Wat als je werkgever druk uitoefent tijdens je burn-out herstel?
Stel je voor: je zit midden in je burn-out herstel. Het enige wat je wil is rust, zodat je straks weer kunt functioneren.
En dan begint de telefoon te rinkelen. Het is je leidinggevende. Of er even snel een update kan over die lopende projecten.
Je voelt de stress direct terugkomen. Dit is niet hoe het hoort.
Je werkgever mag absoluut geen druk uitoefenen tijdens je ziekte. In dit stuk leg ik je precies uit wat je rechten zijn en wat je kunt doen.
Rechten en plichten tijdens ziekte
Ziek is ziek
Als je door de bedrijfsarts bent vastgesteld als ziek, dan ben je ziek. Punt. Je bent op dat moment niet in staat om je werk te doen. Dat betekent dat je geen werkzaamheden hoeft te verrichten.
Geen e-mails beantwoorden, geen telefoontjes aannemen over projecten, niets. Je focus moet liggen op herstel.
Je werkgever mag je dus ook niet vragen om 'even snel' iets te doen. Als je leidinggevende druk zet door te vragen of je toch niet een paar uurtjes kunt werken, dan is dat een overtreding van de regels.
Bereikbaarheid tijdens verzuim
Jij bepaalt wat je aankunt, en in de beginfase van een burn-out is dat meestal heel weinig. De wet beschermt je hierin. Veel werknemers denken dat ze 24/7 bereikbaar moeten zijn voor hun werkgever, ook als ze ziek zijn. Dat klopt niet.
Je bent verplicht om je ziek te melden en om mee te werken aan je re-integratie.
Dat betekent dat je bereikbaar moet zijn voor de bedrijfsarts en voor je werkgever over zaken die direct met je ziekte en terugkeer te maken hebben. Maar voor werkgerelateerde vragen over lopende zaken? Daar hoef je niet op te reageren. Spreek met jezelf en je omgeving af dat je werkgerelateerde berichten negeert.
Je rust is het allerbelangrijkste. Als je werkgever hier moeilijk over doet, dan is dat een signaal dat je moet oppassen.
De rol van de bedrijfsarts als onafhankelijke partij
Oordeel bedrijfsarts is leidend
De bedrijfsarts is een onafhankelijke professional. Hij of zij is er niet voor de werkgever, maar voor jou en om te beoordelen of je kunt werken.
De bedrijfsarts kijkt naar wat jij nog kunt, niet naar wat de werkgever wil.
Als de bedrijfsarts zegt dat je nog niet kunt werken, dan mag je werkgever daar niets aan doen. Zij mogen jouw herstel niet beïnvloeden of versnellen. Het oordeel van de bedrijfsarts is leidend in het hele ziekteproces.
Second opinion aanvragen
Zorg dat je het advies van de arts opvolgt en dat je je hierachter verschuilt als je werkgever druk blijft uitoefenen. Jij volgt het medische advies op. Het kan gebeuren dat je het niet eens bent met het advies van de bedrijfsarts. Misschien vindt hij of zij dat je al te snel moet beginnen met opbouwen, terwijl jij je nog totaal niet fit voelt.
In dat geval heb je als werknemer wettelijk recht op een second opinion van een andere bedrijfsarts.
Dit staat in de Arbowet. Je hoeft geen reden op te geven.
Je kunt dit aanvragen via je werkgever. De kosten hiervoor worden door de werkgever betaald. Als je het gevoel hebt dat de arts teveel naar de belangen van het bedrijf kijkt, is dit een krachtig middel om je eigen herstel te beschermen.
Hoe ga je om met druk van je leidinggevende?
Grenzen communiceren
Als je leidinggevende je blijft pushen, is het tijd om duidelijke grenzen te stellen.
Dit is eng, vooral als je je al kwetsbaar voelt, maar het is noodzakelijk. Je hoeft niet boos te worden, maar wees wel heel stellig.
