Wat is een 'vrijgesteld van werk' regeling tijdens een conflict?

Jan Willems

HR-adviseur en arbeidsrechtspecialist

Arbeidsconflict & Integriteit · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Stel je voor: je hebt een conflict met je baas. De sfeer is omgeslagen, de onderlinge vertrouwensband is verbroken.

Je werkgever komt met een voorstel: "We willen je even vrijstellen van werk." Je bent meteen in de war. Wat betekent dit? Mag dit zomaar? Blijf je salaris krijgen of is dit het begin van een exit-strategie bij een onoplosbaar conflict?

En zit je nu thuis zonder dat je iets fout hebt gedaan? Dit is een situatie die vaker voorkomt dan je denkt en het roept veel vragen op. Een 'vrijstelling van werk' klinkt misschien vriendelijk, maar het is een juridisch zwaarwegend middel met directe gevolgen voor je portemonnee en je carrière. In dit artikel leg ik je precies uit wat het is, wat je rechten zijn bij een non-actiefstelling en wat je het beste kunt doen.

## Betekenis en voorwaarden van vrijstelling van werk Een vrijstelling van werk, in de volksmond vaak 'vrijgesteld van werk stellen' genoemd, houdt in dat je werkgever je tijdelijk verbiedt om je werkzaamheden uit te voeren. Je hoeft niet naar kantoor te komen en je mag je taken niet uitvoeren. Het klinkt als een soort betaalde vakantie, maar dat is het absoluut niet. Het is een manier voor je werkgever om een situatie te ontmijnen, bijvoorbeeld tijdens een hoogoplopend conflict of een lopend disciplinair onderzoek. Het is cruciaal om te begrijpen wat het verschil is met schorsing of non-actiefstelling. Deze termen worden vaak door elkaar gehaald, maar ze hebben een andere lading.

Schorsing: Dit is een strafmaatregel. Je mag je werk niet doen, maar dit gaat vaak gepaard met een loonstop. Een werkgever kan je schorsen bij een vermoeden van een dringende reden voor ontslag, zoals diefstal of ernstige belediging. Dit is een zwaar middel.
Non-actiefstelling: Dit is vaak een maatregel tijdens een onderzoek. Je wordt op non-actief gesteld om de rust te bewaren en het onderzoek ongestoord te laten verlopen. Hierbij behoud je in de meeste gevallen wel je loon.
Vrijstelling van werk: Dit is de meest neutrale vorm. Je werkgever zegt: "Blijf maar thuis, we betalen je salaris door." Dit wordt vaak ingezet bij verstoorde arbeidsrelaties waarbij samenwerken op de werkvloer niet meer lukt. Het doel is om verdere escalatie te voorkomen.

De voorwaarden voor een vrijstelling staan niet expliciet in de wet, maar volgen uit goed werkgeverschap. Een werkgever mag dit niet zomaar doen om je te pesten. Er moet een concrete, serieuze reden zijn, zoals een conflict dat de bedrijfsvoering belemmert. ## Wanneer mag een werkgever je vrijstellen van werk? Een werkgever kan besluiten je vrij te stellen in een aantal specifieke situaties. Het is geen standaardprocedure, maar een middel dat met mate wordt ingezet. De meest voorkomende redenen zijn een arbeidsconflict of de periode na je ontslag. ### Tijdens een arbeidsconflict Als het conflict met je leidinggevende of collega's escaleert, kan de werkgever kiezen voor een vrijstelling. Stel je voor: je hebt ruzie met je manager over de verdeling van taken. De sfeer wordt onwerkbare. De werkgever kan dan besluiten: "Jij blijft thuis, we betalen je salaris door, en in de tussentijd gaan wij op zoek naar een oplossing." Dit is een arbeidsconflict thuiszitten regeling. Het doel is om de rust te herstellen en te voorkomen dat het conflict verder uit de hand loopt of andere collega's beïnvloedt. ### Bij een opzegtermijn na ontslag Een andere veel voorkomende situatie is na het uitspreken van een ontslag. Stel, je hebt ontslag genomen of je werkgever heeft je ontslag aangezegd. Er volgt nog een opzegtermijn, bijvoorbeeld van 3 maanden. In die periode kan de werkgever besluiten je vrij te stellen. Dit is de opzegtermijn vrijgesteld regeling. De reden? De vertrouwensband is vaak al verbroken en de werkgever wil voorkomen dat je met toegang tot systemen en klanten de sfeer gaat beïnvloeden of kennis meeneemt. Jij blijft je salaris krijgen, maar je hoeft niet meer te werken. ## Behoud van loon en secundaire arbeidsvoorwaarden Dit is de allerbelangrijkste vraag die iedereen heeft: "Krijg ik nog wel betaald?" Het antwoord is een volmondig 'ja'. In Nederland is de hoofdregel: geen arbeid, wel loon. Dit is vastgelegd in Artikel 7:628 BW. Je werkgever is verplicht om je loon door te betalen, zelfs als hij je werk geeft dat je (tijdelijk) niet kunt of mag doen. Hij kan het loon niet inhouden omdat hij jou de kans niet geeft om te werken. Maar wat gebeurt er met je secundaire arbeidsvoorwaarden?

