilt namelijk weten of je te maken hebt met een 'eind- of middelloonregeling' en of de premie voor jouw pensioen netjes is betaald. De wet schrijft voor dat je pensioenopbouw doorloopt tot de dag dat het faillissement officieel is uitgesproken.
Je werkgever had maandelijks premie aan de pensioenuitvoerder moeten afdragen. Als dat niet is gebeurd, is dat het probleem van de curator en de pensioenuitvoerder, niet direct het jouwe.
Jouw opgebouwde pensioen is namelijk juridisch beschermd en valt buiten de faillissementsboedel.
Het is er dus, maar de opbouw stopt per direct. Veelgemaakte fout: Denken dat je hele pensioen vervloegt zodra je werkgever failliet gaat. Dat is niet zo. Alles wat je hebt opgebouwd, blijft staan.
Alleen de toekomstige opbouw stopt. Een andere fout is niets doen en afwachten.
Blijf proactief. Tijdsindicatie: Dit kun je meteen checken zodra je het faillissementsnieuws hoort. Doe dit binnen de eerste 48 uur. Zo weet je waar je aan toe bent.
Stap 2: De rol van de curator en je eigen actie
Zodra het faillissement is uitgesproken, is er een curator. Deze persoon is de baas over je voormalige bedrijf.
De curator is verantwoordelijk voor het afwikkelen van de boedel. Dit betekent dat hij of zij gaat kijken of er geld is om lopende rekeningen te betalen. Jouw onbetaalde pensioenpremies over de laatste maanden(het 'faillissementsgat') zijn hier onderdeel van.
De curator zal contact opnemen met de pensioenuitvoerder. Jij hoeft dit niet zelf te regelen, maar je moet wel wakker blijven liggen van je eigen belangen.
Wat jij moet doen: zorg dat de curator jouw juiste gegevens heeft. Zorg dat je een kopie van je contract en laatste loonstrookken bewaard hebt. Neem zelf ook contact op met je pensioenuitvoerder.
Leg de situatie uit. Vraag hen om bevestiging dat ze op de hoogte zijn van het faillissement en dat ze de opbouw hebben stopgezet.
Vraag ook naar de status van de premiebetalingen van de afgelopen maanden.
Dit is cruciaal voor je opbouw. De curator kan namelijk een boedelkrediet aanvragen om de pensioenpremies alsnog te betalen. Lukt dat niet? Dan is het een kwestie voor de pensioenuitvoerder en het bestuur van het pensioenfonds. Zij moeten beslissen of ze het recht op opbouw voor jou en je collega's geheel of gedeeltelijk 'kwijten'.
Dat betekent dat ze beslissen of ze het gat opvullen of niet. Dat is een lastig proces, dus blijf er bovenop zitten.
Veelgemaakte fout: Afwachten tot de curator iets van zich laat horen. De curator heeft honderden dossiers. Jij bent er één van. Wees proactief en bel zelf. Tijdsindicatie: Binnen een week na het faillissement contact opnemen met de pensioenuitvoerder, ook als je een min-max contract hebt en de loonbetaling bij weinig werk onduidelijk is.
Stap 3: Het faillissementsgat en je recht op een uitkering
Je hebt nu gehoord over het 'faillissementsgat': de maanden waarin je werkgever geen premie heeft afgedragen.
Dit is pijnlijk, maar er is een vangnet. De Wet op de loonvorderingen (Wol) zorgt ervoor dat je recht hebt op een uitkering voor je onbetaalde loon en vakantiegeld. Dit loopt via het UWV.
De Wet financiering sociale verzekeringen (Wfsv) regelt dat je recht hebt op een uitkering voor je pensioenpremies. De Pensioenwet zorgt voor de opbouw van je pensioen tot de dag van faillissement.
Dit klinkt ingewikkeld, maar het komt hierop neer: het UWV betaalt jouw loon voor maximaal 13 weken (de 'boedelkredietperiode').
Tegelijkertijd betaalt het UWV ook de premies voor je volks- en werknemersverzekeringen. Voor je pensioenpremies is het net iets anders. De Pensioenwet bepaalt dat je recht op opbouw behouden blijft, ook als je werkgever de premie niet heeft betaald. Mocht je in een situatie belanden waarin je werkgever je loon niet betaalt, dan kan de pensioenuitvoerder de premie alsnog opeisen bij de curator.
