Mag je werkgever een externe controleur naar je huis sturen bij een ziekmelding?
Je bent ziek gemeld en ineens staat er een onbekende voor de deur die controle komt doen. Dat voelt ongemakkelijk, en misschien zelfs een beetje intimiderend.
Mag je werkgever zomaar iemand naar je huis sturen? Het antwoord is ja, maar niet zonder regels. In dit artikel lees je precies wat wel en niet mag, wat je rechten zijn en hoe je hiermee omgaat zonder je baan op het spel te zetten.
Wat is een verzuimcontroleur?
Een verzuimcontroleur is iemand die in opdracht van je werkgever controleert of je je aan de gemaakte afspraken houdt tijdens je ziekte.
Verschil met de bedrijfsarts
Je werkgever schakelt deze persoon meestal in via een extern bureau, soms al bij de eerste ziekmelding, soms pas na een paar weken. De bedrijfsarts is er om je medisch te begeleiden. De verzuimcontroleur heeft een heel andere rol. De arts kijkt naar je herstel, de controleur controleert of je je houdt aan het verzuimprotocol.
Denk aan afspraken over rust, behandelingen of het volgen van een re-integratietraject. Een verzuimcontroleur mag alleen controleren of je je aan de gemaakte afspraken houdt.
Taken van de controleur
Hij of zij mag vragen of je thuis bent, of je je aan de rust houdt en of je de behandelingen volgt die de bedrijfsarts heeft voorgeschreven.
Medische vragen mag de controleur niet stellen. Ook mag hij of zij geen diagnose stellen.
Mag een werkgever onaangekondigd iemand sturen?
Ja, dat mag, maar alleen als dit is vastgelegd in het verzuimprotocol. Je werkgever mag zomaar een verzuimcontroleur naar je huis sturen, zonder dat je dit van tevoren weet. Dit mag alleen als er sprake is van een redelijke grond.
Bijvoorbeeld als je je niet houdt aan gemaakte afspraken, of als er een vermoeden is van fraude.
Regels in het verzuimprotocol
Je werkgever moet de regels voor verzuimcontrole vastleggen in een verzuimreglement. Dit is verplicht volgens de Arbowet.
In dit reglement staat wanneer een controleur mag langskomen, hoe vaak en onder welke voorwaarden. Zonder zo’n reglement mag je werkgever geen externe controleur inschakelen. Je werkgever moet een redelijke grond hebben voor een controle.
Redelijke gronden voor controle
Bijvoorbeeld als je je niet meldt bij de bedrijfsarts, of als je je niet houdt aan de rust die is voorgeschreven.
Zonder grond mag je werkgever je niet zomaar controleren. Zo is er bijvoorbeeld discussie over de vraag: mag je werkgever je verplichten om direct op de eerste ziektedag naar de bedrijfsarts te gaan? Dit is vastgelegd in de wet.
Wat mag de controleur wel en niet doen?
Een verzuimcontroleur heeft bevoegdheden, maar die zijn beperkt. Hij of zij mag niet zomaar alles.
Identiteit vaststellen
De controleur mag bijvoorbeeld je identiteit controleren en kijken of je thuis bent, maar verder zijn er duidelijke grenzen. De controleur mag vragen naar je identiteit.
Verblijfplaats controleren
Hij of zij mag je vragen om je ID-bewijs te laten zien. Dit is om te controleren dat jij de persoon bent die ziek is gemeld. De controleur mag controleren of je thuis bent. Hij of zij mag aanbellen en vragen of je aanwezig bent.
Als je niet thuis bent, mag de controleur vragen waar je bent.
Geen medische vragen stellen
Je hoeft niet te vertellen waar je precies bent, maar het is wel handig om te laten weten dat je je aan de afspraken houdt. Een lekencontroleur mag geen medische vragen stellen. Hij of zij mag niet vragen wat je werkgever wel en niet mag vragen als je je ziekmeldt; vragen over wat je mankeert, hoe lang je nog ziek bent of welke behandelingen je krijgt, zijn verboden.
Dit is verboden volgens de Autoriteit Persoonsgegevens. De controleur mag alleen controleren of je je aan de afspraken houdt die de bedrijfsarts heeft gemaakt.
Een verzuimcontroleur mag geen medische diagnose stellen of vragen naar de aard van de ziekte. Dat is een taak voor de bedrijfsarts.
Ben je verplicht de controleur binnen te laten?
Nee, je bent niet verplicht de controleur binnen te laten. Je mag de controleur weigeren, maar dat kan gevolgen hebben.
Meewerkplicht werknemer
Je werkgever kan dan besluiten om je loon op te schorten. Dit mag alleen als je je niet houdt aan de verplichtingen die horen bij je ziekte. Je hebt een meewerkplicht als je ziek bent.
Gevolgen van weigering
Dit betekent dat je je moet houden aan de afspraken die je maakt met je werkgever en de bedrijfsarts.
Als je de controleur weigert, kan dit gezien worden als een schending van die plicht. Als je de controleur weigert, kan je werkgever besluiten om je loon op te schorten. Dit mag alleen als je je niet houdt aan de verplichtingen. Je werkgever moet je wel eerst waarschuwen. Als je de controleur toch wilt weigeren, is het verstandig om dit te bespreken met je bedrijfsarts of een jurist.
Wanneer schakelt een werkgever een recherchebureau in?
Een recherchebureau is anders dan een verzuimcontroleur. Een recherchebureau wordt ingeschakeld als er een vermoeden is van fraude.
Vermoeden van fraude
Dit kan bijvoorbeeld als je werkgever vermoedt dat je niet echt ziek bent, of dat je andere werkzaamheden verricht tijdens je ziekte.
Als je werkgever vermoedt dat je fraudeert, mag hij een recherchebureau inschakelen. Dit mag alleen als er concrete aanwijzingen zijn. Bijvoorbeeld als je gezien bent op een plek waar je niet zou kunnen zijn als je echt ziek bent.
Strenge privacyvoorwaarden
Een recherchebureau moet zich houden aan strenge privacyvoorwaarden. Het bureau mag alleen informatie verzamelen die relevant is voor het onderzoek.
Het mag niet zomaar je huis in of je telefoon aftappen. Mag je werkgever een externe controleur sturen? Je werkgever moet dit vooraf melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
Praktische tips bij een huisbezoek van een verzuimcontroleur
Als er een verzuimcontroleur aan je deur staat, is het belangrijk om rustig te blijven.
- Vraag om identificatie: Vraag altijd om een legitimatiebewijs. Zo weet je zeker dat je te maken hebt met een echte controleur.
- Lees het verzuimprotocol: Zorg dat je weet wat er in het verzuimprotocol staat. Zo weet je wat je werkgever mag verwachten.
- Neem contact op met je bedrijfsarts: Als je twijfelt over de controle, neem dan contact op met je bedrijfsarts. Hij of zij kan je vertellen of de controle terecht is.
- Documenteer alles: Houd bij wanneer de controleur langskomt en wat er is gezegd. Dit kan handig zijn bij een geschil.
- Zoek juridische hulp: Als je het gevoel hebt dat je werkgever je onterecht controleert, schakel dan een jurist in. Een arbeidsrechtadvocaat kan je vertellen wat je rechten zijn.
Je hebt rechten, maar ook plichten. Hieronder vind je een aantal praktische tips die je helpen bij een huisbezoek.
Met deze tips ben je goed voorbereid op een huisbezoek van een verzuimcontroleur. Onthoud dat je werkgever regels moet volgen en dat jij rechten hebt. Als je je hieraan houdt, voorkom je problemen en kun je je focussen op je herstel.