Vakantiedagen opnemen vakantiedagen opnemen vrijstelling: Je werkgever mag je niet verplichten om je vakantiedagen op te nemen tijdens een vrijstelling. Je bent immers niet vrijwillig weg; het is een maatregel van de werkgever. Je bouwt je vakantiedagen dus gewoon op. Je mag ze wel zelf opnemen als je dat wilt, maar je kunt niet gedwongen worden.
Leaseauto inleveren leaseauto inleveren: Dit hangt af van je leasecontract. Als de auto een onmisbaar onderdeel is van je functie en je hem alleen voor je werk mag gebruiken, dan mag de werkgever de auto terugnemen. Als de auto ook voor privégebruik is en dat in je contract staat, dan is het ingewikkelder. De werkgever mag het privégebruik niet zomaar stopzetten zonder dat dit in de overeenkomst staat. Vaak wordt in een vaststellingsovereenkomst een afspraak gemaakt over de teruggave van de auto op een bepaalde datum.
Bonus, provisie en pensioen: Je behoudt je recht op je vaste loon. Voor variabele beloningen (bonus/provisie) hangt het af van de voorwaarden. Als je de targets niet kunt halen omdat je bent vrijgesteld, dan is het redelijk om je bonus te betalen over een gemiddelde van de voorgaande periodes. Je pensioenopbouw loopt gewoon door.

Kortom: je financiële situatie verandert niet. Je werkgever betaalt je loon gewoon door. Dit is je recht. ## Vrijstelling van werk vastleggen in een vaststellingsovereenkomst Vrijstelling van werk komt vaak tot stand via een vaststellingsovereenkomst (VSO). Dit is een akkoord waarin je afspraken maakt over het einde van je dienstverband. De werkgever wil je vaak kwijt, maar zit juridisch nog vast aan je. Met een VSO kunnen jullie onderling afspraken maken. In zo'n VSO kun je praten over de VSO vrijstelling werk. Je kunt onderhandelen over de einddatum en de periode dat je vrijgesteld bent. Bijvoorbeeld: je contract loopt nog tot 1 januari, maar vanaf 1 november word je vrijgesteld. Je krijgt dus salaris tot 1 januari, maar hoeft niet meer te werken. Een ander belangrijk punt om te onderhandelen is het concurrentiebeding vervallen. Een concurrentiebeding kan je belemmeren om snel een nieuwe baan te vinden. In ruil voor je medewerking aan de VSO, kun je eisen dat dit beding vervalt. Dit is een sterke onderhandelingspositie. Je werkgever wil van je af en jij wilt vrijheid voor je toekomst. Een deal is snel gesloten. Zorg wel dat alle afspraken schriftelijk en duidelijk in de VSO staan. ## Mag je ergens anders werken tijdens je vrijstelling? Je zit thuis, je krijgt salaris, maar je hebt geen werk. De verleiding is groot om iets bij te gaan doen. Maar mag dat eigenlijk? De vraag ander werk tijdens vrijstelling is een grijs gebied. Je bent nog in dienst bij je werkgever. Je hebt een contract. In dat contract staat vaak dat je geen nevenwerkzaamheden mag verrichten die de belangen van het bedrijf schaden. Tijdens een vrijstelling is de situatie anders. Je bent immers niet aan het werk door toedoen van je werkgever. De hoofdregel is: je mag geen werk doen dat je werkgever concurrentie aandoet. Als je voor een directe branchegenoot gaat werken, dan ben je je concurrentiebeding (als je dat hebt) aan het schenden. Dat is heel riskant. Wat wel mag? Een andere baan in een totaal andere sector. Of tijdelijk werk dat geen overlap heeft met je huidige functie. De werkgever mag je hier niet zomaar op aanspreken, zolang het je werk niet belemmert. Het is wel netjes en verstandig om hier open over te zijn. Overleg met je werkgever als je twijfelt. Soms staan ze er juist positief tegenover omdat het duidelijk maakt dat je alweer aan het oriënteren bent. Je wilt natuurlijk geen dubbel salaris claimen, maar je wilt ook je kansen op de arbeidsmarkt niet onnodig beperken. Een vrijstelling is een rustige periode om je te bezinnen en te solliciteren. Gebruik die tijd verstandig. Je staat er financieel goed voor, dus je kunt je focussen op een volgende stap die wel bij je past. Voel je niet schuldig; het is een bedrijfsbeslissing en jij bent degene die hier de gevolgen van draagt. Zorg dat je goed voor jezelf zorgt en professioneel begeleiding zoekt als je het lastig vindt.

Wat is een 'vrijgesteld van werk' regeling tijdens een conflict?

Artikel bewaren