Wat als de re-integratie bij je eigen werkgever (Spoor 1) definitief vastloopt?

Jan Willems

HR-adviseur en arbeidsrechtspecialist

Stel je voor: je bent ziek, je probeert alles om terug te keren bij je eigen bedrijf, maar het lukt gewoon niet. De baan die nog over is, past niet bij je beperkingen, of je werkgever heeft geen opties meer.

Het voelt alsof je vastzit in een onmogelijke situatie. Wat nu? In Nederland werken we met het ‘twee sporen beleid’.

Spoor 1 is re-integratie bij je eigen werkgever. Lukt dat echt niet? Dan moet je overstappen naar Spoor 2: werk zoeken bij een andere werkgever.

Dit is een spannend moment, met veel onzekerheid over je contract, je inkomen en je toekomst. Laten we dit stap voor stap uitzoeken, zodat je weet wat je te wachten staat en hoe je dit het beste kunt aanpakken. Een re-integratietraject bij je eigen werkgever voelt soms als een eindeloze zoektocht. Je hebt gesprekken gehad, misschien zelfs een nieuwe functie geprobeerd, maar het lukt niet.

Wanneer is het tijd om de stekker eruit te trekken? Een Spoor 1 re-integratie bij je eigen werkgever lukt niet meer als er simpelweg geen passend werk voor je is.

Dit kan komen doordat je beperkingen te groot zijn voor de beschikbare taken, of omdat de bedrijfscultuur of sfeer niet meer bij je past. Je werkgever is verplicht om passend werk aan te bieden, maar wat ‘passend’ is, wordt steeds strikter naarmate de ziekteperiode vordert.

In het begin mag het werk iets afwijken, na 42 weken moet het echt aansluiten bij je opleiding en ervaring. Als je na intensieve inspanningen geen enkele bruikbare optie ziet, is het tijd voor de volgende stap. Een duidelijk signaal is ook als de samenwerking met je werkgever compleet vastloopt.

Misschien voel je je niet meer veilig of gesteund, of is er simpelweg geen vertrouwen meer in een succesvolle terugkeer.

Een arbeidsdeskundige kan hier een oordeel over vellen. Zij kijken objectief naar de situatie en beoordelen of er nog perspectief is. Als er geen reële kans op herstel van de arbeidsrelatie is, dan is het tijd om Spoor 1 af te sluiten.

Dit is geen falen, maar een realistische keuze die nodig is om verder te gaan. De arbeidsdeskundige is een onafhankelijke expert die helpt bij het beoordelen van je re-integratie.

Hij of zij voert een arbeidsdeskundig onderzoek uit, vaak aan het einde van het eerste jaar ziekte.

Tijdens dit onderzoek kijkt de deskundige naar alles: je medische beperkingen, je restvermogen, de functies die je hebt uitgeoefend en de mogelijkheden binnen het bedrijf. Het doel is om objectief vast te stellen of Spoor 1 nog levensvatbaar is. Dit onderzoek is niet bedoeld om je werkgever of jou te veroordelen, maar om een helder beeld te schetsen van de realiteit.

Een belangrijk onderdeel van het onderzoek is de beoordeling van passend werk. De arbeidsdeskundige vergelijkt de taken die je nog kunt doen met de functies die binnen het bedrijf beschikbaar zijn. Als er geen functie is die aansluit op je beperkingen en je looneis, dan concludeert de deskundige dat Spoor 1 is vastgelopen. Deze conclusie is leidend voor het UWV en je werkgever.

Het is een formele stap die nodig is om het traject af te sluiten en door te gaan naar Spoor 2.

De beoordeling van passend werk is een nauwgezet proces. De arbeidsdeskundige kijkt niet alleen naar je huidige beperkingen, maar ook naar je toekomstperspectief.

Mag je bijvoorbeeld nog wel tillen of lang staan? Zijn er aanpassingen mogelijk die het werk toch haalbaar maken? Als het antwoord op deze vragen ‘nee’ is, en er is geen ander passend werk beschikbaar, dan is het tijd om Spoor 1 af te sluiten.

Dit is een formele conclusie die wordt vastgelegd in een rapport. Dit rapport is belangrijk voor de volgende stappen, zoals de aanvraag van een WIA-uitkering.

De arbeidsdeskundige speelt dus een sleutelrol in dit proces. Zijn of haar conclusie geeft duidelijkheid en helpt je om de overstap naar Spoor 2 te maken. Zonder deze stap kun je niet verder, dus het is belangrijk om hier serieus aan mee te werken en vragen te stellen als je iets niet begrijpt.

Het twee sporen beleid is de basis van de re-integratie in Nederland. Spoor 1 draait om terugkeer bij je eigen werkgever.

Spoor 2 gaat over het vinden van werk bij een andere werkgever.

De gedachte is dat je beide sporen tegelijkertijd moet bewandelen, zodat je altijd een back-up hebt. Maar in de praktijk merk je dat je vaak eerst alles op Spoor 1 probeert, voordat je serieus werk maakt van Spoor 2. Als Spoor 1 definitief vastloopt, is het tijd om de focus volledig te verleggen.

De overstap naar Spoor 2 is een logisch gevolg als er geen passend werk is bij je eigen werkgever. Dit betekent dat je actief gaat solliciteren naar banen buiten het bedrijf. Je werkgever blijft verantwoordelijk voor je loondoorbetaling, maar jij bent nu zelf verantwoordelijk voor het vinden van een nieuwe baan. Dit kan spannend zijn, maar het opent ook nieuwe deuren.