Als er onvoldoende geld in de boedel is, kan de pensioenuitvoerder besluiten de opbouw te 'kwijten'. Dit betekent dat je over die maanden geen opbouw krijgt.
Het UWV betaalt de premies voor de werknemersverzekeringen, niet direct de pensioenpremies. De regeling voor de pensioenpremies loopt via de Pensioenwet en de curator. Veelgemaakte fout: Denken dat het UWV je pensioenpremies direct betaalt. Dat doet het UWV voor de werknemersverzekeringen (WW, WIA), niet voor je aanvullende pensioen.
De pensioenpremies zijn een apart verhaal. Tijdsindicatie: De periode dat je recht hebt op een loonuitkering via het UWV is maximaal 13 weken.
Daarna vervalt dit vangnet.
Stap 4: De impact op je toekomstige pensioenuitkering
Stel, je hebt een gat van 3 maanden. Je hebt over die maanden geen opbouw.
Wat betekent dat voor je uiteindelijke pensioen, zeker als je te maken krijgt met rechten bij een bedrijfsovername? Bij een middelloonregeling bouw je op over je gemiddelde salaris over je hele loopbaan.
Een gat van een paar maanden heeft dus een minieme invloed op je uiteindelijke uitkering. Bij een eindloonregeling (waarbij je pensioen is gebaseerd op je laatste salaris) is de impact vaak nul, omdat je salaris tot de faillissementsdatum meetelt. De echte impact is dat je een gat in je opbouw hebt. De grootste zorg is meestal de partnerpensioenregeling.
Als je overlijdt, krijgt je partner een uitkering. Als er in de maanden van het gat geen premie is betaald, is de dekking voor partnerpensioen misschien niet geregeld.
De pensioenuitvoerder kan besluiten dit alsnog te regelen, maar dat is niet gegarandeerd. Vraag hier specifiek naar bij je pensioenuitvoerder. Wat je kunt doen: vraag een pensioenoverzicht op bij je pensioenuitvoerder.
Kijk goed naar de opgebouwde bedragen en de dekking voor partner- en wezenpensioen. Is er een gat?
Vraag of je dit gat zelf mag 'opvullen'. Soms is het mogelijk om via een lijfrentespaarrekening of een bankspaarproduct extra pensioen op te bouwen om het gat te dichten.
Dit is vaak fiscaal aantrekkelijk. Bespreek dit met een financieel adviseur. Bijvoorbeeld via een loopbaanbegeleidingstraject waarbij ze je helpen met je financiële toekomst.
Veelgemaakte fout: Je partnerpensioen vergeten. Dit is een cruciaal onderdeel. Check dit altijd.
Tijdsindicatie: Vraag je pensioenoverzicht op binnen 2 maanden na het faillissement. Zo heb je een duidelijk beeld.
Stap 5: De verificatie-checklist
Om er zeker van te zijn dat je niets vergeet, volgt hier een handige checklist. Print deze uit en vink alles af.
Zo weet je zeker dat je je zaakjes op orde hebt. Een faillissement is een heftige gebeurtenis.
- Check je pensioenregeling: Weet je bij welk fonds je zit en wat voor regeling je hebt? (Looptijd: 1 dag)
- Neem contact op met de pensioenuitvoerder: Leg de situatie uit en vraag naar de status van je opbouw en het eventuele gat. (Looptijd: 1 dag)
- Check je partnerpensioen: Is de dekking nog in orde? Vraag hier expliciet naar. (Looptijd: 1 dag)
- Check je loonstrookken: Weet je tot welke datum je salaris is doorbetaald? Dit is je startdatum voor de WW-uitkering via het UWV. (Looptijd: 1 dag)
- Neem contact op met het UWV: Meld je aan voor een WW-uitkering. Zij regelen je loon over de eerste 13 weken via een boedelkrediet. (Looptijd: 1 week)
- Vraag een pensioenoverzicht op: Kijk wat je hebt opgebouwd en of er een gat is. (Looptijd: 2 weken)
- Overweeg extra sparen: Bespreek met een adviseer of je het gat kunt dichten via een lijfrentespaarrekening. (Looptijd: 1 maand)
Het voelt als een aardbeving onder je voeten. Maar met deze stappen weet je dat je pensioen niet in rook opgaat. Je hebt een sterk vangnet.
Blijf proactief, stel vragen en zorg dat je de juiste instanties spreekt. Zo kom je hier sterker uit.