Wat is een 'spoor 3 traject' en wanneer komt dit in beeld?
Stel: je bent al 104 weken ziek en je hebt net te horen gekregen dat je niet meer terugkeert naar je oude werk. Het voelt alsof je in een gat valt. Wat nu? Voor veel werknemers is het 'spoor 3 traject' dan het volgende hoofdstuk.
Het klinkt formeel, maar het is simpelweg een plan om jou weer aan het werk te helpen, buiten de deuren van je vorige baan.
In deze gids leg ik je precies uit wat het is, hoe het werkt en wat jij kunt verwachten.
Wat is een Spoor 3 traject?
Definitie, Doelgroep
Een spoor 3 traject is een re-integratietraject dat start na de WIA-beoordeling. Het doel? Jou begeleiden naar een nieuwe baan bij een andere werkgever.
In tegenstelling tot spoor 1 (terugkeer bij je eigen werkgever) of spoor 2 (passend werk bij je eigen werkgever), draait het hier om uitstroom naar een andere organisatie. Dit is vaak het laatste re-integratietraject voordat je mogelijk een WGA-uitkering (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten) of een IVA-uitkering (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) krijgt. De doelgroep is duidelijk: werknemers die na twee jaar ziekte nog steeds (deels) arbeidsongeschikt zijn en niet terug kunnen keren naar hun eigen werkplek.
Het spoor 3 traject is er voor jou als je werkgever je niet meer kan of wil herplaatsen en de focus verschuift naar een nieuwe start elders.
De betekenis van spoor 3 is dus letterlijk: de derde optie in het re-integratieproces. Het is geen straf, maar een kans om met frisse moed elders te beginnen, vaak met begeleiding van een re-integratiebureau.
Het verschil tussen Spoor 2 en Spoor 3
Tijdlijn, Verantwoordelijkheid werkgever vs UWV
Om het verschil duidelijk te maken: spoor 2 draait om passend werk binnen je eigen bedrijf. Dit gebeurt vóór de 104 weken ziekte.
Je werkgever is dan verplicht om te kijken of er ander werk voor je is.
Bij spoor 3 begint het pas ná die 104 weken. Dan is de focus niet meer op terugkeer bij je oude baas, maar op een nieuwe baan elders. Het timingverschil is cruciaal.
Tijdens spoor 2 zit je nog in de loondoorbetalingsperiode (je krijgt 100% loon). Bij spoor 3 zit je in de WIA-fase. Je werkgever is dan niet meer financieel verantwoordelijk voor je loon, maar wel voor de re-integratie. Het UWV beoordeelt of je recht hebt op een WIA-uitkering.
De verantwoordelijkheid verschuift ook. In spoor 2 ligt de bal bij de werkgever om passend werk te regelen.
In spoor 3 is het UWV de regisseur, maar je ex-werkgever blijft betrokken als eigenrisicodrager. Het UWV begeleidt je naar een nieuwe baan, maar je ex-werkgever betaalt mee aan de kosten.
Wanneer start een Spoor 3 traject?
Na 104 weken ziekte, WIA-beoordeling
Een spoor 3 traject start standaard na 104 weken ziekte. Dit is het moment waarop de loondoorbetalingsplicht van je werkgever stopt en je mogelijk in aanmerking komt voor een WIA-uitkering, nadat je eerder wellicht al bent begeleid tijdens een Spoor 2 traject met een coach.
Je krijgt dan een oproep van het UWV voor een WIA-beoordeling. Tijdens deze beoordeling kijkt het UWV of je arbeidsongeschikt bent en hoeveel je nog kunt werken.
Spoor 3 start na 104 weken ziekte (na de WIA-beoordeling)
Als uit de WIA-beoordeling blijkt dat je niet meer terugkeert naar je oude werk, start het spoor 3 traject. Dit gebeurt meestal direct na de beoordeling, tenzij je al eerder bent uitgestroomd. Het UWV stelt een re-integratieplan op en schakelt een re-integratiebureau in om je te begeleiden. Het is belangrijk om je bewust te zijn van de impact van de WIA-keuring op je lopende re-integratietraject.