Voordat je kunt starten met een Spoor 2 traject, moet Spoor 1 formeel worden afgesloten.

Dit gebeurt op basis van de rol van de arbeidsdeskundige bij het beoordelen van passende arbeid. Je werkgever en jij ondertekenen een verklaring waarin staat dat re-integratie bij de eigen werkgever niet meer mogelijk is.

Dit is een belangrijk moment, want het betekent dat je niet langer verplicht bent om mee te werken aan re-integratie bij je huidige baas. Je kunt je nu volledig richten op het vinden van een nieuwe functie. Het afsluiten van Spoor 1 betekent niet dat je meteen ontslagen wordt.

Je contract blijft gewoon doorlopen, maar de inhoudelijke re-integratieverplichtingen veranderen. Je bent nu vrij om te solliciteren en je loopbaan een nieuwe wending te geven.

Dit is het moment om je loopbaanbegeleiding op te schroeven en professionele hulp in te schakelen. Een veelgestelde vraag is: wat gebeurt er met mijn contract als ik overstap naar Spoor 2? Het antwoord is geruststellend: tijdens de eerste 104 weken van je ziekte geldt een opzegverbod.

Dit betekent dat je werkgever je niet zomaar kan ontslaan, ook niet als Spoor 1 is afgesloten. Je bent dus beschermd en je loon blijft doorbetaald.

Dit geeft je de tijd en ruimte om op je gemak te solliciteren.

Het opzegverbod is wettelijk geregeld. Je werkgever mag je alleen ontslaan als er sprake is van een dringende reden, zoals diefstal of fraude. In de praktijk komt dit zelden voor, zeker wanneer je nog in een begeleid spoor 3 traject zit.

Zolang je ziek bent, blijf je in dienst en ontvang je je salaris. Dit is een belangrijk veiligheidsnet tijdens een onzekere periode. Na 104 weken ziekte verandert er iets. Het opzegverbod vervalt en je werkgever kan een ontslagvergunning aanvragen bij het UWV.

Als het UWV akkoord gaat, krijg je meestal een transitievergoeding. Dit is een bedrag dat je werkgever moet betalen om je contract te beëindigen.

De hoogte van de transitievergoeding hangt af van je salaris en hoe lang je in dienst bent. Voor 2024 geldt een basisbedrag van € 2.167 bruto per jaar, met een maximum van € 91.000 bruto.

Let op: de transitievergoeding is niet hetzelfde als een WIA-uitkering. Het is een eenmalig bedrag dat bedoeld is om je te helpen bij het vinden van een nieuwe baan. Je kunt dit geld gebruiken voor opleiding, coaching of om een periode zonder werk te overbruggen.

Het is slim om hierover advies in te winnen bij een loopbaancoach of jurist.

Slapend dienstverband is een term die je soms hoort. Dit betekent dat je werkgever je contract niet beëindigt, maar je ook geen werk aanbiedt. Je ontvangt dan wel loon, maar je werkt niet.

Dit kan voorkomen als je werkgever geen ontslagvergunning krijgt of wil aanvragen. In zo’n geval blijf je in dienst, maar is er geen re-integratie meer.

Dit is een vervelende situatie, maar je hebt nog steeds recht op loon en medische begeleiding.

Het afsluiten van Spoor 1 heeft financiële consequenties, maar die zijn meestal goed te overzien. Zolang je ziek bent, blijft je loon doorbetaald. Dit is geregeld in de Wet loondoorbetaling bij ziekte.

Je werkgever betaalt minimaal 70% van je laatst verdiende loon, en in het eerste jaar zelfs 100%. Dit loopt door tot het moment dat je een WIA-uitkering krijgt of weer aan het werk gaat. Als je overstapt naar Spoor 2, verandert er niets aan je loondoorbetaling. Je blijft dus gewoon je salaris ontvangen totdat je weer aan het werk gaat of je WIA-uitkering ingaat.

Dit geeft je de financiële ruimte om te solliciteren zonder druk. Het is wel belangrijk om je te realiseren dat je na 104 weken ziekte mogelijk een WIA-uitkering aanvraagt.

Deze uitkering is lager dan je salaris, dus het is verstandig om hierop voorbereid te zijn. Een WIA-uitkering vraag je aan bij het UWV.

De hoogte hangt af van je mate van arbeidsongeschiktheid. Als je voor meer dan 35% arbeidsongeschikt bent, kom je in aanmerking voor een WGA-uitkering (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten). Deze uitkering kan oplopen tot 70% van je laatst verdiende loon.

Het is een vangnet, maar het is altijd beter om weer aan het werk te gaan.

Daarom is Spoor 2 zo belangrijk. Om de financiële gevolgen te beperken, is het slim om een loopbaancoach in te schakelen. Een coach helpt je bij het solliciteren, het opstellen van je CV en het ontdekken van nieuwe kansen.

De kosten voor loopbaanbegeleiding variëren, maar vaak wordt dit vergoed door je werkgever of het UWV. Vraag hier naar, want het kan een waardevolle investering zijn in je toekomst.

Als je worstelt met je mentale gezondheid tijdens dit proces, zoek dan hulp.

Een psycholoog of counselor kan je ondersteunen. Dit valt vaak onder je zorgverzekering, dus check je polis. Je welzijn is het belangrijkste, dus neem dit serieus.

Als laatste: houd grip op je financiën. Maak een overzicht van je inkomsten en uitgaven, en kijk waar je kunt besparen. Dit geeft rust en overzicht in een periode die al onzeker genoeg is. Je staat er niet alleen voor; er zijn professionals die je kunnen helpen.