Wat is 'therapeutisch werken' en wanneer wordt het omgezet in loonvormende uren?
Je bent ziek gemeld, maar je voelt je langzaam wat beter. De bedrijfsarts zegt dat je misschien al wat licht werk kunt proberen.
Maar je bent nog lang niet de oude. Hoe pak je dat aan zonder direct in de financiële problemen te komen?
Therapeutisch werken is het antwoord. Het is een tijdelijke opstap, geen eindstation. In deze gids leg ik je in gewone taal uit wat het is, hoe het werkt en wanneer je overstapt op loonwaarde.
Wat betekent therapeutisch werken in de praktijk?
Therapeutisch werken, ook wel werken op therapeutische basis of arbeidstherapie, is een herstelactiviteit. Het is geen echte baan.
Je werkt alleen om te herstellen, niet om geld te verdienen. Je bent dus nog steeds 100% ziek gemeld.
Therapeutisch werken duurt in de regel maximaal 4 tot 6 weken
Het doel is om stap voor stap je energie en concentratie terug te krijgen. Deze vorm van werken is altijd tijdelijk. Meestal duurt het 4 tot 6 weken.
Het is een intense maar korte periode. Je werkt onder begeleiding, vaak binnen je eigen bedrijf of bij een speciale dagbesteding.
Je taken zijn licht en passen bij wat je aankunt. Het gaat erom dat je weer went aan een ritme, zonder druk van een salaris.
Het verschil tussen therapeutische basis en loonwaarde
Het grootste verschil zit in het geld. Bij therapeutisch werken is er geen sprake van loonwaarde.
Je krijgt geen salaris. Je werk is een therapie, net als fysiotherapie of ergotherapie. Het is dus geen betaalde baan.
Werken zonder loonwaarde
Je bent en blijft ziekgemeld volgens de wet. Als je therapeutisch werkt, bouw je geen loon op.
Je krijgt je ziektewetuitkering of salaris doorbetaald zoals je gewend bent. Je werkgever of het UWV ziet deze uren niet als productief. Het is een investering in je herstel. Pas als je meer uren kunt werken en je taken echt productief zijn, spreken we van loonwaarde.
Opbouw van uren
Je begint met heel weinig uren. Misschien 2 uur per dag, 2 dagen per week.
Dit bouw je langzaam op. De bedrijfsarts bepaalt hoeveel uur je aankan. Het gaat om kwaliteit, niet om kwantiteit. Je bent geen concurrent op de werkvloer; je bent een patiënt in herstel, waarbij het belangrijk is om het verschil tussen medisch herstel en arbeidsgeschiktheid goed te begrijpen.
Voorwaarden voor werken op therapeutische basis
Je kunt niet zomaar beginnen met therapeutisch werken. Er zijn duidelijke regels.
Allereerst heb je een advies nodig van de bedrijfsarts. Zij beoordelen of het verantwoord is. Ook moet er een duidelijk einddoel zijn.
Advies van de bedrijfsarts
Zonder doel is het namelijk moeilijk om te meten of het helpt.
De bedrijfsarts is de poortwachter. Zij bekijken je medische toestand en bepalen of werken op therapeutische basis voor jou geschikt is. Dit advies is verplicht. Zonder dit document mag je werkgever je niet aan het werk zetten.
Duidelijk einddoel
Het is de basis voor je re-integratieplan. Soms kun je vrijwilligerswerk inzetten als onderdeel van je re-integratie.
Een therapeutisch traject heeft immers altijd een doel. Bijvoorbeeld: "Over 6 weken 4 uur per dag kunnen werken" of "terugkeren naar werk na een hartinfarct met aangepaste taken". Dit doel wordt vastgelegd in een plan.
Het helpt je om te zien of je vooruitgaat. Als het doel niet haalbaar is, stop je of pas je het plan aan.
Wanneer ga je over op loonvormende uren?
De overstap van therapeutisch werken naar loonvormende uren is een grote stap. Het betekent dat je weer productief bent.
Beoordeling door de arbeidsdeskundige
Je werkgever betaalt je salaris, en je uren tellen mee voor je contract. Maar hoe weet je wanneer het zover is? De arbeidsdeskundige kijkt of je taken uitvoert die normaal betaald zouden worden.
Is het werk zinvol en past het bij je functie? Als het antwoord ja is, dan is er sprake van loonwaarde.
Aanpassen van het contract
De deskundige beoordeelt ook of je werkgever dit werk kan aanbieden. Soms is aanpassing van je taken nodig. Als je overgaat op loonwaarde, wordt je contract vaak aangepast. Je uren worden vastgelegd, en je salaris wordt berekend op basis van je nieuwe uren.
Dit kan tijdelijk zijn, bijvoorbeeld een urencontract voor de duur van je re-integratie. Je bent dan niet meer 100% ziekgemeld, maar gedeeltelijk.
Wat als therapeutisch werken niet lukt?
Het kan gebeuren dat therapeutisch werken niet het gewenste effect heeft. Misschien raak je oververmoeid of stagneert je re-integratie. Dit is vervelend, maar niet het einde van de wereld. Er zijn opties.
Neem contact op met je bedrijfsarts of arbeidsdeskundige. Zij kunnen het plan aanpassen.
Misschien is een andere vorm van therapie nodig, zoals mindfulness of fysiotherapie. Of je krijgt meer rustdagen.
Soms is het nodig om het therapeutische traject te stoppen en een andere weg in te slaan. Bespreek dit altijd met je begeleider. Onthoud: re-integratie is geen race.
Het is oké als het even niet lukt. Het belangrijkste is dat je blijft communiceren en zoekt naar een oplossing die bij jou past.