Zeg bijvoorbeeld: "Ik begrijp dat het druk is, maar de bedrijfsarts heeft mij ziek gemeld. Ik ben nu met herstel bezig en kan niets voor het werk betekenen. Ik verwijs je naar het advies van de arts." Herhaal dit zo vaak als nodig is. Je hoeft je niet schuldig te voelen.
Jij bent ziek, en dat is niet je eigen schuld. Wat mondeling gezegd wordt, is vaak lastig te bewijzen.
Schriftelijk vastleggen
Daarom is het slim om alles schriftelijk vast te leggen. Stuur na een telefoongesprek of een appje een bevestigingsmail naar je leidinggevende. Schrijf op wat er besproken is.
Bijvoorbeeld: "Zojuist hebben we gesproken. Je vroeg of ik kon meedenken over project X.
Ik heb je geantwoord dat ik dit op dit moment niet kan doen vanwege mijn ziekte." Zo creëer je een papieren spoor.
Dit is belangrijk bewijsmateriaal als het later escaleert.
Juridische stappen en mediation
Arbeidsconflict tijdens ziekte
Als het contact met je werkgever onhoudbaar wordt en de druk niet stopt, kan dit leiden tot een arbeidsconflict. Dit is het laatste wat je wilt als je aan het herstellen bent, maar soms is het onvermijdelijk. Een arbeidsconflict tijdens je ziekte is extra ingewikkeld omdat je werkgever een verplichting heeft om je te begeleiden bij je terugkeer, ook als je je afvraagt: mag je weigeren om contact te hebben met collega's tijdens je herstel?
Als ze dit onmogelijk maken door druk te blijven uitoefenen, schenden ze hun zorgplicht.
Mediator inschakelen
Dit is een serieus issue. Voordat je naar de rechter stapt, is mediation een goede optie.
Een mediator is een onafhankelijke derde die helpt om het gesprek weer op gang te brengen. Het doel is om samen tot een oplossing te komen waar jij en je werkgever verder mee kunnen. De kosten voor mediation worden vaak gedeeld.
Een mediator kan helpen om de druk van de ketel te halen en afspraken te maken over hoe je communicatie in de toekomst verloopt.
Dit kan een hoop juridisch getouwtrek voorkomen. Als mediation niet werkt, of als de situatie echt onhoudbaar is, dan is juridisch advies inschakelen de volgende stap. Een jurist of arbeidsrechtadvocaat kan je precies vertellen wat je rechten zijn en welke stappen je kunt ondernemen. Zij kunnen ook namens jou communiceren met je werkgever, wat de druk op jou persoonlijk verlicht.
Wees niet bang om hulp te zoeken. Dit is precies waar die professionals voor zijn.
Het opbouwen van een dossier
E-mails bewaren
Als je het gevoel hebt dat het fout gaat, begin dan direct met het verzamelen van bewijs. Sla alle e-mails op die te maken hebben met je ziekmelding bij psychische klachten, de druk die wordt uitgeoefend en de reacties van je leidinggevende.
Maak printjes en bewaar ze op een plek die niets met je werk te maken heeft, zoals een privé-map in de cloud.
Verslagen maken
Verwijder niets, ook niet als je denkt dat het niet belangrijk is. Elk berichtje waarin je leidinggevende vraagt om iets te doen terwijl je ziek bent, is potentieel belangrijk bewijs. Naast e-mails is het ook heel waardevol om verslagen te maken van gesprekken.
Direct na een telefoongesprek of een overleg met je leidinggevende schrijf je op: wie, wat, waar en wanneer. Noteer de datum en tijd, de namen van de personen die erbij waren, en wat er precies gezegd is. Probeer de woorden die gebruikt werden zo letterlijk mogelijk weer te geven. Zo'n verslag is later in een conflict enorm veel waard. Het laat zien dat je geen verhaal verzint, maar een reeks van gebeurtenissen kunt documenteren.