Wat is een bore-out en waarom zijn de symptomen hetzelfde als een burn-out?

Jan Willems

HR-adviseur en arbeidsrechtspecialist

Je kent het wel: je hebt een baan, maar je voelt je leeg.

Niet overwerkt, maar juist onderuitgehaald. Alsof je elke dag in een lege vergaderruimte zit te wachten tot er iets gebeurt. Dat is precies wat een bore-out is. Het klinkt misschien als een luxe probleem, maar het is een serieus issue dat je mentale gezondheid en je carrière kan ondermijnen.

In dit artikel leg ik je uit wat het is, waarom de symptomen zo verwarrend lijken op die van een burn-out, en wat je eraan kunt doen. De betekenis van een bore-out is dus letterlijk: leeglopen door verveling.

Je zit op je werk, maar je bent mentaal afwezig. Je doet je taken, maar zonder passie of energie.

Het voelt alsof je tijd verspilt, en dat is precies wat het zo gevaarlijk maakt. Veel mensen denken dat verveling op werk onschuldig is, maar het kan leiden tot serieuze mentale klachten. Je zelfvertrouwen daalt, je motivatie verdwijnt en je krijgt het gevoel dat je nergens meer toe doet.

Het is een sluipend proces dat langzaam je werkplezier en je carrière op het spel zet. Er zijn twee soorten onderbelasting die een bore-out kunnen veroorzaken: kwalitatieve en kwantitatieve onderbelasting.

Kwalitatieve onderbelasting betekent dat je werk niet uitdagend genoeg is. Je doet taken die te makkelijk zijn of die niet bij je interesses passen. Kwantitatieve onderbelasting betekent dat je te weinig te doen hebt.

Je zit veel te wachten of vult je tijd met onzinnige klusjes.

Een andere oorzaak is het gebrek aan autonomie. Als je geen controle hebt over je werk of je werktijden, kan dat leiden tot verveling.

Je voelt je als een robot die taken uitvoert zonder invloed op het proces.

Dit komt vaak voor in functies met strikte protocollen of in organisaties waar weinig ruimte is voor eigen initiatief. Ook een mismatch tussen je vaardigheden en je functie kan een rol spelen. Als je bijvoorbeeld een hbo-opleiding hebt gevolgd, maar je werkt op een mbo-niveau, voel je je al snel ondergewaardeerd. Je bent niet op je plek en dat leidt tot verveling en demotivatie.

De symptomen van een bore-out lijken vaak sprekend op die van een burn-out. Beide kunnen leiden tot extreme vermoeidheid, concentratieproblemen en prikkelbaarheid.

Het verschil zit hem in de oorzaak: bij een burn-out komt de vermoeidheid door overbelasting, bij een bore-out door onderbelasting.

Extreme vermoeidheid is een veelvoorkomend symptoom. Je bent niet moe omdat je te hard hebt gewerkt, maar omdat je dagen leeg zijn. Je slaap kan slecht zijn, maar dat komt niet door stress, maar door verveling.

Je lichaam protesteert omdat je geen voldoening haalt uit je werk. Concentratieproblemen komen ook veel voor.

Je hoofd zit vol, maar niet met werk. Je gedachten dwalen af, je vergeet dingen en je maakt fouten. Dit komt omdat je brein niet actief wordt gestimuleerd.

Verschil bore-out en burn-out

Je bent mentaal aan het wegdrijven. Prikkelbaarheid is een ander teken.

Je raakt snel geïrriteerd door kleine dingen. Een collega die je stoort, een vergadering die te lang duurt, een taak die je niet ziet zitten.

Het voelt alsof je geen geduld meer hebt, terwijl je niet eens weet waarom.

Hoewel de symptomen lijken, is de oorzaak anders. Bij een burn-out draait het om te veel druk, te veel verantwoordelijkheid en te weinig rust. Bij een bore-out draait het om te weinig uitdaging, te weinig betrokkenheid en te veel leegte. De eerste symptomen van een burn-out herkennen is essentieel, want hoewel beide situaties tot mentale klachten leiden, is de aanpak wezenlijk anders. Om het verschil tussen burn-out en depressie te herkennen, moet je kijken naar de bron van je stress.

Is het te veel of te weinig? Bij een bore-out voel je je leeg en ongemotiveerd.

Je hebt geen zin om te werken, maar niet omdat je te moe bent.

Je bent gewoon niet geïnteresseerd. Een handige manier om te testen of je een bore-out hebt, is door je energiegevers te analyseren. Vraag jezelf af: wat geeft me energie op mijn werk?

Als je geen antwoord kunt vinden, of als je alleen maar energieverslindende taken kunt bedenken, is de kans groot dat je een bore-out hebt. Een andere test is om je dag te beschrijven.

Hoeveel tijd besteed je aan taken die je leuk vindt? Hoeveel tijd aan taken die je vervelend vindt? Als de verhouding scheef is, kan dat wijzen op onderbelasting.

Je kunt ook een loopbaancoach inschakelen om je situatie te objectiveren. Let op: een bore-out kan ook leiden tot een burn-out.

Doe eventueel onze zelftest: heb ik een burn-out of ben ik gewoon oververmoeid? Als je je leegte probeert te compenseren met overwerken of andere activiteiten, kun je alsnog overbelast raken.

Het is dus belangrijk om het op tijd te herkennen en aan te pakken.

Herstel begint bij het bespreken van je situatie met je werkgever. Wees eerlijk over je gevoelens en leg uit dat je behoefte hebt aan meer uitdaging. Vraag om een functioneringsgesprek om je takenpakket te herzien. Misschien kun je nieuwe verantwoordelijkheden krijgen of meewerken aan projecten die beter bij je passen.

Zoek zelf naar nieuwe uitdagingen. Misschien kun je een cursus volgen om je vaardigheden te verbeteren.

Of je kunt collega's helpen met hun taken om je kennis uit te breiden.

Een andere optie is om je werk te vernieuwen: kijk of je processen kunt verbeteren of nieuwe ideeën kunt aandragen. Loopbaancoaching is een effectieve manier om een bore-out aan te pakken. Een coach kan je helpen bij het ontdekken van je talenten en interesses.

Samen kun je een plan maken om je loopbaan een nieuwe richting te geven. Dit kan betekenen dat je binnen je organisatie overstapt naar een andere functie of zelfs op zoek gaat naar een nieuwe baan.

Praktische tips voor herstel: neem regelmatig pauzes, ook al voelt het niet nodig. Beweeg veel, want lichaamsbeweging geeft energie. Zoek contact met collega's die je inspireren.

En probeer je werk zinvol te maken, zelfs als het klein is.

Elk stapje vooruit telt. Een bore-out is serieus, maar het is goed aan te pakken.

Door te praten, nieuwe uitdagingen te zoeken en eventueel een coach in te schakelen, kun je je werkplezier terugvinden.

Het is nooit te laat om je loopbaan een nieuwe wending te geven.