Het is belangrijk om te weten dat je niet verplicht bent om meteen te starten.
Als je bijvoorbeeld nog herstelt, kan het traject worden uitgesteld. Maar wacht niet te lang: hoe eerder je begint, hoe sneller je weer aan het werk bent.
De rol van het UWV en de ex-werkgever
Eigenrisicodrager WGA, Begeleiding naar werk
Het UWV is de regisseur in spoor 3. Ze bepalen je arbeidsongeschiktheidspercentage en stellen een re-integratieplan op.
Ze verwijzen je naar een re-integratiebureau dat je helpt bij het vinden van een nieuwe baan.
Werkgevers die eigenrisicodrager zijn voor de WGA blijven maximaal 10 jaar financieel verantwoordelijk
Het UWV betaalt de kosten voor de begeleiding, tenzij je ex-werkgever eigenrisicodrager is. Je ex-werkgever speelt een rol als eigenrisicodrager voor de WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsongeschikten). Dit betekent dat ze financieel verantwoordelijk blijven voor je uitkering en re-integratie.
Ze betalen premie aan het UWV en moeten meewerken aan je herplaatsing. Als eigenrisicodrager blijven ze maximaal 10 jaar financieel verantwoordelijk. De samenwerking tussen UWV en ex-werkgever is essentieel. Het UWV stuurt aan, maar je ex-werkgever moet actief meewerken. Weigert je ex-werkgever? Dan kan het UWV sancties opleggen, zoals het verhalen van kosten.
Rechten en plichten van de werknemer in Spoor 3
Sollicitatieplicht, Passend werk accepteren
Als werknemer heb je rechten, maar ook plichten in spoor 3. Je hebt recht op begeleiding door een re-integratiebureau en op een passende nieuwe baan.
Het UWV of het bureau moet rekening houden met je beperkingen en vaardigheden.
Je mag verwachten dat ze je serieus nemen en je kansen op de arbeidsmarkt vergroten. Tegelijkertijd heb je plichten. Je bent verplicht om te solliciteren en passend werk te accepteren.
'Passend' betekent werk dat bij je opleiding, ervaring en beperkingen past. Weiger je een passende baan zonder geldige reden?
Dan kan je WIA-uitkering worden verlaagd of stopgezet. De regels rondom sollicitatieplicht tijdens je tweede ziektejaar gelden ook in spoor 3: je moet actief op zoek naar een nieuwe baan. De plichten zijn streng, maar niet onredelijk. Het UWV begrijpt dat je beperkingen hebt en houdt daar rekening mee.
Het doel is om je duurzaam aan het werk te helpen, niet om je te straffen.
Zolang je meewerkt, blijft je uitkering intact.
Praktische tips voor een succesvol spoor 3 traject
Stappenplan voor werknemers
Het spoor 3 traject kan overweldigend voelen, maar met de juiste aanpak heb je het zelf in de hand. Begin met een goed gesprek met je re-integratiebureau.
Wees eerlijk over je beperkingen en wensen. Samen stel je een plan op dat realistisch is en aansluit bij je loopbaandoelen. Maak een lijst van je sterke punten en wat je zoekt in een nieuwe baan.
Gebruik je netwerk: familie, vrienden en oud-collega's kunnen je helpen aan een nieuwe kans.
Schrijf je in bij vacaturesites en reageer actief op passende banen. Vraag je re-integratiebureau om hulp bij je cv en sollicitatiegesprekken. Blijf positief en geduldig. Een nieuwe baan vinden kost tijd, zeker met een beperking.
Vier kleine successen, zoals een uitnodiging voor een gesprek. En onthoud: je bent niet alleen.
Het UWV, je re-integratiebureau en je ex-werkgever staan voor je klaar. Met de juiste instelling wordt spoor 3 een nieuw begin.